Examkin

Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

1924 Anayasası, 'teşrii' (yasama) ve 'icrai' (yürütme) yetkilerinin TBMM'de toplandığı 'karma hükümet sistemi'ni benimsemiş ve 1921 Anayasası'nın aksine 'sert' bir anayasa olarak düzenlenmiştir. Bu anayasanın değiştirilme usulü ve anayasal sınırları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasanın değiştirilmesi için üye tamsayısının en az üçte birinin (1/3) yazılı teklifi ve üye tamsayısının üçte iki (2/3) çoğunluğunun kabul oyu aranmaktadır.Cevap
  2. B
    1921 Anayasası'nda (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) olduğu gibi, metnin değiştirilmesi için nitelikli çoğunluk aranmamış ve 'yumuşak anayasa' özelliği korunmuştur.
  3. C
    Anayasa'nın hiçbir maddesinin değiştirilemeyeceğine dair bir yasak (değişmezlik kaydı) içermemekte, tüm maddeler aynı usulle değiştirilebilmektedir.
  4. D
    Anayasa değişikliklerinin meclis tarafından kabulünden sonra yürürlüğe girmesi için zorunlu olarak halkoylamasına (referandum) sunulması şartı getirilmiştir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı'na, Meclis tarafından kabul edilen anayasa değişikliklerini bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisi tanınmamıştır.

Cevap

Anayasanın değiştirilmesi için üye tamsayısının en az üçte birinin yazılı teklifi ve üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun kabul oyu aranmaktadır.
Doğru olan seçenek, 1924 Anayasası'nın 102. maddesinde düzenlenen anayasa değişikliği prosedürünü tam olarak yansıtmaktadır. 1924 Anayasası, anayasa değişikliklerini sıradan kanunlardan daha zorlaştırmış; teklif için Meclis üye tamsayısının üçte birinin imzasını, kabul için ise üçte iki çoğunluğunu şart koşmuştur. Bu durum anayasanın 'sert' (rigid) karakterini ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın 'sertlik' derecesini analiz et.
1924 Anayasası, hem değiştirilemez madde içermesi hem de nitelikli çoğunluk araması nedeniyle 'sert' bir anayasadır.
1921 Anayasası'nın (yumuşak) aksine, 1924 Anayasası kanunlardan daha zor bir usulle değiştirilebilir.
2
Değiştirme usulündeki sayısal oranları kontrol et.
Teklif için 1/3, kabul için 2/3 oranı 102. maddede açıkça belirtilmiştir.
Bu oranlar anayasanın üstünlüğünü ve istikrarını korumayı amaçlayan 'nitelikli çoğunluk' örnekleridir.
3
Değişmezlik kaydı (madde yasağı) varlığını sorgula.
1. madde (Cumhuriyet) değiştirilemez niteliktedir.
Bu, 1924 Anayasası'nın ilk kez getirdiği bir kısıtlamadır ve anayasanın sertlik düzeyini artırır.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'nın Sert Anayasa Niteliği ve Değiştirilme Usulü

İpuçları

1
1924 Anayasası'nın 1921 Anayasası'na göre daha 'zor' değiştirildiğini hatırlayın.
2
Anayasanın değiştirilmesi için gerekli olan 'teklif' ve 'karar' yeter sayıları sıradan kanunlardan çok daha yüksektir.

Daha Fazla Pratik

1924 Anayasası'nda 1928 yılında 'Devletin dini İslam'dır' ibaresinin çıkarılması ve 1937 yılında laiklik ilkesinin eklenmesi gibi temel değişiklikleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru