Examkin

Yargı

148 soru

Soru 141Soru →

Bir mahkemede görülmekte olan bir davada taraf avukatı, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan bir kanun hükmü ile olağanüstü hâl (OHAL) döneminde çıkarılmış ve henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanarak kanunlaşmamış bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Mahkeme hâkimi, ileri sürülen bu aykırılık iddialarını ciddi bulmuştur.

Anayasa hükümlerine göre, mahkemenin somut norm denetimi (itiraz yolu) kapsamında izlemesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnızca kanun hükmü için Anayasa Mahkemesine başvurmalıdır; olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine götürülemez.

Cevap

Mahkeme yalnızca kanun hükmü için Anayasa Mahkemesine başvurabilir; olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Anayasa Mahkemesinin denetimi dışındadır.
Anayasa'nın 152. maddesine göre mahkemeler, görülmekte olan bir davada uygulanacak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerini Anayasa'ya aykırı görür veya tarafların iddiasını ciddi bulursa Anayasa Mahkemesine başvurur. Ancak Anayasa'nın 148. maddesinin amir hükmü gereğince, olağanüstü hâl dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine dava açılamaz (ne soyut ne de somut norm denetimi). Bu kararnameler TBMM tarafından onaylanıp kanunlaşmadıkça yargı denetimi dışındadır. Bu nedenle mahkeme, aykırılık iddiasını ciddi bulsa dahi sadece kanun hükmü için başvuruda bulunabilir, OHAL CBK'sı için yetkisizlik/yargı yolunun kapalı olması nedeniyle başvuru yapamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlıkta uygulanacak normların somut norm denetimine (itiraz yoluna) elverişliliğini incelemek.
Kanunlar itiraz yoluna tabidir. Ancak onaylanmamış OHAL CBK'lar Anayasa gereği hiçbir şekilde yargı denetimine tabi değildir.
Anayasa madde 148 ve 152 hükümleri.
2
Hâkimin izlemesi gereken usuli işlemi belirlemek.
Mahkeme, yalnızca yargısal denetime açık olan kanun hükmü için Anayasa Mahkemesine başvurabilir ve bu süreci bekletici mesele yapar.
Yargı yolu anayasal olarak kapalı olan bir norm (OHAL CBK) için mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurma yetkisi yoktur.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi) ve Yargı Denetimi Dışında Kalan İşlemler
Soru 142Soru →

Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan ve ülke genelinde uygulanacak olan bir yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yargı yoluna başvurulacaktır.

Mevcut anayasal ve yasal düzenlemeler çerçevesinde, bu idari işlemin yargısal denetimini yapacak merci ile bu merciin üye kompozisyonuna dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlıkta Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev alır ve bu mahkemenin üyelerinin dörtte üçlük kısmı Hâkimler ve Savcılar Kurulu, kalan dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlıkta Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev alır ve bu mahkemenin üyelerinin dörtte üçlük kısmı Hâkimler ve Savcılar Kurulu, kalan dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davaları, yürürlükteki yasal mevzuat gereğince ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan Danıştay'da görülür. Ayrıca 1982 Anayasası uyarınca, Danıştay'ın hem bağımsızlığını hem de idari tecrübeyi yansıtması amacıyla üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Doğru ifade, hem görevli mahkemeyi hem de üye seçim oranını eksiksiz ve doğru biçimde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İptali istenen idari işlemin türünü ve yargısal denetim merciini belirleme.
Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerin yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'da yapılır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu uyarınca Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davaları Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev alanına girmektedir.
2
Danıştay'ın üye seçim oranlarını anayasal düzenlemeler ışığında tespit etme.
Danıştay üyelerinin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
1982 Anayasası madde 155 gereğince Danıştay'ın üye kompozisyonu bu orana göre şekillendirilmiştir.
3
Diğer yargı kollarının ve yüksek mahkemelerin (Yargıtay, AYM, Uyuşmazlık Mahkemesi) görev sınırlarını değerlendirme.
İdari bir işlem olan yönetmeliğin denetimi adli yargıya (Yargıtay) veya norm denetimi yapan AYM'ye bırakılamaz.
AYM kanun ve CBK'ları denetler; Yargıtay adli uyuşmazlıkları çözer; Uyuşmazlık Mahkemesi ise yargı kolları arası görev uyuşmazlıklarına bakar.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görevleri ve Üye Seçim Usulü
Soru 143Soru →

Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla görevli olan idare mahkemesi, önüne gelen bir davada uygulanacak olan bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varmış ve bu hükmün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla (somut norm denetimi) başvurmuştur.

Bu başvuru süreci ve mahkemenin izleyeceği usul ile ilgili aşağıdakilerden hangisi Anayasa hükümlerine göre doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermezse, mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermezse, mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır.
Anayasa'nın 152. maddesinin amir hükmüne göre, yerel mahkemenin somut norm denetimi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurması hâlinde, Anayasa Mahkemesi evrakın gelişinden itibaren 5 ay içinde kararını vermek ve açıklamak zorundadır. Bu süre aşılırsa, davaya bakan mahkeme Anayasa Mahkemesinin kararını daha fazla bekleyemez ve uyuşmazlığı o an yürürlükte olan mevcut kanun veya kararname hükümlerine göre karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İtiraz yolunun (somut norm denetimi) Anayasal uygulama şartlarını ve sürecin mahkemeye yüklediği yükümlülükleri değerlendirme.
Anayasa'nın 152. maddesinde yer alan 'beş ay' kuralı tespit edilir.
Yargılamaların Anayasa Mahkemesi önünde gereksiz yere uzamasını ve adaletin gecikmesini önlemek için Anayasa koyucu kesin bir süre sınırı öngörmüştür.
2
Hâkimin takdir yetkisi ve tarafların iddialarının bağlayıcılığını inceleme.
Hâkimin tarafların iddiasını doğrudan Anayasa Mahkemesine gönderme zorunluluğu yoktur; iddianın 'ciddi' bulunması (hâkimin de bu şüpheyi paylaşması) şarttır.
Kötü niyetli uzatma taleplerini filtrelemek mahkemenin görevidir.
3
Soyut norm denetimi (iptal davası) kuralları ile somut norm denetimi kurallarını birbirinden ayırma.
60 günlük süre sınırının somut norm denetiminde uygulanmadığı ve ret kararı sonrası bekleme süresinin 10 yıl olduğu tespit edilerek diğer seçenekler elenir.
ÖSYM sınavlarında iptal davası ile itiraz yolu süre ve usullerinin birbirine karıştırılması en sık test edilen kavram yanılgılarından biridir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesine İtiraz Yolu Usulü ve Süreleri

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken rakamları gruplandırma tekniği kullanılabilir: '60 Gün' kuralı Soyut denetim siyasi aktörleri bağlar, '5 Ay' kuralı AYM'yi bağlar, '10 Yıl' kuralı ise tüm iddia makamlarını ve mahkemeleri bağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 144Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yeni kabul edilen ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bir kanunun Anayasa'ya aykırılığı iddia edilmektedir.

1982 Anayasası'na göre, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde açılacak iptal davasıyla (soyut norm denetimi) ilgili aşağıdaki işlemlerden hangisi usule ve yetki kurallarına uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının, kanunun Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren altmış gün içinde kanunun esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açması

Cevap

Doğru işlem, Cumhurbaşkanının kanunun Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren altmış gün içinde esas bakımından iptal davası açmasıdır.
1982 Anayasası'na göre kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davalarında (soyut norm denetimi) dava açma süresi, Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihten başlayarak 60 gündür. Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 150. maddesi uyarınca bu davayı doğrudan açmaya yetkili öznelerden biridir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanının 60 günlük süre zarfında esas yönünden dava açması tamamen usul ve yasaya uygundur.

İptal Davası (Kanunlar İçin) Özet Tablosu:

Denetim YönüDava Açmaya YetkililerDava Açma Süresi
Şekil BakımındanCumhurbaşkanı, TBMM üye tamsayısının 1/5'i10 Gün
Esas BakımındanCumhurbaşkanı, En fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, TBMM üye tamsayısının 1/5'i60 Gün

Adım Adım Çözüm

1
Kanunlar için iptal davası (soyut norm denetimi) açma yetkisine sahip kişi ve grupları belirleyin.
Esas bakımından: Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, TBMM üye tamsayısının 1/5'i. Şekil bakımından: Yalnızca Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının 1/5'i.
Yetkisiz kişi veya grupların açtığı davalar usulden reddedilir.
2
Şekil ve esas denetimleri için Anayasada öngörülen dava açma sürelerini tespit edin.
Şekil bozukluğuna dayalı davalar için süre 10 gün, esas bakımından açılacak davalar için süre 60 gündür.
Süresi geçirildikten sonra açılan davalar incelenmez.
3
Seçeneklerdeki yetkili, süre ve denetim türü (şekil/esas veya soyut/somut) eşleşmelerini analiz edin.
Sadece Cumhurbaşkanının 60 gün içinde esas yönünden dava açmasını ifade eden seçenek tüm usul kurallarına uygundur.
Diğer seçeneklerde parti gruplarının şekil davası açamaması kuralı, süre sınırları veya itiraz yolu ile iptal davası arasındaki fark ihlal edilmiştir.

Anahtar Kavram

İptal Davası (Soyut Norm Denetimi) Usul ve Süreleri
Soru 145Soru →

Kamu görevlisi K., bir idari işlem nedeniyle 'konut dokunulmazlığı' hakkının ihlal edildiği iddiasıyla başlattığı hukuki süreçte idari ve yargısal tüm olağan kanun yollarını tüketmiş olup nihai yargı kararı kendisine 5 Eylül tarihinde tebliğ edilmiştir. Öte yandan L., çalışma şartlarıyla ilgili olarak Anayasa'da düzenlenen 'çalışma hakkı'nın ihlal edildiği iddiasıyla, idareye yaptığı itirazın zımnen reddedilmesi üzerine idare mahkemesinde dava açmaksızın Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmak istemektedir.

Anayasa Mahkemesinin 'ikincillik ilkesi' ve 'kabule değerlik' kriterleri çerçevesinde yapacağı inceleme dikkate alındığında, K. ve L.'nin durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: K., bireysel başvurusunu nihai kararı öğrendiği 5 Eylül tarihinden itibaren 30 gün içinde yapmalıdır; L.'nin olası başvurusu ise hem olağan kanun yolları tüketilmediği hem de çalışma hakkı bireysel başvurunun konu bakımından kapsamı dışında kaldığı için kabule değer bulunmaz.

Cevap

K.'nin başvurusunu nihai kararı öğrendiği 5 Eylül'den itibaren 30 gün içinde yapması gerektiği, L.'nin başvurusunun ise hem olağan kanun yollarının tüketilmemesi hem de iddianın konu kapsamına girmemesi nedeniyle kabule değer bulunmayacağını belirten ifadedir.
K.'nin başvurusunu 5 Eylül'den itibaren 30 gün içinde yapması gerektiğini ve L.'nin başvurusunun hem olağan yolların tüketilmemesi hem de sosyal hak olması nedeniyle reddedileceğini belirten ifade tamamen doğrudur. Bireysel başvuruda süre, olağan kanun yollarının tüketilmesine ilişkin nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gündür. Yalnızca Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanına giren haklar bireysel başvuruya konu olabilir; 'çalışma hakkı' gibi sosyal ve ekonomik haklar bu kapsamda değildir. Ayrıca ikincillik ilkesi gereği idari ve yargısal tüm yolların tüketilmesi mutlak bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvuru süre şartının ve başlangıç anının değerlendirilmesi
Başvuru süresi, olağan kanun yollarının tüketilmesine ilişkin nihai kararın öğrenildiği (tebliğ edildiği) tarihten itibaren 30 gündür. K. için bu süre 5 Eylül'de başlar.
6216 sayılı Kanun, süre başlangıcını ihlal tarihi olarak değil, yargısal sürecin kesinleştiği ve öğrenildiği an olarak belirlemiştir.
2
Bireysel başvurunun konu bakımından kapsamının (ratione materiae) incelenmesi
Sadece Anayasa ve AİHS'in ortak koruma alanına giren haklar bireysel başvuruya konu olabilir. L.'nin ileri sürdüğü 'çalışma hakkı' pozitif statü (sosyal ve ekonomik) hakkı olup bu kapsama girmez.
Anayasa Madde 148, başvuru kapsamını açıkça AİHS ve Anayasa'nın ortak alanıyla sınırlandırmıştır.
3
İkincillik ilkesi ve başvuru yollarının tüketilmesi şartının analizi
Bireysel başvuru yapılabilmesi için idari ve yargısal tüm yolların tüketilmesi zorunludur. L., idare mahkemesinde dava açmadığı için bu şartı sağlamamıştır.
Bireysel başvurunun tali (ikincil) bir hak arama yolu olması, ulusal düzeydeki tüm olağan yollar tüketilmeden AYM'ye gidilmesini engeller.

Anahtar Kavram

Bireysel başvurunun kabule değerlik şartları (süre, konu bakımından yetki ve ikincillik ilkesi)
Soru 146Soru →

Bir hukuk fakültesinde düzenlenen 'Yargı Örgütü ve Öz Yönetim' konulu akademik panelde, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) idari ve yargısal nitelikteki yetkileri tartışılmaktadır. Panelistlerden biri, HSK'nın hem adliye teşkilatının şekillenmesinde hem de yüksek yargı organlarının üye seçiminde anayasal sınırlar çerçevesinde kritik roller üstlendiğini belirtmiştir.

Aşağıdaki işlemlerden hangisi, panelistin bahsettiği anayasal sınırlar içinde HSK'nın doğrudan görev ve yetkileri arasında gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay üyelerinin dörtte birini seçerek idari yargının en üst merciinin oluşumuna katılmak

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte birinin değil, dörtte üçünün HSK tarafından seçilmesi kuralıdır.
1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre; Danıştay üyelerinin dörtte üçü (3/4) Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri (1/4) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Dolayısıyla Kurulun, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek gibi bir görevi yoktur; doğru oran dörtte üçtür. Bu nedenle ifade HSK'nın yetkileri açısından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan yetki ve işlemlerin 1982 Anayasası'nın 159. maddesindeki HSK görevleriyle karşılaştırılarak analiz edilmesi.
Mahkemelerin kaldırılması, Yargıtay üyelerinin tamamının seçilmesi, meslekten çıkarma cezası verilmesi ve birinci sınıfa ayırma işlemlerinin HSK'nın anayasal görevleri olduğu doğrulanır.
Sorunun çözümü için Kurulun idari, disiplin ve seçim yetkilerinin sınırlarının tam olarak bilinmesi gereklidir.
2
Yüksek mahkemelere üye seçimi konusundaki oranların ve yetkili makamların anayasal kurallar çerçevesinde incelenmesi.
Danıştay üyelerinin dörtte üçünün (3/4) HSK tarafından, geriye kalan dörtte birinin (1/4) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği tespit edilir.
Yargıtay ve Danıştay'ın üye seçim usulleri birbirinden farklıdır ve bu fark sınavın ayırt edici kilit noktasıdır.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Görev ve Yetkileri ile Yüksek Mahkemelere Üye Seçimi
Soru 147Soru →

Kamu görevlisi (M), kurumunca tesis edilen bir disiplin cezası işlemi nedeniyle Anayasa'da güvence altına alınan "adil yargılanma hakkı" ile "sağlık hakkının" ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmak istemektedir. (M), söz konusu disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde açtığı iptal davası henüz derdest iken (görülmeye devam ederken) bu başvuruyu yapmayı planlamaktadır.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun "ikincillik ilkesi" ve "kabule değerlik" şartları çerçevesinde, (M)'nin durumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari yargıdaki dava henüz sonuçlanmadığından başvuru, olağan kanun yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemez; ayrıca "sağlık hakkı" Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin ortak koruma alanına girmediğinden bireysel başvuruya konu olamaz.

Cevap

İdari yargıdaki dava henüz sonuçlanmadığından başvuru olağan kanun yollarının tüketilmemesi sebebiyle kabul edilemez ve 'sağlık hakkı' ortak koruma alanına girmediğinden bireysel başvuruya konu olamaz.
Doğru cevap, bireysel başvurunun iki temel şartını kusursuz bir şekilde ortaya koyan seçenektir. Birinci şart 'ikincillik ilkesi'dir; Anayasa Mahkemesi tali bir koruma mekanizması olduğundan, ihlale karşı olağan idari ve yargısal tüm yolların tüketilmesi zorunludur. Dava derdest iken (devam ederken) başvuru yapılamaz. İkinci şart ise 'konu bakımından yetki'dir; başvurunun incelenebilmesi için ihlal edilen hakkın hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller) kapsamında olması gerekir. 'Adil yargılanma hakkı' bu ortak alana girerken, sosyal ve ekonomik bir hak olan 'sağlık hakkı' girmediğinden doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki yargılama sürecinin aşamasını tespit etmek
İdare mahkemesindeki davanın derdest (devam etmekte) olduğu görülmektedir.
Bireysel başvurunun ön şartı olan 'başvuru yollarının tüketilmesi' (ikincillik ilkesi) kuralının ihlal edilip edilmediğini belirlemek için gereklidir.
2
İhlal edildiği iddia edilen hakların kapsamını değerlendirmek
'Adil yargılanma hakkı' kapsam dahilinde iken, 'sağlık hakkı' bireysel başvuru kapsamı dışındadır.
Anayasa Mahkemesine sadece Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin ortak koruma alanına giren haklar için başvurulabileceği kuralını uygulamak için gereklidir.
3
Başvuru süresini ve başlangıç anını belirlemek
Başvuru süresi 30 gündür ve bu süre ancak derdest davanın kesinleşerek olağan yolların tüketilmesinden sonra başlar.
Başvurunun usulden reddedilmemesi için süre şartının bilinmesi zorunludur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kabule Değerlik Şartları ve İkincillik İlkesi
Soru 148Soru →

Bir sulh hukuk mahkemesi hâkimi, görülmekte olan bir davada karara bağlayacağı uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine vararak, bu kuralın iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine müracaat etmiştir.

Buna göre, başlayan somut norm denetimi (itiraz yolu) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesinin kararı beş ay içinde gelmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır; ancak esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar iptal kararı gelirse mahkeme bu karara uymak zorundadır.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin kararı beş ay içinde gelmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır; ancak esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar iptal kararı gelirse mahkeme bu karara uymak zorundadır.
Anayasa'nın 152. maddesi itiraz yolunu (somut norm denetimi) açıkça düzenlemiştir. Buna göre mahkeme, iptal başvurusu yaptıktan sonra Anayasa Mahkemesinin kararını beş ay bekler (bekletici mesele). Eğer beş ay içinde karar gelmezse, uyuşmazlığı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Fakat mahkemenin verdiği esas hakkındaki nihai karar henüz kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ulaşırsa, mahkeme Anayasa'nın üstünlüğü gereği bu iptal kararına uymak zorundadır. Doğru ifade bu süreci eksiksiz ve yasal şartlara uygun biçimde özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Somut norm denetimi (itiraz yolu) sürecinde mahkemenin bekleme süresini analiz et.
Anayasa'ya göre davaya bakan mahkeme, başvurusundan itibaren Anayasa Mahkemesinin kararını 5 ay boyunca beklemek zorundadır (bekletici mesele).
Anayasa Mahkemesinin incelemesine makul bir süre tanırken, yargılamanın da sürüncemede kalmasını engellemek.
2
5 ay içinde karar gelmemesi durumunda mahkemenin izleyeceği yolu belirle.
5 ay içinde Anayasa Mahkemesinden karar gelmezse, yerel mahkeme davayı yürürlükteki mevcut kanun hükümlerini uygulayarak karara bağlar.
Vatandaşların hak arama hürriyeti kapsamında adaletin gecikmesini önlemek.
3
Yerel mahkeme kararını verdikten sonra ancak karar kesinleşmeden Anayasa Mahkemesinin iptal kararı vermesi durumunu değerlendir.
Esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gelirse, mahkeme bu yeni duruma uymak ve kararını iptal kararına göre şekillendirmek zorundadır.
Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolu Bekletici Mesele Süreci
ÖncekiSayfa 8 / 8
Yargı Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk — Sayfa 8 | Examkin