Soru

Zorluk: Zorİdari Yargı Yolunun Kapsamı ve İstisnaları

İdari yargılama hukukunda yargı yolunun kapsamı belirlenirken, bazı işlemler doğrudan "yargı kısıntısı" (istisna) kapsamında anayasal veya yasal düzenlemelerle denetim dışı bırakılırken; bazı işlemler ise idari yargıda dava açılabilmesi için gerekli olan "icrai ve kesin işlem" olma şartını taşımadıkları için dava konusu edilemezler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin idari yargı denetimi dışında kalması bir "yargı kısıntısından" (yargı yolu istisnası) değil; işlemin "hazırlık işlemi" niteliğinde olmasından kaynaklanmaktadır?

  1. A
    Yüksek Seçim Kurulu tarafından verilen ve kesin nitelik taşıyan kararlar
  2. B
    Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun toplu sözleşme süreci sonunda verdiği kesin kararlar
  3. C
    Hâkimler ve Savcılar Kurulunun bir hâkim hakkında tesis ettiği atama ve nakil işlemleri
  4. Bir memura disiplin cezası verilmesi sürecinde soruşturmacı (muhakkik) tarafından hazırlanan raporCevap
  5. E
    Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinden doğan ve kanunen tahkim yolu öngörülen uyuşmazlıklar

Cevap

Bir memura disiplin cezası verilmesi sürecinde soruşturmacı (muhakkik) tarafından hazırlanan rapor, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı için dava konusu edilemez.
Doğru seçenek olan disiplin soruşturma raporu, idari yargı yolundan anayasal veya yasal bir engel (yargı kısıntısı) nedeniyle değil; işlemin henüz bir 'nihai karar' veya 'kesin işlem' niteliğine ulaşmamış olması nedeniyle denetim dışındadır. İdari yargıda dava açılabilmesi için işlemin hukuk aleminde yeni bir durum yaratması, yani icrai olması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı kısıntısı ve icrailik kavramlarını karşılaştırın.
Yargı kısıntısı, idari nitelikteki bir işlemin kanun veya anayasa ile yargı dışına itilmesidir. İcrailik ise bir işlemin hukuk aleminde doğrudan sonuç doğurma kabiliyetidir.
Sorunun kökü, işlemin neden dava konusu edilemediğinin hukuksal temelini sormaktadır.
2
Seçeneklerdeki kurum ve işlemlerin anayasal statüsünü kontrol edin.
Yüksek Seçim Kurulu (7979), Kamu Görevlileri Hakem Kurulu (5353) ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (159159) işlemleri doğrudan anayasal yargı kısıntılarıdır. Tahkim ise yasal bir istisnadır.
Anayasal ve yasal engelleri saptayarak "yargı kısıntısı" olanları ayırmak gerekir.
3
Disiplin soruşturma raporunun hukuki niteliğini analiz edin.
Disiplin soruşturma raporu, karar verecek yetkili makama sunulan bir teklif veya görüştür; ilgilinin hukuksal durumunda doğrudan bir değişiklik yapmaz.
Hazırlık işlemleri (ön işlemler), kesin bir karar tesis edilene kadar tek başlarına dava konusu edilemezler.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin İcrailik (Kesinlik ve Yürütülebilirlik) Şartı

Daha Fazla Pratik

İYUK 14. maddedeki 'kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olup olmadığı' yönünden ilk inceleme aşamasını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla