Marxist iktisat teorisine göre, sermaye birikimi sürecinde teknolojik gelişmenin bir sonuc… — KPSS İktisat

Marxist iktisat teorisine göre, sermaye birikimi sürecinde teknolojik gelişmenin bir sonucu olarak makinelerin (sabit sermaye) canlı emeğin (değişken sermaye) yerini almasıyla ortaya çıkan "Kâr Oranlarının Düşme Eğilimi Yasası"nın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sermayenin organik bileşiminin ( $c/v$ ) zamanla yükselmesiCevap
B
Artı değer oranının ( $s/v$ ) sürekli olarak azalma eğilimine girmesi
C
Toprağın verimliliğinin azalması sonucunda ortaya çıkan azalan verimler yasası
D
Say Yasası uyarınca her arzın kendi talebini yaratamaması
E
Ülkedeki değerli maden stoklarının dış ticaret açıkları nedeniyle azalması

Cevap

Sermayenin organik bileşiminin (

c/v

) zamanla yükselmesi

Marxist analizde kâr oranları

r = \frac{s}{c+v}

olarak tanımlanır. Sermaye birikimi ve teknolojik gelişme sürecinde sermayedarlar daha fazla makineleşmeye (sabit sermaye,

c

) yönelirken canlı emeğe (değişken sermaye,

v

) olan ihtiyaç nispi olarak azalır. Bu durum sermayenin organik bileşiminin (

c/v

) yükselmesine neden olur. Değerin tek kaynağı emek olduğu için, sermaye içindeki emek payının azalması toplam sermayeye oranla elde edilen kârın (artı değerin) düşme eğilimine girmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

Kâr oranı formülünü analiz etme

r = \frac{s}{c+v}

formülünde

r

kâr oranını temsil eder.

Marx'ın kâr oranı analizi toplam sermaye içindeki artı değerin payına dayanır.

Teknolojik gelişmenin sermaye bileşenlerine etkisini belirleme

Teknoloji arttıkça makineler (

c

) artar, canlı emek (

v

) nispeten azalır.

Sermayenin organik bileşimi (

c/v

) teknolojik ilerleme ile yükselir.

Matematiksel sonucu yorumlama

Formüldeki paydanın (

c+v

) paya (

s

) göre daha hızlı büyümesi sonucu

r

düşer.

Sermayenin yapısındaki bu değişim kâr oranlarının aşağı yönlü bir eğilim sergilemesine yol açar.

Anahtar Kavram

Sermayenin Organik Bileşimi ve Kâr Oranı Arasındaki Ters İlişki

İpuçları

Marx'ın kâr oranı formülünü ve içindeki

c

(sabit sermaye) ile

v

(değişken sermaye) değişkenlerini hatırla.

Teknolojik gelişmenin makinelerin işçilere olan oranını nasıl etkilediğini düşün.

Sermayenin organik bileşimi (

c/v

) arttığında, artı değerin tek kaynağı olan

v

nispi olarak azaldığı için kâr oranı aşağı yönlü baskılanır.

Daha Fazla Pratik

Bu düşüş eğilimine karşı koyan faktörleri (sömürü oranının artması, ücretlerin düşürülmesi vb.) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:45s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru