Soru

Zorluk: Ortaİdari Yargı Yolunun Kapsamı ve İstisnaları

Bir kamu kurumunda sayman olarak görev yapan ilgilinin hesaplarının denetimi sonucunda, Sayıştay tarafından hakkında "kesin hüküm" niteliğinde bir tazmin kararı tesis edilmiştir. İlgili kişi, bu kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iptali talebiyle yargı yoluna başvurmak istemektedir. Türk idari yargılama hukuku ilkeleri ve anayasal düzenlemeler dikkate alındığında, bu uyuşmazlığın yargısal denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sayıştay tarafından verilen kesin hükümler aleyhine, anayasal bir sınırlama (yargı kısıntısı) gereği idari yargı yoluna başvurulamaz.Cevap
  2. B
    Sayıştay kararları birer "hazırlık işlemi" niteliğinde olduğundan, ancak bu karara dayalı bir ödeme emri düzenlendikten sonra iptal davası açılabilir.
  3. C
    Tazmin kararı idarenin mali bir işlemi olduğu için, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde doğrudan Vergi Mahkemesinde dava açılması gerekir.
  4. D
    Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma kararlarında olduğu gibi, bu tür kararlara karşı da ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'a başvurulmalıdır.
  5. E
    Söz konusu karar miktar itibarıyla kesinlik sınırının altında kalmıyorsa, Bölge İdare Mahkemesinde istinaf yoluna başvurulması mümkündür.

Cevap

Sayıştay tarafından verilen kesin hükümler aleyhine, anayasal bir sınırlama (yargı kısıntısı) gereği idari yargı yoluna başvurulamaz.
Türk idari yargılama hukukunda hukuk devleti ilkesi gereği idarenin her türlü eylem ve işleminin denetlenebilirliği esas olsa da, anayasa koyucu bazı hassas kurumların işlemlerini bu denetimin dışında tutmuştur. 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesinin son fıkrası, Sayıştay tarafından verilen kesin hükümler aleyhine idari yargı yoluna başvurulmasını açıkça yasaklamaktadır. Bu durum tipik bir 'yargı kısıntısı' örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık konusunun hukuki niteliğini belirle
Dava konusu edilmek istenen işlem, Sayıştay tarafından tesis edilmiş kesin bir hükümdür.
Sayıştay kararlarının yargısal denetim statüsü anayasal düzeyde özel olarak düzenlenmiştir.
2
Anayasa'nın ilgili maddesini (m. 160) değerlendir
Anayasa'nın 160. maddesine göre: "Sayıştayca verilen kesin hükümler hakkında... idari yargı yoluna başvurulamaz."
Hukuk devleti ilkesinin bir istisnası olan 'yargı kısıntısı' kurumunun bu uyuşmazlığa uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek gerekir.
3
Diğer yargı yolu istisnaları ile karşılaştır
HSK meslekten çıkarma kararları veya YAŞ ilişiği kesme kararları gibi bazı istisnaların aksine, Sayıştay'ın kesin hükümleri tamamen yargı yolu dışındadır.
Doğru hukuki teşhisi koymak için benzer görünen ancak denetimi mümkün olan işlemlerden ayrıştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Yargı Kısıntısı (İdari Yargı Yolunun Anayasal İstisnaları)

Daha Fazla Pratik

Anayasa'da yer alan diğer yargı kısıntısı hallerini (YSK kararları, kamu görevlileri hakem kurulu kararları vb.) ve bunların istisnalarını (HSK ve YAŞ kararlarındaki denetim imkanlarını) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla