Soru

Zorluk: OrtaZorunlu Karşılıklar

Merkez Bankası'nın genişlemeci para politikası uygulaması kapsamında zorunlu karşılık oranlarını (rrrr) düşürmesi durumunda, diğer değişkenler sabitken aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

  1. Para çarpanı katsayısının büyümesi ve bankaların kredi yaratma kapasitesinin artmasıCevap
  2. B
    Para çarpanı katsayısının küçülmesi ve piyasadaki likidite hacminin daralması
  3. C
    Parasal tabanın (H) doğrudan artması ve rezerv paranın genişlemesi
  4. D
    Bankaların Merkez Bankası'ndaki serbest rezervlerinin zorunlu rezervlere aktarılması
  5. E
    Merkez Bankası'nın piyasadan DİBS satın almasıyla aynı etkiyi yaratarak faiz oranlarının yükselmesi

Cevap

Para çarpanı katsayısının büyümesi ve bankaların kredi yaratma kapasitesinin artması
Zorunlu karşılık oranları (rrrr) düşürüldüğünde, bankaların mevduatları üzerinden Merkez Bankası'nda tutmak zorunda oldukları tutar azalır. Bu durum, bankaların kredi olarak verebileceği fon miktarını (atıl rezervlerini) artırır. Matematiksel olarak m=(1+c)/(c+rr+e)m = (1+c)/(c+rr+e) formülündeki rrrr değerinin azalması, para çarpanı katsayısını (mm) büyütür. Sonuç olarak aynı parasal tabanla daha fazla kaydi para yaratılabilir ve kredi hacmi artar.

Adım Adım Çözüm

1
Zorunlu karşılık oranı (rrrr) ile para çarpanı (mm) arasındaki ilişkinin formülasyonu
m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e} formülünde rrrr paydada yer alır.
Değişkenlerin yönünü belirlemek için matematiksel ilişkiyi kurmak gerekir.
2
Politika değişikliğinin matematiksel analizi
rr(c+rr+e)mrr \downarrow \Rightarrow (c+rr+e) \downarrow \Rightarrow m \uparrow
Payda küçüldüğü için çarpan katsayısı matematiksel olarak büyüyecektir.
3
Para arzı ve kredi mekanizması üzerindeki etkisinin yorumlanması
Ms=m×HM_s = m \times H ilişkisine göre para arzı genişler.
Büyüyen çarpan, her bir birim parasal tabanın daha fazla kaydi para ve kredi yaratmasına olanak tanır.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı Mekanizması
Bu soruyu puanla