Soru

Zorluk: Kolayİnsani Gelişme ve Yoksulluk Endeksleri

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDPUNDP) tarafından ülkelerin gelişmişlik düzeylerini sadece ekonomik büyüme ile değil, insani yetkinlikler üzerinden de ölçmek amacıyla hazırlanan İnsani Gelişme Endeksi (I˙GEİGE); sağlık, eğitim ve gelir düzeyini kapsayan üç temel boyutu esas almaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İnsani Gelişme Endeksi’nin (I˙GEİGE) hesaplanmasında kullanılan boyutlardan veya bu boyutları temsil eden göstergelerden biri değildir?

  1. A
    Uzun ve sağlıklı bir yaşam
  2. B
    Bilgi düzeyi ve eğitime erişim
  3. C
    İnsana yakışır bir yaşam standardı
  4. Bebek ölüm hızıCevap
  5. E
    Satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen milli gelir

Cevap

Bebek ölüm hızı, İnsani Gelişme Endeksi'nin bir bileşeni değil, Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi'nin (PQLIPQLI) bir bileşenidir.
İnsani Gelişme Endeksi (I˙GEİGE); sağlık (doğumda beklenen yaşam süresi), eğitim (ortalama ve beklenen okullaşma yılı) ve yaşam standardı (kişi başına düşen gayrisafi milli hasıla) olmak üzere üç temel boyuttan oluşur. Bebek ölüm hızı ise Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLIPQLI) içerisinde yer alan bir göstergedir ve İGE'nin hesaplamasına dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
İnsani Gelişme Endeksi'nin (I˙GEİGE) üç temel boyutunu belirle.
Sağlık (uzun ve sağlıklı yaşam), Eğitim (bilgi düzeyi) ve Gelir (yaşam standardı).
UNDPUNDP metodolojisine göre endeks bu üç ayağa dayanır.
2
Seçeneklerdeki göstergeleri bu üç boyutla eşleştir.
Uzun yaşam sağlıkla, eğitim bilgiyle, kişi başı gelir ise yaşam standardıyla eşleşir.
Göstergelerin hangi boyutun ölçütü olduğunu saptamak gerekir.
3
Hangi göstergenin başka bir endekse (Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi) ait olduğunu tespit et.
Bebek ölüm hızı, Morris D. Morris tarafından geliştirilen PQLIPQLI içinde yer alır.
İGE'de sağlık göstergesi olarak bebek ölüm hızı yerine 'doğumda beklenen yaşam süresi' kullanılır.

Anahtar Kavram

İnsani Gelişme Endeksi (I˙GEİGE) Bileşenleri
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla