Examkin

Soru

Zorluk: Zorİnsani Gelişme ve Yoksulluk Endeksleri

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDPUNDP) tarafından 20102010 yılında yayımlanan İnsani Gelişme Raporu ile İnsani Gelişme Endeksi (I˙GEİGE) hesaplama yönteminde köklü bir değişikliğe gidilmiş; bileşenlerin aritmetik ortalaması yerine geometrik ortalamasının alınması kararlaştırılmıştır.

Bu yöntemsel değişikliğin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Boyutlar arasındaki tam ikame edilebilirliği ortadan kaldırarak, herhangi bir boyuttaki düşük başarının diğer boyutlardaki yüksek başarıyla telafi edilmesini zorlaştırmakCevap
  2. B
    Gayrisafi Milli Hasıla yerine Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre hesaplanmış kişi başına geliri kullanarak ölçümdeki sapmaları gidermek
  3. C
    Bebek ölüm hızı ve yetişkin okuryazarlık oranı gibi göstergeleri endeks dışı bırakarak sadece ekonomik büyüme odaklı bir refah ölçümü yapmak
  4. D
    Endeks bileşenlerinin ağırlıklarını ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre dinamik olarak değiştirerek daha adil bir sıralama elde etmek
  5. E
    Gelir boyutunun marjinal faydasını sabit kabul ederek yüksek gelirli ülkelerin endeks içindeki baskınlığını artırmak

Cevap

Boyutlar arasındaki tam ikame edilebilirliği ortadan kaldırarak, herhangi bir boyuttaki düşük başarının diğer boyutlardaki yüksek başarıyla telafi edilmesini zorlaştıran yöntemsel tercih doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, geometrik ortalamanın matematiksel doğasını iktisadi kalkınma felsefesiyle birleştirir. Aritmetik ortalamada boyutlar arası tam ikame söz konusudur; yani bir ülke sağlığa hiç yatırım yapmasa bile geliri çok yüksekse yüksek bir I˙GEİGE skoruna ulaşabilir. Ancak 20102010 sonrası benimsenen geometrik ortalama yöntemi, her boyutun 'vazgeçilmez' olduğunu varsayar ve dengesiz gelişimi cezalandırır.

Adım Adım Çözüm

1
20102010 öncesi yöntemi analiz etme
Aritmetik ortalama kullanılıyordu: I˙GE=13(Sag˘lık+Eg˘itim+Gelir)İGE = \frac{1}{3} (Sağlık + Eğitim + Gelir)
Aritmetik ortalamada bileşenler birbirinin tam ikamesidir; birindeki 11 birimlik düşüş diğerindeki 11 birimlik artışla tamamen nötrlenebilir.
2
20102010 sonrası yöntemi analiz etme
Geometrik ortalama kullanılmaya başlandı: I˙GE=Sag˘lık×Eg˘itim×Gelir3İGE = \sqrt[3]{Sağlık \times Eğitim \times Gelir}
Geometrik ortalamada çarpımsal bir ilişki vardır; bileşenlerden birinin sıfıra yaklaşması veya çok düşük olması tüm endeksi aşağı çeker.
3
İktisadi yorum yapma
Düşük ikame edilebilirlik (imperfect substitutability)
Bu değişim, bir ülkenin sadece zenginleşerek (gelir artışı) eğitim veya sağlık açıklarını 'maskelemesini' engellemek amacıyla yapılmıştır.

Anahtar Kavram

İGE'de Geometrik Ortalama ve İkame Edilebilirlik

Daha Fazla Pratik

Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDIIHDI) ile normal I˙GEİGE arasındaki farkın hangi durumlarda açıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İnsani Gelişme ve Yoksulluk Endeksleri

Bu konudan daha fazla soru