Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBasit Mevduat Çarpanı

Nakit sızıntısının ve atıl rezervlerin bulunmadığı bir ekonomik yapıda, Merkez Bankası ticari bankalardan 25.00025.000 TL tutarında devlet iç borçlanma senedi satın almıştır. Bu açık piyasa işlemi sonucunda bankacılık sisteminde yaratılan toplam kaydi para (mevduat) miktarının 500.000500.000 TL olduğu belirlenmiştir. Buna göre, basit mevduat çarpanı varsayımı altında, söz konusu ekonomide uygulanan zorunlu karşılık oranı yüzde kaçtır?

  1. A
    4
  2. 5Cevap
  3. C
    8
  4. D
    10
  5. E
    20

Cevap

Zorunlu karşılık oranı %5'tir.
Basit mevduat çarpanı modelinde toplam mevduat artışı (ΔDΔD), başlangıçtaki rezerv artışı (ΔRΔR) ile zorunlu karşılık oranının tersinin (1/r1/r) çarpılmasıyla hesaplanır. Soru verilerine göre 500.000=25.000×(1/r)500.000 = 25.000 \times (1/r) eşitliğinden çarpan katsayısı 2020 olarak bulunur. 1/r=201/r = 20 ise r=1/20=0,05r = 1/20 = 0,05 yani %5\%5 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkez Bankası'nın yaptığı işlem sonucunda sisteme giren başlangıç rezerv miktarını belirlemek.
ΔR=25.000ΔR = 25.000 TL (Açık Piyasa Alımı)
Açık piyasa alımı, bankacılık sisteminin rezervlerini doğrudan artırır.
2
Toplam mevduat genişlemesini formülize etmek.
ΔD=ΔR×1rΔD = ΔR \times \frac{1}{r}
Basit mevduat çarpanı mekanizmasında toplam mevduat artışı, başlangıç rezerv artışı ile çarpanın (1/r1/r) çarpımına eşittir.
3
Verilen değerleri formülde yerine koyarak zorunlu karşılık oranını (rr) çözmek.
500.000=25.000×1r⇒1r=20⇒r=0,05500.000 = 25.000 \times \frac{1}{r} \Rightarrow \frac{1}{r} = 20 \Rightarrow r = 0,05
Sistemdeki çarpan katsayısının 20 olduğu, dolayısıyla zorunlu karşılık oranının 1/20 olduğu bulunur.
4
Bulunan oranı yüzdeye çevirmek.
0,05×100=%50,05 \times 100 = \%5
Ekonomik göstergeler genellikle yüzde cinsinden ifade edilir.

Anahtar Kavram

Basit Mevduat Çarpanı Formülü

İpuçları

1
Toplam mevduat artışını, Merkez Bankası'nın sisteme enjekte ettiği rezerv miktarına bölerek çarpanı bulun.
2
Çarpan katsayısı (k) ile zorunlu karşılık oranı (r) arasında k=1/rk = 1/r ilişkisi vardır.

Daha Fazla Pratik

Zorunlu karşılık oranı düştüğünde basit mevduat çarpanının ve para arzının nasıl etkileneceğini düşününüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Basit Mevduat Çarpanı

Bu konudan daha fazla soru