Examkin

Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

1924 Anayasası'nın kabul edildiği siyasi konjonktür, anayasa metninin getirdiği temel düzenlemeler ve zaman içinde gerçekleştirilen anayasal değişiklikler göz önünde bulundurulduğunda; aşağıdakilerden hangisi bu anayasanın temel özelliklerinden biri değildir?

  1. A
    Anayasanın değiştirilmesi için üye tamsayısının en az üçte biri tarafından teklif ve üçte iki çoğunluğuyla kabul şartının aranması nedeniyle "sert" karakterli olması
  2. B
    Temel hak ve hürriyetlerin "tabii haklar" doktrini çerçevesinde ele alınması ve devletin müdahale edemeyeceği bir "negatif statü" alanı olarak kurgulanması
  3. C
    Milli egemenliğin tek ve gerçek temsilcisi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinin görülmesi ve bu doğrultuda "çoğunlukçu demokrasi" modelinin esas alınması
  4. D
    1928 yılında "Devletin dini İslamdır" ibaresinin çıkarılması ve 1937 yılında altı temel ilkenin eklenmesiyle laik devlet yapısının anayasal güvenceye kavuşturulması
  5. Yasama organının işlemlerini denetlemek ve anayasaya uygunluğunu sağlamak amacıyla "Anayasa Mahkemesi" adıyla bir yüksek yargı mercisinin kurulmuş olmasıCevap

Cevap

Yasama organının işlemlerini denetlemek amacıyla bir Anayasa Mahkemesi kurulması 1924 Anayasası'nın bir özelliği değildir.
1924 Anayasası döneminde yasama organı (TBMM) üzerinde yargısal bir denetim mekanizması öngörülmemiştir. Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli olan Anayasa Mahkemesi, ancak 1961 Anayasası ile hukuk sistemimize girmiştir. Bu nedenle, yasama işlemlerinin yargısal denetimi 1924 Anayasası'nın bir özelliği değil, aksine en büyük eksikliği olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın sertlik özelliğini değerlendir.
1924 Anayasası, 102. maddesindeki nitelikli çoğunluk şartı (1/3 teklif, 2/3 kabul) ve 1. maddesinin değiştirilemezliği nedeniyle sert bir anayasadır.
Değiştirilme usulü kanunlardan daha zor olan anayasalar sert anayasa olarak tanımlanır.
2
Demokrasi anlayışını ve egemenlik kullanımını incele.
Milli egemenliği temsil yetkisi münhasıran TBMM'ye verilmiş ve çoğunluğun iradesi esas alınmıştır (çoğunlukçu demokrasi).
1924 sistemi, azınlık haklarını koruyan çoğulcu modelden ziyade, meclis çoğunluğuna dayanan bir yapıdadır.
3
Haklar rejimini analiz et.
Anayasa, kişilerin "tabii" haklara sahip olduğunu ve devletin bu hakları sınırlamasının istisnai olması gerektiğini savunur (negatif statü hakları).
Bu dönemde sosyal ve ekonomik (pozitif) haklara yer verilmemiş, bireyci bir özgürlük anlayışı benimsenmiştir.
4
Yargısal denetim mekanizmasını kontrol et.
1924 sisteminde kanunların anayasaya aykırılığı iddia edilebilse de, bunu iptal edecek bir üst mahkeme yoktur.
Anayasa Mahkemesi, Türk hukuk sistemine ilk kez 1961 Anayasası ile dahil edilmiş bir kurumdur.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'nda Kanunların Anayasaya Uygunluk Denetimi ve AYM Eksikliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru