Bir ekonomide hanehalkının nakit tercih oranı (c) 0,20, bankaların zorunlu karşılık oranı … — KPSS İktisat

Bir ekonomide hanehalkının nakit tercih oranı ( $c$ ) $0,20$ , bankaların zorunlu karşılık oranı ( $rr$ ) $0,10$ olarak belirlenmiş olup başlangıçta bankalar serbest rezerv ( $er$ ) tutmamaktadır. Merkez Bankası'nın (TCMB) genişleyici bir adım atarak zorunlu karşılık oranını $\%5$ 'e ( $0,05$ ) düşürdüğü, buna karşın ticari bankaların likidite kaygısıyla mevduatlarının $\%15$ 'i ( $0,15$ ) oranında serbest rezerv tutmaya başladığı bir senaryoda; para çarpanının ( $m$ ) değeri ve bu durumun para arzı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A
Para çarpanı $10$ 'dan $5$ 'e düşer ve para arzı daralır.
B
Para çarpanı $4$ 'ten $4,8$ 'e yükselir ve para arzı genişler.
Para çarpanı $4$ 'ten $3$ 'e düşer ve para arzı daralır.Cevap
D
Para çarpanı $3,33$ 'ten $2,5$ 'e düşer ve para arzı daralır.
E
Zorunlu karşılıklardaki azalış ile serbest rezervlerdeki artış birbirini tam olarak dengelediği için para çarpanı $4$ değerinde sabit kalır.

Cevap

Para çarpanının

4

seviyesinden

3

seviyesine gerilediği ve buna bağlı olarak para arzının daraldığı seçenek doğrudur.

Para çarpanı formülü

m = (1+c) / (c+rr+er)

şeklindedir. Başlangıçta çarpan değeri

4

iken (

1,2 / 0,3

), zorunlu karşılıklardaki

0,05

puanlık azalışa rağmen serbest rezervlerin

0,15

puan artması, payda kısmındaki toplam rezerv oranını yükseltmiştir. Yeni durumda payda

0,40

olmuş ve çarpan

3

değerine düşmüştür. Çarpanın küçülmesi, Merkez Bankası'nın piyasaya sürdüğü bir birimlik rezervin daha az kaydi para yaratmasına neden olacağı için para arzını daraltır.

Adım Adım Çözüm

Başlangıçtaki para çarpanını (

m_1

) hesaplayın.

m_1 = \frac{1 + 0,20}{0,20 + 0,10 + 0,00} = \frac{1,20}{0,30} = 4

Para arzını belirleyen çarpan etkisini görmek için başlangıç verilerini standart formüle yerleştirmek gerekir.

Politika değişikliği ve piyasa tepkisi sonrası yeni değişkenleri belirleyin.

c = 0,20

;

rr = 0,05

;

er = 0,15

TCMB'nin indirimi ve bankaların ihtiyat güdüsüyle artırdığı serbest rezerv oranları yeni çarpanın temelini oluşturur.

Yeni durumdaki para çarpanını (

m_2

) hesaplayın.

m_2 = \frac{1 + 0,20}{0,20 + 0,05 + 0,15} = \frac{1,20}{0,40} = 3

Rezervlerdeki toplam artışın (zorunlu + serbest) sızıntı etkisini hesaplamak için yeni verilerle formül tekrar uygulanır.

Para arzı üzerindeki nihai etkiyi yorumlayın.

m_1 = 4 > m_2 = 3

olduğu için para çarpanı azalmıştır, dolayısıyla para arzı daralır.

Para arzı (

M

) = Para Çarpanı (

m

)

\times

Parasal Taban (

H

) ilişkisine göre, çarpanın küçülmesi para arzını azaltıcı etki yapar.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Rezerv Oranları Etkileşimi

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru