Soru

Zorluk: ZorZorunlu Karşılıklar

Merkez Bankası, piyasa likiditesini kontrol altına almak amacıyla zorunlu karşılık oranını (rrrr) %10'dan %20'ye yükseltmiştir. Aynı dönemde, finansal sistemdeki dijitalleşme ve güven artışına bağlı olarak hanehalkının nakit tercih oranı (cc) %20'den %5'e gerilemiştir. Bankaların serbest rezerv oranının (ee) %10 düzeyinde sabit kaldığı varsayıldığında, bu iki gelişmenin para çarpanı (mm) üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Para çarpanı değişmez.Cevap
  2. B
    Para çarpanı %40 oranında artar.
  3. C
    Para çarpanı %20 oranında azalır.
  4. D
    Para çarpanı yaklaşık %14 oranında artar.
  5. E
    Para çarpanı %10 oranında azalır.

Cevap

Para çarpanı değişmez.
Para çarpanı formülü m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e} uyarınca; başlangıçta 1,20/0,40=31,20 / 0,40 = 3 olan çarpan değeri, yapılan değişiklikler sonucu 1,05/0,35=31,05 / 0,35 = 3 olarak kalmıştır. Zorunlu karşılık oranının artırılması (rrrr) çarpanı daraltıcı bir etki yaparken, nakit tercih oranının azalması (cc) çarpanı genişletici bir etki yapmış ve bu iki etki birbirini tam olarak sıfırlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki para çarpanını (m1m_1) hesaplayınız.
m1=1+0,200,20+0,10+0,10=1,200,40=3m_1 = \frac{1 + 0,20}{0,20 + 0,10 + 0,10} = \frac{1,20}{0,40} = 3
Para çarpanı formülü m=1+cc+rr+em = \frac{1+c}{c+rr+e} kullanılarak mevcut durumun katsayısı bulunur.
2
Politika değişikliği ve davranışsal değişim sonrası yeni para çarpanını (m2m_2) hesaplayınız.
m2=1+0,050,05+0,20+0,10=1,050,35=3m_2 = \frac{1 + 0,05}{0,05 + 0,20 + 0,10} = \frac{1,05}{0,35} = 3
Yeni oranlar (c=0,05,rr=0,20,e=0,10c=0,05, rr=0,20, e=0,10) formüle yerleştirilerek yeni denge katsayısı bulunur.
3
İki çarpan değerini karşılaştırarak net değişimi belirleyiniz.
m2m1=33=0m_2 - m_1 = 3 - 3 = 0
Her iki durumda da para çarpanı değeri 3 çıktığı için bir değişim söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Zorunlu Karşılık Oranı Arasındaki İlişki

İpuçları

1
Para çarpanı formülünü (m=(1+c)/(c+rr+e)m = (1+c)/(c+rr+e)) hatırlayın ve hem başlangıç hem de sonuç verilerini bu formülde yerine koyun.
2
Nakit tercih oranı (cc) hem payda hem de paydada yer alır. Bu yüzden cc oranındaki değişimin etkisi sadece basit bir payda artışı/azalışı gibi düşünülmemelidir.

Daha Fazla Pratik

Zorunlu karşılık oranlarının para politikası aktarım mekanizmasındaki rolünü ve 'rezerv opsiyon mekanizması' gibi gelişmiş araçları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla