Soru

Zorluk: OrtaZorunlu Karşılıklar

Bir ekonomide nakit tercih oranının (cc) 0,250,25, bankaların serbest rezerv oranının (ee) 0,050,05 ve zorunlu karşılık oranının (rrrr) 0,100,10 olduğu varsayılmaktadır. Merkez Bankası'nın para arzını dengelemek amacıyla zorunlu karşılık oranını %100 artırarak 0,200,20 seviyesine çıkarması durumunda, diğer değişkenler sabitken para çarpanı (mm) katsayısındaki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 0,6250,625 azalırCevap
  2. B
    0,6250,625 artar
  3. C
    0,5000,500 azalır
  4. D
    0,5000,500 artar
  5. E
    1,2501,250 azalır

Cevap

Para çarpanı katsayısı 0,6250,625 oranında azalır.
Para çarpanı formülünde (m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e}) yer alan zorunlu karşılık oranının (rrrr) payda kısmında olması, bu oran ile çarpan arasında ters yönlü bir ilişki kurar. Başlangıçta 3,1253,125 olan çarpan, rrrr oranının 0,100,10'dan 0,200,20'ye çıkmasıyla paydanın büyümesi sonucu 2,502,50'ye gerilemiştir. Bu durum çarpanın tam olarak 0,6250,625 birim azaldığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki para çarpanı (m1m_1) değerini hesaplayınız.
m1=1+cc+rr+e=1+0,250,25+0,10+0,05=1,250,40=3,125m_1 = \frac{1 + c}{c + rr + e} = \frac{1 + 0,25}{0,25 + 0,10 + 0,05} = \frac{1,25}{0,40} = 3,125
Mevcut ekonomik verilerle para yaratma kapasitesini belirlemek için formül uygulanır.
2
Yeni zorunlu karşılık oranı ile ikinci durumdaki para çarpanı (m2m_2) değerini hesaplayınız.
m2=1+0,250,25+0,20+0,05=1,250,50=2,50m_2 = \frac{1 + 0,25}{0,25 + 0,20 + 0,05} = \frac{1,25}{0,50} = 2,50
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası değişen rrrr oranının çarpan üzerindeki yeni etkisi belirlenir.
3
İki çarpan arasındaki farkı bularak değişim miktarını ve yönünü belirleyiniz.
Değişim =m2m1=2,503,125=0,625= m_2 - m_1 = 2,50 - 3,125 = -0,625
Sonuç negatif olduğu için para çarpanı katsayısının azaldığı tespit edilir.

Anahtar Kavram

Zorunlu karşılık oranları ile para çarpanı arasında ters yönlü bir ilişki vardır; karşılık oranının artması çarpanı küçültür.

İpuçları

1
Para çarpanı formülünü hatırlayınız: m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e}.
2
Zorunlu karşılık oranının %100 artması, oranın 0,100,10 iken 0,200,20 olması demektir.

Daha Fazla Pratik

Para çarpanını etkileyen diğer sızıntı kalemlerinin (nakit tercihi ve serbest rezervler) yönlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla