Çağdaş İktisat Okulları

Siyasal karar alma süreçlerini ve aktörlerini iktisadi yöntemlerle inceleyen Kamu Tercihi Teorisi'ne ($Public\ Choice$) göre; toplumsal olayların ve siyasal kararların ancak bireylerin davranışları üzerinden açıklanabileceğini, analizin temel biriminin birey olması gerektiğini savunan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Post Keynesyen iktisatçılar, Neoklasik iktisadın dengeye her zaman geri dönülebileceği varsayımına dayanan "mantıksal zaman" ($logical$ $time$) analizini eleştirirler. Joan Robinson'a göre iktisadi kararlar; geçmişin mirası, bugünün verileri ve geleceğin temel belirsizliği altında alınır. Kararların geri döndürülemez ($irreversible$) olduğu ve iktisadi süreçlerin tek yönlü bir akış izlediği bu analiz çerçevesi aşağıdakilerden hangisidir?

Piyasaların her zaman dengede olduğu (sürekli piyasa temizlenmesi) varsayımına dayanan Reel İş Döngüsü Teorisi ($RBC$) çerçevesinde; pozitif bir teknoloji şoku sonrasında bireylerin çalışma saatlerini artırmasını sağlayan "emek arzının zamanlararası ikamesi" kavramı aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

Arz Yanlı İktisat (Supply-Side Economics) yaklaşımına göre, ekonomik birimlerin çalışma, tasarruf ve yatırım kararlarını olumlu yönde etkileyerek toplam arzı artırmak amacıyla başvurulması gereken temel politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Post Keynesyen iktisatçılara göre gelecek, Neoklasik iktisadın varsaydığı gibi istatistiksel olasılıklarla hesaplanabilen bir "risk" olgusu değildir; aksine gelecek, yapısal olarak öngörülemez bir nitelik taşır. Post Keynesyen düşüncede bu durumu ifade etmek için kullanılan temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Arz Yanlı İktisat (Supply-Side Economics) teorisi çerçevesinde; sermaye kazançları, faiz ve temettü gelirleri üzerindeki marjinal vergi oranlarının düşürülmesinin, ekonomik birimleri daha fazla tasarruf yapmaya yönelterek uzun dönemli büyümeyi teşvik etmesi temel olarak hangi mikroekonomik mekanizma ile açıklanmaktadır?

Post-Keynesyen iktisatçılar, Neoklasik Sentez'in 'mantıksal zaman' analizine karşı 'tarihsel zaman' kavramını savunmuş ve ekonominin 'ergodik' (geçmiş verilerin geleceği istatistiksel olarak temsil ettiği) bir yapıya sahip olmadığını ileri sürmüşlerdir. Paul Davidson ve Joan Robinson gibi düşünürlerin vurguladığı bu yaklaşım çerçevesinde, 'temel belirsizlik' (fundamental uncertainty) ortamında ekonomik birimlerin davranışı ve paranın rolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu Tercihi Teorisi (Public Choice) kapsamında geliştirilen 'siyasal piyasa' analizi ve bu piyasadaki aktörlerin rasyonel davranışları dikkate alındığında; Niskanen'in bürokrasi modeli ile oyların takası (logrolling) mekanizmasının etkileşimi sonucunda ortaya çıkan kamu kesiminin aşırı büyümesi (over-expansion) olgusunu en iyi açıklayan önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Klasik iktisat okulunun temel varsayımlarından biri olan; bireylerin gelecekteki ekonomik değişkenlere (fiyat, enflasyon vb.) ilişkin tahminlerini oluştururken sadece geçmiş dönem verilerini değil, ekonomi politikalarındaki değişiklikler dahil mevcut tüm bilgi setini kullandıklarını savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Keynesyen iktisatçılar, 1970'li yıllarda Keynesyen modelin maruz kaldığı eleştirilere yanıt vermek amacıyla, makroekonomik dengesizlikleri bireylerin ve firmaların rasyonel davranışlarıyla açıklamaya çalışmışlardır.

Buna göre, Yeni Keynesyen iktisat okulunu geleneksel (Eski) Keynesyen yaklaşımdan ayıran temel metodolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Arz Yanlı İktisat (Supply-Side Economics) perspektifinden, yüksek marjinal vergi oranlarının düşürülmesinin ekonomik birimlerin çalışma ve üretim güdülerini artırması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Milton Friedman ve Monetarist iktisatçılara göre, genişletici para politikalarıyla işsizlik oranını kısa dönemde düşürmek mümkün olsa da uzun dönemde ekonomi tekrar 'doğal işsizlik oranına' dönmektedir. Bu yaklaşıma göre, uzun dönem Phillips eğrisinin dikey bir hal almasının ve para politikasının reel değişkenler üzerinde etkisiz kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Milton Friedman ve Edmund Phelps tarafından literatüre kazandırılan "Doğal İşsizlik Oranı Hipotezi" çerçevesinde, genişletici bir para politikasının işsizlik ve enflasyon üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi Monetarist (Parasalcı) görüşü yansıtmaktadır?

Milton Friedman ve Monetarist okulun, merkez bankalarının konjonktürel dalgalanmalara karşı takdir yetkisini (discretion) kullanmak yerine belirli bir "parasal kurala" ($k$-yüzde kuralı) göre hareket etmelerini savunmalarının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu Tercihi Teorisi ($Public\ Choice$) çerçevesinde gerçekleştirilen 'siyasal piyasa' analizlerine göre; seçmenler, politikacılar ve bürokratların davranışları ile bu aktörler arasındaki etkileşimlerin kamu kesimi büyüklüğü üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yeni Keynesyen iktisat literatüründe, ekonomik birimlerin kararlarının birbirini karşılıklı olarak etkilemesi ve bir firmanın fiyatlarını düşürmesi durumunda diğer firmaların da fiyat düşürme eğiliminin artması 'stratejik tamamlayıcılık' olarak adlandırılmaktadır. Ekonomideki tüm aktörlerin fiyatlarını düşürmesi durumunda toplam talebin artmasıyla herkesin refahı artacak olsa bile, firmaların merkezi bir yönlendirme eksikliği nedeniyle fiyatlarını yüksek tutmaya devam etmesi sonucunda ekonominin düşük üretim ve düşük refah düzeyinde bir dengede kalması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Reel İş Döngüsü Teorisi ($RBC$) çerçevesinde, ekonomide gözlemlenen üretim ve istihdam dalgalanmalarının (konjonktür hareketlerinin) temel kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Klasik iktisat okulunun öncülerinden Robert Lucas tarafından 1976 yılında ortaya atılan ve literatürde 'Lucas Eleştirisi' (Lucas Critique) olarak bilinen görüşe göre; geleneksel makroekonometrik modellerin, politika değişikliklerinin sonuçlarını tahmin etmede yetersiz kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Kurumsal İktisat ekolünün öncülerinden Douglass North'a göre; bir ekonomide verimsiz kurumsal yapıların, daha etkin alternatiflerin varlığına rağmen uzun süre devam etmesi ve değişimin geçmişteki tercihler tarafından kısıtlanması 'yol bağımlılığı' ($path$ $dependency$) olarak adlandırılır. Buna göre North'un analizinde, yol bağımlılığının ortaya çıkmasında ve verimsiz bir dengede kilitlenmenin ($lock-in$) yaşanmasında etkili olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu Tercihi Teorisi ($Public\ Choice$), siyasal karar alma süreçlerini bir "siyasal piyasa" olarak ele alır ve aktörlerin davranışlarını iktisadi yöntemlerle inceler. Bu teori çerçevesinde bürokrasi üzerine çalışmalar yapan William Niskanen'e göre; bürokratlar, tıpkı özel sektördeki yöneticilerin kar peşinde koşması gibi, kendi faydalarını artırmak için aşağıdakilerden hangisini maksimize etmeye çalışırlar?