Examkin

Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

Yeni Türk Devleti'nin kurumsal temellerini sağlamlaştırmak amacıyla hazırlanan ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesini benimseyen 1924 Anayasası, yasama yetkisini millet adına münhasıran tek bir organa tevdi etmiştir. Uzun bir süre yürürlükte kalan bu anayasal düzenin yapısı, benimsediği yönetim modeli ve süreç içinde geçirdiği evrim dikkate alındığında, 1924 Anayasası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Teşrii yetkinin doğrudan, icrai yetkinin ise Meclis'in kendi içinden seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun tayin edeceği İcra Vekilleri Heyeti marifetiyle kullanıldığı karma bir hükûmet modeli benimsenmiştir.
  2. B
    Değiştirilmesi nitelikli çoğunluk gerektiren usullere bağlanması ve devletin şeklinin cumhuriyet olduğu kuralının değiştirilmesinin dahi teklif edilememesi özellikleriyle sert anayasa niteliği taşımaktadır.
  3. Temel hak ve hürriyetler konusunu tıpkı 1921 Anayasası'nda olduğu gibi düzenleme dışı bırakmış; yalnızca devletin asli organlarının kuruluşunu ve işleyişini belirleyen kısa bir çerçeve anayasa olarak kurgulanmıştır.Cevap
  4. D
    Siyasi temsilde azınlıkta kalan görüşlerin korunmasını hedefleyen çoğulcu demokrasi yerine, mecliste çoğunluğu elinde bulunduran iradenin mutlak üstünlüğünü kabul eden çoğunlukçu demokrasi anlayışını esas almıştır.
  5. E
    Yürürlüğe girdiği ilk metinde yer alan "Türkiye Devleti'nin dini, Dini İslâm'dır" hükmü, 1928 yılında yapılan anayasal tadilat ile metinden çıkarılarak devletin laikleşmesi sürecinde kritik bir aşama geçilmiştir.

Cevap

1924 Anayasası'nın temel hak ve hürriyetleri düzenlemediğini ve çerçeve anayasa olduğunu iddia eden ifade yanlıştır.
Doğru cevap, 1924 Anayasası'nın temel hak ve hürriyetleri düzenlemediğini ve kısa bir çerçeve anayasa olduğunu öne süren ifadedir. Çünkü bu özellikler 1924 Anayasası'na değil, 1921 Anayasası'na aittir. 1924 Anayasası, 'Türklerin Hukuku Ammesi' başlıklı ayrı bir bölümde kişi hak ve özgürlüklerini (negatif statü hakları) detaylıca düzenlemiş olup, toplam 105 maddeden meydana gelen kazuistik (detaycı) bir anayasadır.

Adım Adım Çözüm

1
1924 Anayasası'nın temel hak ve özgürlüklere ilişkin yaklaşımını incelemek.
1924 Anayasası'nın 'Türklerin Hukuku Ammesi' başlığı altında klasik kişi hak ve hürriyetlerine oldukça geniş yer verdiği tespit edilir.
Anayasanın içeriğinde haklar rejiminin bulunup bulunmadığını belirlemek, çerçeve mi yoksa kazuistik mi olduğunu anlamanın temel şartıdır.
2
1921 ve 1924 Anayasalarını kapsam bakımından karşılaştırmak.
1921 Anayasası'nın 23 maddelik kısa bir çerçeve anayasa olduğu ve savaş koşulları nedeniyle haklara yer vermediği; 1924 Anayasası'nın ise toplam 105 maddeden oluşan detaylı bir metin olduğu görülür.
Yanlış olan seçenekteki hatalı kıyaslamanın doğrusunu tespit etmek için her iki metnin karakteristik özellikleri bilinmelidir.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'nın Kapsamı ve Haklar Rejimi
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası'nın Temel Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru