Examkin

Soru

Zorluk: Zorİnsani Gelişme ve Yoksulluk Endeksleri

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından 2010 yılından itibaren İnsani Gelişme Raporu'nda yer alan Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPI), hanehalkı düzeyindeki doğrudan yoksunlukları ölçmeyi amaçlayan bir göstergedir. Bu endeks; sağlık, eğitim ve yaşam standartları olmak üzere üç temel boyut altında toplanan toplam 10 alt göstergeyi esas almaktadır. Buna göre, Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi'nin (MPI) hesaplanmasında kullanılan göstergeler göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi bu endeksin bileşenleri arasında yer almaz?

  1. A
    Beslenme düzeyi
  2. B
    Okula devam etme durumu
  3. Satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen reel gelirCevap
  4. D
    Güvenli içme suyuna erişim imkânı
  5. E
    Çocuk ölüm oranı

Cevap

Satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen reel gelir
Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPI), yoksulluğu hanehalkı bazında ölçerken parasal gelir (Income) göstergesini kullanmaz. Bunun yerine eğitim, sağlık ve yaşam standartları gibi alanlardaki doğrudan yoksunlukları (10 gösterge) esas alır. Satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen reel gelir ise İnsani Gelişme Endeksi'nin (HDI) temel bir bileşenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Endeksin Tanımlanması
Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPI), yoksulluğu sadece gelir yetersizliği olarak değil, insanların aynı anda maruz kaldığı çeşitli yoksunluklar (sağlık, eğitim, yaşam kalitesi) üzerinden tanımlar.
MPI'nin HDI'den temel farkı, makroekonomik gelir verilerini değil, hanehalkı düzeyindeki mikro verileri esas almasıdır.
2
Boyutların ve Göstergelerin Analizi
Endeks üç boyuttan oluşur: Sağlık (Beslenme, Çocuk ölümleri), Eğitim (Eğitim yılı, Okula devam) ve Yaşam Standartları (Yemek pişirme yakıtı, Sanitasyon, Su, Elektrik, Konut, Varlıklar).
Bu 10 göstergenin hiçbiri parasal bir değer veya gelir düzeyi içermez; doğrudan fiziksel erişim ve yaşam kalitesini ölçer.
3
Karşılaştırma ve Eleme
Kişi başına düşen gelir göstergesi İnsani Gelişme Endeksi'nin (HDI) üç temel boyutundan biridir (Gelir boyutu). Ancak MPI, geliri bir gösterge olarak kullanmaz.
Kalkınma iktisadında gelir, imkânları temsil ederken; MPI doğrudan çıktıları (okula gitme, beslenme vb.) ölçmeyi hedefler.

Anahtar Kavram

Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPI) Bileşenleri ve Gelir Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İnsani Gelişme Endeksi'nin 2010 yılındaki hesaplama değişikliğini (aritmetik ortalamadan geometrik ortalamaya geçiş) ve Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDI) kavramını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İnsani Gelişme ve Yoksulluk Endeksleri

Bu konudan daha fazla soru