Soru

Zorluk: Ortaİnsani Gelişme ve Yoksulluk Endeksleri

İktisadi kalkınma literatüründe, bir ülkenin ortalama insani gelişme düzeyinin yanı sıra bu gelişmişliğin toplumun geneline ne kadar adil yayıldığı da önemli bir gösterge kabul edilmektedir. Bu bağlamda; sağlık, eğitim ve gelir boyutlarındaki başarıları, bu boyutların ülke içindeki dağılımındaki eşitsizlik düzeyine göre düzelten ve dağılımdaki adaletsizlik arttıkça değeri düşen endeks aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLIPQLI)
  2. B
    İnsani Gelişme Endeksi (HDIHDI)
  3. C
    Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (MPIMPI)
  4. Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDIIHDI)Cevap
  5. E
    Toplumsal Cinsiyet Gelişim Endeksi (GDIGDI)

Cevap

Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDIIHDI)
Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDIIHDI), bir ülkedeki insani gelişme düzeyini (sağlık, eğitim ve gelir) sadece ortalama olarak değil, bu boyutlardaki başarıların toplum içindeki dağılımındaki adaleti de gözeterek ölçer. Bir ülkede eşitsizlik arttıkça bu endeksin değeri, standart HDIHDI değerinin altına düşer. Bu özellik, soruda belirtilen 'dağılımdaki adaletsizlik arttıkça değeri düşen' tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Endeksin amacını belirle
İnsani gelişmenin toplum içindeki dağılımındaki adaletsizliği ölçmek.
Soru kökünde belirtilen 'dağılımdaki eşitsizlik düzeyine göre düzeltme' ifadesi bu endeksi işaret eder.
2
HDIHDI ile karşılaştır
IHDIIHDI, eşitsizlik arttıkça HDIHDI değerinden daha düşük bir değer alır.
Tam eşitlik durumunda IHDI=HDIIHDI = HDI olurken, adaletsizlik arttıkça endeks değeri düşerek gerçek durumu yansıtır.

Anahtar Kavram

İnsani Gelişme Başarılarının Dağılım Adaleti

Daha Fazla Pratik

İnsani Gelişme Raporu'nda kullanılan Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GIIGII) ile Toplumsal Cinsiyet Gelişim Endeksi (GDIGDI) arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla