Karl Marx'ın iktisadi çözümlemesinde, sermaye birikimi sürecinde teknolojik ilerlemenin bi… — KPSS İktisat

Karl Marx'ın iktisadi çözümlemesinde, sermaye birikimi sürecinde teknolojik ilerlemenin bir sonucu olarak kâr oranlarının aşağı doğru bir eğilim sergilemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sermayenin organik bileşiminin ( $c/v$ ) yükselmesiCevap
B
Toprağın verimliliğinin azalması ve azalan verimler yasası
C
Efektif talep yetersizliği nedeniyle malların satılamaması
D
Sömürü oranının ( $s/v$ ) sürekli olarak azalması
E
Nüfusun geometrik, gıda üretiminin ise aritmetik artması

Cevap

Sermayenin organik bileşiminin yükselmesi, Marx'a göre teknolojik gelişmenin sabit sermaye miktarını değişken sermayeye göre artırması sonucu kâr oranlarını aşağı çeken temel unsurdur.

Doğru cevap olan ifade, Marx'ın yasasının kalbidir. Sermaye birikimi arttıkça teknolojik ilerleme üretimde daha fazla makine kullanımına yol açar. Makinelerin (sabit sermaye) iş gücüne (değişken sermaye) oranı arttıkça 'sermayenin organik bileşimi' yükselir. Değer yaratan tek unsur emek (değişken sermaye) olduğundan, toplam sermaye içindeki emek payının göreli azalması kâr oranlarını düşürür.

Adım Adım Çözüm

Kâr oranı formülünü analiz edin.

r = \frac{s}{c+v}

formülünde;

r

kâr oranını,

s

artı değeri,

c

sabit sermayeyi ve

v

değişken sermayeyi temsil eder.

Marxist kâr oranı analizinin matematiksel temelini anlamak için gereklidir.

Teknolojik gelişmenin sermaye yapısı üzerindeki etkisini belirleyin.

Teknolojik gelişme ile makineler (sabit sermaye -

c

), işçilerin (değişken sermaye -

v

) yerini alır.

Sermaye birikimi sürecinde sermayenin teknik kompozisyonundaki değişimi saptamak gerekir.

Sermayenin organik bileşimini (

q = c/v

) formüle dahil edin.

Kâr oranı formülü

r = \frac{s/v}{(c/v) + 1}

şeklinde yazılabilir.

Kâr oranının sömürü oranı (

s/v

) ve organik bileşim (

c/v

) ile ilişkisini görmek için dönüşüm yapılır.

Nihai sonucu yorumlayın.

Organik bileşim (

c/v

) arttığında, payda büyüdüğü için kâr oranı (

r

) düşme eğilimine girer.

Sermaye birikiminin yapısal sonucunu kâr oranlarındaki değişimle ilişkilendirmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Sermayenin Organik Bileşimi (

c/v

)

İpuçları

Marx'ın kâr oranı formülünde sabit sermaye (

c

) ve değişken sermaye (

v

) arasındaki oran nasıl değişmektedir?

Teknolojik gelişme, üretim sürecinde işçilerin yerine makinelerin geçmesi anlamına gelir. Bu durum sermayenin hangi bileşenini artırır?

Kâr oranlarını düşüren temel güç, sermaye birikimiyle birlikte yükselen sermayenin organik bileşimidir (

c/v

Daha Fazla Pratik

Kâr oranlarının düşme eğilimi yasasına karşı işleyen 'karşıt etmenleri' (dış ticaret, sömürü oranının artırılması vb.) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru