Soru

Zorluk: OrtaZorunlu Karşılıklar

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasadaki likidite bolluğunu çekmek ve enflasyonist baskıları azaltmak amacıyla zorunlu karşılık oranlarını (rrrr) yükseltme kararı almıştır. Diğer değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında, bu kararın ekonomik sonuçlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Para çarpanı küçülür ve aynı parasal taban (HH) düzeyiyle daha az para arzı (MM) yaratılır.Cevap
  2. B
    Bankaların serbest rezervleri artar ve bu durum kredi faiz oranlarının düşmesine neden olur.
  3. C
    Para çarpanı büyür ve parasal tabanın para arzı üzerindeki genişletici etkisi kuvvetlenir.
  4. D
    Zorunlu karşılıklar Merkez Bankası bilançosunun aktif kısmında yer aldığı için Merkez Bankası'nın toplam varlıkları azalır.
  5. E
    Bu uygulama sadece ticari bankaların vadesiz mevduatlarını kapsadığı için para arzı tanımlarından sadece M1M1 etkilenir.

Cevap

Zorunlu karşılık oranlarının artırılması para çarpanını küçültür ve aynı parasal taban seviyesinde daha düşük bir para arzı oluşmasına neden olur.
Para çarpanı formülünde (m=1+cr+c+em = \frac{1+c}{r+c+e}), zorunlu karşılık oranı (rr) paydada yer alır. Oran yükseldiğinde payda büyür ve katsayı küçülür. Para arzı (MM), parasal taban (HH) ile çarpanın çarpımına eşit olduğu için (M=m×HM = m \times H), küçülen bir çarpan aynı taban miktarıyla daha az para yaratılmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Para çarpanı formülü üzerinden analiz yapılması
Para çarpanı m=1+cr+c+em = \frac{1+c}{r+c+e} formülü ile ifade edilir. Burada rr zorunlu karşılık oranını temsil eder.
Politika aracının çarpan üzerindeki matematiksel etkisini görmek için.
2
Zorunlu karşılık oranındaki (rr) artışın etkisinin incelenmesi
Paydadaki rr değerinin artması, çarpan katsayısının (mm) değerini düşürür.
Rezerv oranları ile para yaratma kapasitesi arasındaki ters yönlü ilişkiyi saptamak için.
3
Para arzı denklemiyle sonucun ilişkilendirilmesi
M=m×HM = m \times H denkleminde, HH (parasal taban) sabitken mm (çarpan) küçüldüğü için MM (para arzı) azalır.
Merkez Bankası müdahalesinin nihai para arzı üzerindeki etkisini açıklamak için.

Anahtar Kavram

Zorunlu karşılık oranı, Merkez Bankası'nın bankaların kredi yaratma kapasitesini ve para çarpanını doğrudan etkileyen daraltıcı bir para politikası aracıdır.

İpuçları

1
Para çarpanı formülünde zorunlu karşılık oranının (rr) nerede yer aldığını hatırlayın.
2
Banka rezervleri arttıkça bankaların kredi verme kapasitesinin nasıl değişeceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Zorunlu karşılıklar üzerinden ödenen faizlerin bankaların kredi arzı üzerindeki etkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla