Soru

Zorluk: Zorİdari Yargı Yolunun Kapsamı ve İstisnaları

İdari yargılama hukukunda bir işlemin iptal davasına konu edilebilmesi için öncelikle 'kesin ve yürütülmesi zorunlu' (icrai) nitelikte olması gerekirken; bazı icrai idari işlemler ise Anayasa ve kanunlarla yargı denetimi dışında bırakılmıştır.

Buna göre, aşağıdaki işlemlerden hangisi idari yargı mercilerinde iptal davasına konu edilebilecek nitelikte bir işlemdir?

  1. A
    Belediye encümenine sunulmak üzere imar müdürlüğü tarafından hazırlanan ve henüz karara bağlanmamış olan inceleme raporu
  2. B
    Hâkimler ve Savcılar Kurulunun, bir hâkimin hizmet gereği başka bir yargı çevresine naklen atanmasına ilişkin kararı
  3. C
    Yüksek Askerî Şûranın, bir subayın kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilmesine yönelik işlemi
  4. D
    Fakülte yönetim kurulunun, bir öğrenciye disiplin cezası verilmesi yönünde rektörlüğe sunduğu ancak henüz yetkili makamca onanmamış görüş yazısı
  5. Hâkimler ve Savcılar Kurulunun, disiplin soruşturması sonucunda bir savcının meslekten çıkarılmasına ilişkin verdiği kararCevap

Cevap

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun bir savcının meslekten çıkarılmasına ilişkin kararı, hem kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlemdir hem de Anayasal bir istisna olarak yargı yoluna açıktır.
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma kararı, 1982 Anayasası'nın 159. maddesinin son fıkrasındaki açık hüküm gereği, kurulun yargı denetimine tabi olan tek kararıdır. Bu işlem hem nihai ve icrai bir işlemdir hem de yargı kısıntısı kapsamı dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin niteliğinin 'hazırlık' mı yoksa 'icrai' mi olduğunu belirle.
İmar raporu ve disiplin görüş yazısı hazırlık işlemi olduğundan dava konusu edilemez.
İptal davası için işlemin hukuk aleminde doğrudan değişiklik yapan icrai nitelikte olması şarttır.
2
İcrai nitelikteki işlemler için Anayasal 'yargı kısıntısı' (istisna) olup olmadığını kontrol et.
HSK atama kararı ve YAŞ kadrosuzluktan emeklilik kararı yargı yolu kapalı olan işlemlerdir.
Anayasa'nın 125. ve 159. maddeleri bazı idari kararları idari yargı denetimi dışında bırakmıştır.
3
Yargı kısıntılarının kendi içindeki istisnalarını (yargı yoluna açık olanları) tespit et.
HSK'nın meslekten çıkarma kararının yargı denetimine tabi olduğu saptanır.
Anayasa, HSK kararlarına karşı sadece meslekten çıkarma cezası için yargı yolunu açık tutmuştur.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Yolunun Anayasal İstisnaları ve Kesin İşlem Şartı

İpuçları

1
İptal davası açılabilmesi için işlemin nihai karara dönüşmüş olması ve Anayasa'da yargı yolunun açıkça yasaklanmamış olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

YAŞ'ın yargı denetimine açık olan tek kararı ile HSK'nın yargı denetimine açık olan tek kararı arasındaki benzerliği inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla