İdare Hukukunun Temel Esasları

Hukuk devletinde idari fonksiyon, işleyiş mekanizması bakımından yargı fonksiyonundan önemli bir noktada ayrılmaktadır. Yargı organları bir uyuşmazlığı çözmek için kural olarak tarafların başvurusunu veya bir davanın açılmasını beklemek zorundayken; idare, kamu yararını sağlamak amacıyla bir uyuşmazlığın çıkmasını ya da ilgililerin istemini beklemeksizin toplumsal ihtiyaçları gidermek üzere harekete geçebilir.

İdarenin bu şekilde bir başvuruya ihtiyaç duymaksızın faaliyete geçmesini ifade eden temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuk devletinde devletin yürüttüğü faaliyetler; yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları olarak ayrılır. Bu ayrımda yürütme organının temel uğraş alanı olan 'idari fonksiyon', diğer fonksiyonlardan çeşitli yapısal ve işlevsel özellikleriyle ayrılmaktadır. Buna göre idari fonksiyonun özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdari teşkilat yapısında yer alan kuruluşların hak ve borç altına girebilmeleri, kendi adlarına mal edinebilmeleri ve yargı mercileri önünde taraf olabilmeleri için sahip oldukları "kamu tüzel kişiliği" sıfatı büyük önem taşır. $1982$ Anayasası'nın $123$. maddesinde yer alan "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur." hükmü dikkate alındığında, aşağıdaki birimlerden hangisinin merkezi idareden (devlet tüzel kişiliğinden) ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmamaktadır?

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısına hâkim olan 'merkezden yönetim' (sentralizasyon) ilkesi ve bu ilkenin taşra teşkilatı üzerindeki hukuki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sistemin bir özelliği veya sonucu değildir?

1982 Anayasası'nın 126. maddesinde yer alan "İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır." hükmü uyarınca; merkezî idare hiyerarşisi içerisinde yer alan bir taşra biriminin, merkeze danışmaksızın merkezin yetkilerini kullanabilmesini sağlayan anayasal ilke aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunda idari fonksiyonun en belirgin özelliklerinden biri olan 'kendiliğinden harekete geçme' (re'sen) ilkesi, idarenin bir uyuşmazlık çıkmasını ya da kendisine başvurulmasını beklemeksizin kamu yararını sağlamak amacıyla doğrudan faaliyete başlamasını ifade eder. Bu özellik dikkate alındığında, idari fonksiyonu yargı fonksiyonundan ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Türk idare hukukunda normlar hiyerarşisi ve hukukun kaynakları dikkate alındığında, bu kaynakların bağlayıcılığı ve birbirleriyle olan ilişkileri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında bazı idari birimler devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alırken, bazıları ise devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir. $1982$ Anayasası'nın $123$. maddesi uyarınca kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idari teşkilat içerisinde yer alan ancak kendine ait ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmayan kurumlardan biridir?

Belediye yönetimi, kamu görevlileri, imar faaliyetleri ve kamu ihaleleri gibi birbirinden oldukça farklı ve geniş alanları düzenleyen idare hukukunda, tüm bu alanları kapsayan bütüncül bir temel yasanın (kod kanun) bulunmaması, bu hukuk dalının hangi özelliğinin bir sonucudur?

İdare hukukunun tanımı, kapsamı ve diğer hukuk dallarından ayrılan temel nitelikleri göz önünde bulundurulduğunda, bu hukuk disiplininin genel özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1982 Anayasası'nın 124. maddesinde düzenlenen "yönetmelik çıkarma yetkisi" ve bu yetkinin idare hukukuna hakim olan anayasal ilkelerle ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İdare hukukunun bağımsız bir hukuk disiplini olarak ortaya çıkış süreci, kurallarının oluşum biçimi ve bu hukuk dalına hâkim olan temel prensipler dikkate alındığında, idare hukukunun genel özellikleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunun tarihsel gelişimi, kurallarının oluşum biçimi ve bu hukuk dalına hâkim olan temel prensipler dikkate alındığında; idare hukukunun genel özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Toplumsal bir ihtiyacın veya teknik bir hizmetin yürütülmesinin, devletin genel idare sistemi dışındaki bir kuruma bırakılması durumunda; söz konusu kurumun 'yerinden yönetim' ilkesine tabi olduğunu gösteren kesin hukuki ölçüt ile merkezi idareyle arasındaki denetim türü aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Kamu otoritesinin örgütleniş biçimini ve işleyişini inceleyen idari rejim; özel hukuk alanından bağımsız, kendi mahkemeleri ve kuralları olan bir sistemi ifade eder. Kıta Avrupası modeline dayanan bu disiplinin yapısı, diğer alanlardan belirgin farklılıklar gösterir.

Buna göre, idare hukukunun genel nitelikleri ve dayandığı teşkilat esasları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir il sınırları içerisinde kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında vali; il milli eğitim müdürü tarafından tesis edilen bir idari işlemi ve o ildeki bir ilçe belediye başkanının aldığı bir kararı mevzuata aykırı bularak denetlemek istemektedir.

İdarenin bütünlüğü ilkesi bağlamında, valinin söz konusu makamların işlemlerine karşı sahip olduğu denetim yetkilerinin hukuki niteliği ve kapsamı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir valiliğin hukuk müşavirliğinde görevli avukat, idare aleyhine açılan çeşitli iptal davalarında mahkemeye sunulacak savunmaları hazırlarken idare hukukunun kaynakları ve normlar hiyerarşisi kurallarını esas almaktadır.

Buna göre, müşavirliğin hukuki dayanakları belirlerken yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?

Bir ilçe kaymakamı, ilçedeki trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla, mevzuatın kendisine tanıdığı yetki çerçevesinde belirli ana caddelerde ağır vasıtaların geçişini günün belirli saatlerinde yasaklamıştır. Bu işleme karşı nakliyeciler tarafından açılan iptal davasında idare mahkemesi; "ilçedeki trafik sorununun çözümünde alternatif güzergâhların belirlenmesinin daha uygun olacağı ve söz konusu yasağın ticari faaliyeti gereksiz ölçüde zorlaştırdığı" gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir.

İdare hukukunun temel esasları dikkate alındığında, idare mahkemesinin verdiği bu karar ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Demokratik bir hukuk devletinde, devletin yürüttüğü temel faaliyetler yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları olarak birbirinden ayrılmıştır. İdare hukuku doktrininde, yürütme organının siyasi nitelik taşımayan ve toplumun günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik faaliyetleri 'idari fonksiyon' olarak adlandırılmaktadır.

Bu çerçevede, idari fonksiyonun özellikleri ve diğer devlet fonksiyonlarıyla ilişkisi dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan bir Genel Müdür, görev alanına giren bir konuda yetkisini kullanarak idari bir işlem tesis etmiştir. Sağlık Bakanı, söz konusu işlemin yürürlükteki mevzuata tam olarak uygun olduğunu ancak zamanlama ve kamu kaynaklarının verimli kullanımı açısından "yerinde bir karar olmadığını" değerlendirmektedir.

Türk idare hukuku esaslarına göre, idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?