Soru

Zorluk: ZorMirastan Yoksunluk ve Mirasçılıktan Çıkarma

Mirasbırakan (M)(M), ömrünün son günlerinde mevcut vasiyetnamesinde değişiklik yaparak mal varlığının bir kısmını bir vakfa özgülemek istemiştir. Ancak yasal mirasçısı olan kızı (K)(K), babasının bu niyetini engellemek amacıyla (M)(M)'yi dış dünya ile iletişimi kesilecek şekilde bir odaya kilitlemiş ve noter çağırmasına fiziki güç kullanarak engel olmuştur. (M)(M), bu olaydan kısa süre sonra yeni bir tasarruf yapamadan vefat etmiştir.

Buna göre, (K)(K)'nın hukuki durumu ve (K)(K)'nın oğlu (S)(S)'nin mirasçılığı ile ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (K)(K), mirastan yoksunluk sebebi gerçekleştiği için hiçbir işleme gerek kalmaksızın mirasçılık sıfatını kaybeder; oğlu (S)(S) ise (K)(K) mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.Cevap
  2. B
    (K)(K)'nın eylemi bir mirasçılıktan çıkarma (ıskat) sebebi teşkil ettiğinden, (M)(M) sağlığında bu konuda bir ölüme bağlı tasarruf yapmadığı için (K)(K) mirasçı olmaya devam eder.
  3. C
    Mirastan yoksunluk hükümleri uyarınca (K)(K) mirasçı olamaz; ancak bu durumun sonuçları (K)(K)'nın altsoyuna da sirayet ettiğinden oğlu (S)(S) de mirasçı olamaz.
  4. D
    (K)(K)'nın eylemi nedeniyle mirasçı olabilmesi, diğer mirasçıların bir yıl içinde açacağı "mirastan yoksun bırakma" davasının sonucuna bağlıdır.
  5. E
    (K)(K), mirastan yoksun kalsa dahi saklı paylı mirasçı olduğu için mirastan tamamen çıkarılamaz ve saklı payını her durumda alır.

Cevap

Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruf yapmasını engelleyen mirasçı, kanun gereği (kendiliğinden) mirastan yoksun kalır; yoksunluğun etkisi şahsi olduğundan altsoyu mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.
Türk Medeni Kanunu'nun 578. maddesinin 3. fıkrasına göre, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruf yapmasını veya değiştirmesini aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla engelleyenler mirastan yoksun kalırlar. Bu durum, mirasbırakanın bir beyanına gerek kalmaksızın kanun gereği kendiliğinden sonuç doğurur. Aynı Kanun'un 579. maddesine göre ise yoksunluk sadece yoksun olanı etkiler ve altsoyu, yoksun olan kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasa hak kazanır. Bu nedenle kızı mirastan yoksun kalırken, torun mirasçı olmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin hukuki niteliğini belirleme
Mirasçının, mirasbırakanın vasiyetnamesini değiştirmesini zorla engellemesi Türk Medeni Kanunu m. 578/3 uyarınca 'mirastan yoksunluk' sebebidir.
Kanun, mirasbırakanın irade özgürlüğüne yapılan bu tür müdahaleleri ağır bir yaptırım olan yoksunluğa bağlamıştır.
2
Yoksunluğun işleyiş mekanizmasını analiz etme
Mirastan yoksunluk, mirasbırakanın herhangi bir irade beyanına (vasiyetname gibi) gerek kalmaksızın kendiliğinden (ipso jure) gerçekleşir.
Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) mirasbırakanın iradesine bağlıyken, yoksunluk kanuni bir engeldir.
3
Altsoyun (torunun) durumunu değerlendirme
TMK m. 579 uyarınca mirastan yoksunluk sadece yoksun olanı etkiler. Yoksun olanın altsoyu, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.
Cezaların şahsiliği ilkesi miras hukukunda bu şekilde somutlaşmıştır.

Anahtar Kavram

Mirastan Yoksunluğun Şahsiliği ve Kendiliğinden Gerçekleşmesi

Daha Fazla Pratik

Mirastan yoksunluğun 'af' ile ortadan kalkıp kalkmayacağını ve mirastan çıkarmanın (ıskat) tenkis davası ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla