Examkin

Soru

Zorluk: ZorBasit Mevduat Çarpanı

Basit mevduat çarpanı mekanizmasının işlediği (nakit sızıntısı ve atıl rezervlerin bulunmadığı) bir ekonomide, bankacılık sistemine 60.00060.000 TL tutarında yeni bir mevduat girişi gerçekleşmiştir. Zorunlu karşılık oranının %20\%20 olduğu bu ortamda, sistem potansiyel genişlemesinin tam %75\%75’ine ulaştığı bir aşamada; Merkez Bankası zorunlu karşılık oranını %15\%15’e düşürmüştür.

Buna göre, yeni zorunlu karşılık oranıyla birlikte bankacılık sisteminin bu noktadan itibaren yaratabileceği ilave (ek) kaydi para miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    100.000100.000
  2. 175.000175.000Cevap
  3. C
    240.000240.000
  4. D
    340.000340.000
  5. E
    75.00075.000

Cevap

Bankacılık sisteminin yeni oranla yaratabileceği ilave kaydi para miktarı 175.000175.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 175.000175.000 TL, yeni toplam mevduat potansiyeli olan 400.000400.000 TL ile sistemin halihazırda ulaşmış olduğu 225.000225.000 TL'lik hacim arasındaki farktır. Basit mevduat çarpanı modelinde, zorunlu karşılık oranı düştüğünde çarpan büyür ve aynı rezerv miktarı daha büyük bir mevduat hacmini destekleyebilir. Bu durumda sistem, mevcut mevduat seviyesinden yeni kapasite sınırına kadar ilave kaydi para yaratabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki toplam mevduat potansiyelini hesapla.
D1=60.0000,20=300.000D_1 = \frac{60.000}{0,20} = 300.000 TL
Basit mevduat çarpanı formülü (D=ΔRrD = \frac{\Delta R}{r}) kullanılarak ilk sınıra ulaşılır.
2
Oran değişmeden hemen önceki (mevcut) toplam mevduat hacmini bul.
300.000×0,75=225.000300.000 \times 0,75 = 225.000 TL
Sistemin potansiyel genişlemesinin %75\%75’ine ulaştığı bilgisi kullanılarak güncel durum saptanır.
3
Yeni zorunlu karşılık oranı ile ulaşılacak nihai toplam mevduat potansiyelini hesapla.
D2=60.0000,15=400.000D_2 = \frac{60.000}{0,15} = 400.000 TL
Merkez Bankası'nın oranı %15\%15’e düşürmesiyle sistemin kapasitesi artmıştır.
4
Bu noktadan itibaren yaratılabilecek ilave miktarı belirle.
400.000−225.000=175.000400.000 - 225.000 = 175.000 TL
Yeni tavan seviyesi ile mevcut seviye arasındaki fark, sistemin yaratabileceği ek kredi/mevduat (kaydi para) kapasitesini verir.

Anahtar Kavram

Basit Mevduat Çarpanı ve Kaydi Para Yaratma Potansiyeli

İpuçları

1
Önce sistemin ilk durumdaki (%20\%20) tavanını bulup, bu tavanın %75\%75’ine denk gelen mevcut mevduat miktarını hesaplamalısın.

Daha Fazla Pratik

Eğer bankalar atıl rezerv tutsaydı veya piyasada nakit sızıntısı olsaydı, yaratılacak ilave miktar nasıl değişirdi? Bunu para çarpanı formülü üzerinden düşününüz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Basit Mevduat Çarpanı

Bu konudan daha fazla soru