Soru

Zorluk: OrtaKar Oranlarının Düşme Eğilimi Yasası

Karl Marx'ın iktisadi analizinde kâr oranı; artı değerin (ss), değişmeyen sermaye (cc) ve değişken sermaye (vv) toplamına oranı (s/[c+v]s / [c+v]) olarak tanımlanır. Bu oran aynı zamanda sömürü oranı (s/vs/v) ve sermayenin organik bileşimi (c/vc/v) değişkenleri üzerinden de ifade edilebilir.

Marx'a göre sermaye birikimi sürecinde kâr oranlarının düşme eğilimi göstermesinin temel matematiksel koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sermayenin organik bileşimindeki (c/vc/v) artış hızının, sömürü oranındaki (s/vs/v) artış hızından daha yüksek olmasıCevap
  2. B
    Sömürü oranının (s/vs/v), sermayenin organik bileşimindeki (c/vc/v) artışla aynı oranda yükselmesi
  3. C
    Değişken sermaye (vv) yatırımlarının, sabit sermaye (cc) yatırımlarına oranla mutlak bir artış göstermesi
  4. D
    Toplam artı değer miktarının (ss), sermaye birikimi sürecinde mutlak olarak azalmaya başlaması
  5. E
    İş gücü verimliliğindeki artışın, değişmeyen sermaye (cc) öğelerinin birim maliyetlerini düşürmesi

Cevap

Sermayenin organik bileşimindeki (c/vc/v) artış hızının, sömürü oranındaki (s/vs/v) artış hızından daha yüksek olması
Doğru yanıt olan seçenekte belirtildiği üzere, Marx'a göre teknolojik ilerleme sermayenin organik bileşimini (c/vc/v) yükseltir. Kârın tek kaynağı canlı emek (değişken sermaye) olduğu için, toplam sermaye içinde ölü emeğin (sabit sermaye) payının artması kâr oranını baskılar. Eğer sömürü oranındaki (s/vs/v) artış, organik bileşimdeki bu yükselişi telafi edecek kadar büyük değilse kâr oranı düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr oranı formülünü değişkenler cinsinden ifade etme
r=sc+v=s/v(c/v)+1r = \frac{s}{c+v} = \frac{s/v}{(c/v) + 1}
Kâr oranının sömürü oranı (s/vs/v) ve organik bileşim (c/vc/v) ile ilişkisini görmek için.
2
Sermaye birikim sürecindeki eğilimi analiz etme
c/vc/v artar
Teknolojik gelişme canlı emeğin yerine makinelerin (ölü emek) geçmesine neden olur.
3
Pay ve payda arasındaki ilişkiyi kurma
c/vc/v büyüme hızı > s/vs/v büyüme hızı
Kâr oranının (rr) düşmesi için paydadaki büyümenin paydaki büyümeden fazla olması gerekir.

Anahtar Kavram

Marxist kâr oranı analizi, sermayenin organik bileşimi ve artı değer oranı arasındaki çelişkili ilişkiye dayanır.

Daha Fazla Pratik

Marx'ın kâr oranlarını yükselten 'karşıt etmenlerini' (sömürü yoğunluğu, ücretlerin düşürülmesi vb.) çalışmak bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla