Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBasit Mevduat Çarpanı

Basit mevduat çarpanı mekanizmasının geçerli olduğu, yani ekonomide nakit sızıntısının ve atıl rezervlerin bulunmadığı varsayılmaktadır. Zorunlu karşılık oranının %5\%5 olduğu bir ortamda, Merkez Bankası piyasadaki toplam kaydi para miktarını 400.000400.000 TL artırmayı hedeflemektedir.

Buna göre, Merkez Bankası'nın bu hedefine ulaşması için yapması gereken açık piyasa alımı (APİ) tutarı kaç TL olmalıdır?

  1. A
    10.00010.000
  2. 20.00020.000Cevap
  3. C
    40.00040.000
  4. D
    80.00080.000
  5. E
    400.000400.000

Cevap

Merkez Bankası'nın yapması gereken açık piyasa alımı tutarı 20.00020.000 TL olmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki tutar, basit mevduat çarpanı formülü kullanılarak hesaplanmıştır. %5\%5 zorunlu karşılık oranında çarpan 2020 olarak bulunur (1/0,051 / 0,05). Toplamda 400.000400.000 TL'lik bir kaydi para artışı hedeflendiğine göre, bu miktarın çarpana bölünmesiyle (400.000/20400.000 / 20) sisteme girmesi gereken rezerv miktarının 20.00020.000 TL olduğu sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Basit mevduat çarpanı katsayısının hesaplanması
md=1rd=10,05=20m_d = \frac{1}{r_d} = \frac{1}{0,05} = 20
Kaydi para yaratma kapasitesini belirlemek için çarpan katsayısına ihtiyaç duyulur.
2
Toplam kaydi para artış formülünün düzenlenmesi
ΔD=ΔR×md\Delta D = \Delta R \times m_d
Rezervlerdeki değişimin toplam mevduat (para arzı) üzerindeki etkisini veren temel ilişkidir.
3
Gerekli rezerv artışının (APİ alımının) hesaplanması
400.000=ΔR×20⇒ΔR=400.00020=20.000400.000 = \Delta R \times 20 \Rightarrow \Delta R = \frac{400.000}{20} = 20.000 TL
Hedeflenen artışa ulaşmak için sisteme enjekte edilmesi gereken likidite miktarını bulmak için işlem tamamlanır.

Anahtar Kavram

Basit mevduat çarpanı, zorunlu karşılık oranının çarpmaya dayalı bir tersi olup, rezervlerdeki bir birimlik değişimin toplam mevduat miktarını ne kadar artıracağını gösterir.

İpuçları

1
Basit mevduat çarpanı formülünü (md=1/rdm_d = 1 / r_d) hatırlayın.
2
Zorunlu karşılık oranı %5\%5 ise, her 11 TL'lik yeni rezervin ekonomide kaç TL'lik mevduat yaratacağını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Nakit sızıntısı ve atıl rezerv oranları işin içine girdiğinde çarpanın nasıl küçüldüğünü inceleyen 'Para Çarpanı' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Basit Mevduat Çarpanı

Bu konudan daha fazla soru