Soru

Zorluk: Çok zorZorunlu Karşılıklar

Bir ekonomide Merkez Bankası, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla zorunlu karşılık oranlarını (rrrr) yükseltme kararı almıştır. Ancak aynı dönemde, bankacılık sisteminde likidite tercihinin azalması nedeniyle ticari bankaların aşırı rezerv oranının (ee), zorunlu karşılık oranındaki artış miktarından daha büyük bir oranda düştüğü gözlemlenmiştir. Diğer değişkenlerin (cc ve BB) sabit olduğu varsayımı altında, bu sürecin para çarpanı (mm) ve para arzı (MM) üzerindeki nihai etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Para çarpanı büyür ve para arzı artar.Cevap
  2. B
    Para çarpanı küçülür ve para arzı daralır.
  3. C
    Para çarpanı ve para arzı üzerinde herhangi bir değişim meydana gelmez.
  4. D
    Para çarpanı büyür ancak para arzı, parasal taban çarpan etkisiyle azaldığı için daralır.
  5. E
    Zorunlu karşılık oranındaki artış her koşulda para arzını daraltacağı için çarpan etkisi önemsiz kalır.

Cevap

Para çarpanı büyür ve para arzı artar.
Para çarpanı formülü m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e} şeklindedir. Soruda verilen koşullarda zorunlu karşılık oranı (rrrr) artarken, aşırı rezerv oranının (ee) mutlak değerce daha fazla azaldığı belirtilmiştir. Bu durum çarpanın paydasını (c+rr+ec+rr+e) net olarak küçültür. Payda küçüldüğü için para çarpanı (mm) büyür. Parasal taban (BB) sabitken, büyüyen para çarpanı para arzının (MM) artmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Para çarpanı (mm) formülünü tanımlama
m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e}
Para arzı analizlerinde değişkenlerin etkisini görmek için standart çarpan modeli kullanılır.
2
Paydadaki net değişimi analiz etme
rrrr yükselirken ee düşmektedir; Δe>Δrr|\Delta e| > |\Delta rr| olduğu için (c+rr+e)(c + rr + e) toplamı azalır.
Payda küçüldüğünde rasyonel ifadenin değeri büyüyecektir.
3
Para arzı sonucunu belirleme
M=m×BM = m \times B denkleminde BB sabitken mm büyüdüğü için MM de artar.
Para arzı, parasal taban ile para çarpanının çarpımına eşittir.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Bileşenleri Arasındaki İlişki

İpuçları

1
Para çarpanı formülünü yazarak paydadaki bileşenlerin (rrrr ve ee) değişim yönlerini inceleyin.
2
Zorunlu karşılık oranındaki artış paydayı büyütürken, aşırı rezerv oranındaki düşüş paydayı küçültür. Hangisinin etkisi daha büyük?
3
Δe>Δrr|\Delta e| > |\Delta rr| ise payda net olarak küçülür. Paydası küçülen bir kesrin değeri nasıl değişir?

Daha Fazla Pratik

Bankaların zorunlu karşılıklara faiz ödenmesi durumunda aşırı rezerv tutma eğilimlerinin nasıl değişeceğini analiz edin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla