Examkin

Makro İktisat Okulları ve Teorileri

107 soru

Soru 21Soru →

Klasik dikotomi varsayımını benimseyen ve paranın hem kısa hem de uzun dönemde yansız olduğunu ileri süren Reel Konjonktür Teorisi'ne (RKTRKT) göre; ekonomideki üretim ve istihdam dalgalanmalarının temel belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknolojik değişimler gibi reel üretim şokları

Cevap

Ekonomideki üretim ve istihdam dalgalanmalarının temel belirleyicisi teknolojik değişimler gibi reel üretim şoklarıdır.
Reel Konjonktür Teorisi, makroekonomik dalgalanmaların para arzı gibi parasal etkenlerden değil; teknoloji, verimlilik, enerji fiyatları veya vergi oranları gibi üretim kapasitesini doğrudan etkileyen 'reel' şoklardan kaynaklandığını savunur. Bu yaklaşımda teknolojik şoklar, emeğin marjinal verimliliğini değiştirerek bireylerin çalışma ve boş zaman tercihlerini (zamanlararası ikame) etkiler, bu da üretimde dalgalanmalara yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Teorinin temel varsayımlarını analiz et.
Reel Konjonktür Teorisi (RKTRKT), klasik dikotomi ve paranın yansızlığı varsayımlarını kabul eder.
Bu varsayımlar altında, para arzı gibi nominal değişkenlerin reel üretim (GSYHGSYH) üzerinde bir etkisi yoktur.
2
Dalgalanmaların kaynağını belirle.
Nominal değişkenler etkisiz olduğuna göre, dalgalanmaların kaynağı 'reel' bir faktör olmalıdır.
Piyasalar sürekli temizlendiği (dengede olduğu) için dalgalanmalar bir piyasa başarısızlığı değil, dışsal şoklara verilen optimal tepkilerdir.
3
En önemli reel şoku tanımla.
Teorideki en kritik reel şok, üretim imkanlarını değiştiren teknolojik gelişim veya gerilemelerdir.
Teknoloji şoku, emeğin marjinal verimliliğini ve dolayısıyla üretim miktarını doğrudan değiştirir.

Anahtar Kavram

RKT'nin Reel Şoklar ve Paranın Yansızlığı Varsayımı

İpuçları

1
Teorinin ismindeki 'Reel' kelimesi, dalgalanmaların kaynağının parasal olmayan faktörler olduğuna işaret eder.
2
Paranın kısa dönemde bile etkisiz olduğu bir dünyada, üretimi neyin değiştirebileceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

RKT çerçevesinde teknolojik bir şokun emeğin marjinal verimliliği ve istihdam üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 22Soru →

Klasik İktisat Teorisi'nin tüm varsayımlarının geçerli olduğu kabul edilen bir makroekonomik modelde; üretim sürecinde emeğin marjinal verimliliğini artıran pozitif bir teknolojik şok yaşanmış, eş zamanlı olarak da merkez bankası nominal para arzını daraltmıştır. Bu iki gelişmenin birlikte yarattığı etkiler sonucunda, ekonomide ortaya çıkan yeni denge durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reel ücretler ve toplam hasıla artarken, fiyatlar genel düzeyi azalır.

Cevap

Reel ücretler ve toplam hasılanın arttığı, fiyatlar genel düzeyinin ise azaldığı seçenek doğrudur.
Pozitif teknolojik şok, emeğin marjinal verimliliğini artırarak emek talebini yükseltir ve bu da hem reel ücretlerin hem de istihdamın artmasına yol açar. Artan istihdam ve teknoloji, ekonominin üretim kapasitesini (tam istihdam hasılasını) artırır. Miktar Teorisi (MV=PYMV=PY) çerçevesinde, para arzındaki (MM) azalma ve hasıladaki (YY) artış, fiyatlar genel düzeyinin (PP) düşmesiyle sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İş gücü piyasası analizini yapınız.
MPL↑⇒LdMPL \uparrow \Rightarrow L^d sağa kayar.
Teknolojik gelişme emeğin marjinal verimliliğini artırarak firmaların emek talebini yükseltir.
2
Reel ücret ve istihdam dengesini belirleyiniz.
w/P↑w/P \uparrow ve L↑L \uparrow.
Esnek ücretler sayesinde emek talebi artışı hem reel ücreti hem de denge istihdam düzeyini artırır.
3
Toplam arz (AS) üzerindeki etkiyi belirleyiniz.
Y∗↑Y^* \uparrow.
Hem teknolojik ilerleme hem de istihdam artışı tam istihdam hasıla düzeyini (dikey AS eğrisini) sağa kaydırır.
4
Miktar Teorisi ile fiyatlar genel düzeyini analiz ediniz.
P↓P \downarrow.
MV=PYMV = PY denkleminde MM azalırken YY arttığı için (ve VV sabitken), fiyatlar (PP) kesinlikle düşmelidir.

Anahtar Kavram

Klasik Dikotomi ve Üretim Şokları

İpuçları

1
Klasik modelde reel değişkenler (hasıla, reel ücret) ve nominal değişkenler (fiyatlar) arasındaki ayrımı (Klasik Dikotomi) hatırlayınız.
2
Teknolojik gelişmenin emek talebi üzerindeki etkisini düşünün; bu durum reel ücreti nasıl etkiler?
3
MV=PYMV=PY denkleminde MM düşerken YY artarsa, eşitliği sağlamak için PP hangi yöne hareket etmelidir?

Daha Fazla Pratik

Para arzı artışı ile verimlilik düşüşünün aynı anda yaşandığı bir senaryoda fiyatların ve reel ücretlerin nasıl değişeceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 23Soru →

Arz Yanlı İktisat (Supply-Side Economics) yaklaşımına göre, marjinal gelir vergisi oranlarında yapılacak bir indirimin, bireylerin iş gücü arzı kararları üzerinden toplam üretimi artırmasını sağlayan temel mikroekonomik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi indiriminin boş zamanın fırsat maliyetini artırması sonucunda ortaya çıkan ikame etkisinin, artan net gelir nedeniyle çalışma süresini azaltma yönünde çalışan gelir etkisinden daha baskın gelmesi

Cevap

Vergi indiriminin boş zamanın fırsat maliyetini artırması sonucunda ortaya çıkan ikame etkisinin, gelir etkisinden daha baskın gelmesi sonucunda iş gücü arzının artmasıdır.
Arz Yanlı İktisat teorisine göre, marjinal vergi oranlarının düşürülmesi çalışmanın getirisini artırırken boş zamanın bedelini (fırsat maliyetini) yükseltir. Bu durumdaki 'ikame etkisi' bireyi daha çok çalışmaya teşvik eder. Her ne kadar vergi indirimi zenginleşme hissi yaratarak 'gelir etkisi' yoluyla çalışma süresini azaltma eğilimi doğursa da, arz yanlılar ikame etkisinin baskın geleceğini ve neticede toplam iş gücü arzı ile üretimin artacağını savunurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi indiriminin fiyat etkisini analiz etmek
Marjinal vergi oranı düştüğünde, bireyin fazladan çalıştığı bir saat karşılığında elde edeceği net ücret (fiyat) artar.
Vergi indirimi, çalışma ve boş zaman arasındaki nispi fiyatı değiştirir.
2
İkame etkisini tanımlamak
Net ücretin artması, boş zamanın fırsat maliyetini artırır; birey daha pahalı hale gelen boş zaman yerine çalışmayı ikame eder.
İkame etkisi her zaman pozitif yönde iş gücü arzı artışı yaratır.
3
Gelir etkisini tanımlamak
Vergi indirimi bireyi zenginleştirir; zenginleşen birey 'normal bir mal' olan boş zamandan daha fazla tüketmek isteyebilir.
Gelir etkisi, iş gücü arzını azaltma (daha fazla dinlenme) yönünde baskı yapar.
4
Arz Yanlı yaklaşımın varsayımını uygulamak
Arz yanlı iktisatçılara göre ikame etkisi, gelir etkisinden çok daha büyüktür (IE>GEIE > GE), bu nedenle toplam iş gücü arzı ve dolayısıyla üretim artar.
Teşviklerin (incentives) çalışması için ikame etkisinin baskın olması zorunludur.

Anahtar Kavram

Vergi Teşvikleri ve İş Gücü Arzı (İkame vs. Gelir Etkisi)

İpuçları

1
Arz yanlı iktisatçılar için vergi indirimleri harcama yapmak için değil, üretmek için bir teşviktir.
2
Bir malın (veya boş zamanın) fiyatı arttığında, tüketicinin ondan vazgeçip diğerine yönelmesine ne ad verilir?
3
Vergi oranı düştüğünde boş zamanın bedeli artar. Arz yanlıları bu 'ikame' sürecinin, zenginleşmenin getirdiği 'daha az çalışma isteği'nden (gelir etkisi) daha güçlü olduğunu varsayar.

Daha Fazla Pratik

Laffer Eğrisi'nin vergi hasılatı üzerindeki aritmetik ve ekonomik etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 24Soru →

Yeni Klasik iktisat okulunun temelini oluşturan Lucas Eleştirisi (Lucas Critique) çerçevesinde; kamu otoritesinin iktisat politikası rejiminde yaptığı köklü değişikliklerin, geçmiş dönem verilerine dayanılarak tahmin edilen yapısal makro-ekonometrik modeller aracılığıyla doğru bir şekilde öngörülememesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politika rejimindeki değişikliğin, rasyonel beklentilere sahip ekonomik birimlerin davranışsal karar kurallarını ve dolayısıyla modeldeki yapısal parametreleri değiştirmesi

Cevap

Politika rejimindeki değişikliğin, rasyonel beklentilere sahip ekonomik birimlerin davranışsal karar kurallarını ve dolayısıyla modeldeki yapısal parametreleri değiştirmesi
Robert Lucas'a göre, makroekonomik modellerin katsayıları aslında bireylerin rasyonel beklentilerine dayalı optimal karar kurallarının bir sonucudur. Kamu otoritesi iktisat politikasını (rejimini) değiştirdiğinde, rasyonel bireyler bu yeni durumu beklentilerine dahil eder ve davranışlarını değiştirirler. Bu değişim, modelin tahmin edilen parametrelerinin (örneğin marjinal tüketim eğilimi veya yatırımların faize duyarlılığı gibi görünen katsayıların) sabit kalmamasına yol açar. Sonuç olarak, eski rejimden elde edilen verilerle tahmin edilen modeller, yeni rejimin sonuçlarını öngöremez.

Adım Adım Çözüm

1
Rasyonel Beklentiler Varsayımını Analiz Etme
Bireylerin sadece geçmiş verileri değil, politikalardaki değişimler dahil mevcut tüm bilgileri kullandığı saptandı.
Yeni Klasik modelin temel taşı olan rasyonel beklentiler, politika değişimlerinin anında algılandığını varsayar.
2
Lucas Eleştirisi'nin Mantığını Kavrama
Politika değiştiğinde, rasyonel birimlerin bu değişikliğe tepki olarak davranışlarını (karar kurallarını) güncellediği belirlendi.
Robert Lucas (1976), iktisadi davranışın politika ortamından bağımsız olmadığını ileri sürmüştür.
3
Ekonometrik Modeller Üzerindeki Etkiyi Değerlendirme
Geçmiş verilerle tahmin edilen sabit katsayıların (parametrelerin), yeni politika rejiminde geçerliliğini yitirdiği sonucuna varıldı.
Eğer davranışlar değişirse, bu davranışları temsil eden istatistiksel parametreler de değişir; dolayısıyla model çöker.
4
Sonuçlandırma
Modellerin başarısızlığı, parametrelerin politika-değişmez (invariant) olmamasından kaynaklanır.
Bu durum Yeni Klasik iktisadın politika analizine getirdiği en temel eleştiridir.

Anahtar Kavram

Lucas Eleştirisi ve Yapısal Parametrelerin Değişkenliği

Daha Fazla Pratik

Lucas Arz Fonksiyonu'ndaki sürpriz etkisinin rasyonel beklentiler altında nasıl oluştuğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 25Soru →

Keynesyen İktisat Teorisi'nde para talebi fonksiyonunun spekülasyon güdüsüyle açıklanmasında, faiz oranları ile tahvil fiyatları arasındaki ters yönlü ilişki ve bireylerin gelecek hakkındaki beklentileri merkezi bir rol oynar. Piyasa faiz oranının, bireylerin zihnindeki 'normal' faiz düzeyinin (ini_n) oldukça altına gerilediği bir konjonktürde, iktisadi ajanların davranışları ve spekülasyon güdüsüyle para talebi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spekülasyon güdüsüyle para talebi artar; çünkü faiz oranlarının gelecekte artacağı ve tahvil fiyatlarının düşeceği beklentisiyle sermaye kaybı riskinden kaçınılmak istenir.

Cevap

Spekülasyon güdüsüyle para talebi artar; zira faizlerin gelecekte yükseleceği ve tahvil fiyatlarının düşeceği beklentisiyle sermaye kaybından kaçınmak için nakit tercih edilir.
Doğru yanıt, Keynesyen teorideki portföy tercihi mekanizmasını açıklar. Faiz oranları alışılmış 'normal' seviyelerin altına indiğinde, piyasa genelinde faizlerin yükseleceği yönünde güçlü bir beklenti oluşur. Tahvil fiyatları ile faizler ters orantılı olduğundan, beklenen faiz artışı tahvil fiyatlarında düşüş, yani sermaye kaybı demektir. Bu riski üstlenmek istemeyen yatırımcılar, tahvil yerine parayı (nakit) tercih ederler, bu da spekülatif para talebini artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz oranı ve tahvil fiyatı arasındaki ilişkiyi belirle.
Tahvil fiyatı (PP) ile faiz oranı (ii) arasında P=RiP = \frac{R}{i} formülü uyarınca ters yönlü bir ilişki vardır.
Faizler düştüğünde mevcut tahvillerin getirisi piyasa oranına göre daha değerli hale gelir ve fiyatları artar.
2
Cari faiz oranı ile beklenen normal faiz oranını karşılaştır.
Cari faiz (ii) < Normal faiz (ini_n) ise, iktisadi birimler gelecekte faizlerin artacağını (Δi>0\Delta i > 0) beklerler.
Keynesyen teoride bireyler faiz oranlarının uzun dönemli bir 'normal' düzeye döneceğine inanırlar.
3
Beklenen faiz artışının tahvil değerine etkisini analiz et.
Gelecekte faizler artarsa, tahvil fiyatları düşecektir (ΔP<0\Delta P < 0). Bu durum tahvil tutanlar için bir 'sermaye kaybı' (capital loss) anlamına gelir.
Varlık sahipleri rasyonel olarak sermayelerinin değer kaybetmesini istemezler.
4
Portföy tercihini ve para talebini sonuçlandır.
Bireyler tahvillerini satıp likit (nakit) kalmayı tercih ederler. Sonuç olarak spekülasyon güdüsüyle para talebi (MdsM_d^s) artar.
Tahvilden beklenen toplam getiri (faiz geliri + sermaye kazancı/kaybı) negatif veya nakit tutmanın sıfır getirisine göre daha düşük hale gelmiştir.

Anahtar Kavram

Likidite Tercihi ve Spekülasyon Güdüsü

İpuçları

1
Tahvil fiyatları ile faiz oranları arasında nasıl bir matematiksel ilişki olduğunu hatırlayın.
2
Cari faizlerin 'normal' seviyenin altında olması, iktisadi ajanların gelecek faiz beklentisini nasıl etkiler?
3
Eğer faizlerin artacağını bekliyorsanız, elinizdeki tahvilleri satıp nakitte kalarak sermaye kaybını önlemek ister misiniz?

Daha Fazla Pratik

Likidite tuzağı durumunda IS-LM eğrilerinin konumunu ve maliye politikasının çarpan etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Varlık getirisi üzerinden düşünme: Nakit getirisi 00 iken, tahvil getirisi 'Faiz - Beklenen Sermaye Kaybı'dır. Eğer beklenen sermaye kaybı faiz getirisinden büyükse, tahvil tutmak rasyonel değildir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru →

Yeni Keynesyen İktisat Teorisi kapsamında geliştirilen "Etkin Ücret Modelleri"ne göre, kâr maksimizasyonu yapan bir firmanın ödediği ücret ile işçinin çabası arasındaki ilişkiyi açıklayan "Solow Koşulu" aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücretin çabaya göre esnekliğinin bire eşit olduğu noktada, birim çaba başına maliyetin minimize edildiği düzeyde ücret belirlenmelidir.

Cevap

Solow Koşulu, ücretin çabaya göre esnekliğinin bire eşitlendiği noktada firmanın birim çaba başına maliyetini minimize ettiğini savunur.
Yeni Keynesyen iktisatta Etkin Ücret Teorisi, firmaların işçilerine piyasa denge ücretinin üzerinde bir ücret ödeyerek işçi devrini azaltmayı, kaytarmayı önlemeyi ve en yetenekli işçileri seçmeyi hedeflediğini savunur. Solow Koşulu, bu sürecin matematiksel ifadesidir; firmanın birim çaba başına düşen ücret maliyetini en düşük düzeye indirdiği noktada ücretin çabaya göre esnekliği bire eşit olur. Bu noktada belirlenen ücret 'etkin ücret'tir ve işgücü arzı fazlası (işsizlik) olsa dahi firma ücretleri bu seviyenin altına çekmek istemez, bu da ücret yapışkanlığına ve gayriiradi işsizliğe yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Etkin ücret modellerinde firmanın amacını tanımlayın.
Firma, işçilere ödediği her bir birim ücret karşılığında en yüksek çabayı (verimi) almayı hedefler.
Bu modellerde çaba, ücretin bir fonksiyonudur (e=e(w)e = e(w)).
2
Maliyet minimizasyonu problemini kurun.
Minimize edilecek fonksiyon: C=we(w)C = \frac{w}{e(w)}.
Firma, birim çaba başına düşen maliyeti en düşük seviyeye indirmek ister.
3
Fonksiyonun türevini alarak birinci derece koşulu bulun.
dC/dw=0⇒1⋅e(w)−w⋅e′(w)[e(w)]2=0⇒e(w)=w⋅e′(w)dC/dw = 0 \Rightarrow \frac{1 \cdot e(w) - w \cdot e'(w)}{[e(w)]^2} = 0 \Rightarrow e(w) = w \cdot e'(w).
Türevin sıfır olduğu nokta maliyetin en düşük olduğu noktadır.
4
Elde edilen sonucu esneklik cinsinden ifade edin.
e′(w)⋅we(w)=1\frac{e'(w) \cdot w}{e(w)} = 1.
Bu ifade, çabanın ücrete göre esnekliğinin bire eşit olduğunu gösteren Solow Koşuludur.

Anahtar Kavram

Solow Koşulu ve Etkin Ücret Teorisi

Daha Fazla Pratik

Etkin ücret modellerinden biri olan 'Kaytarma Modeli' (Shapiro-Stiglitz) ve denge işsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Geometrik olarak; orijinden çıkan bir doğrunun (ışının), çaba fonksiyonuna (e(w)e(w)) teğet olduğu noktada Solow Koşulu gerçekleşir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 27Soru →

Klasik iktisatçılar ile Keynesyen iktisatçıların piyasaların işleyişine yönelik temel yaklaşımları karşılaştırıldığında; Keynesyen iktisatçılara göre ekonominin eksik istihdam düzeyinde dengelenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücret ve fiyatların aşağı doğru yapışkan (rijit) bir yapıya sahip olması

Cevap

Keynesyen iktisat okuluna göre ekonominin eksik istihdamda dengelenmesinin temel nedeni, ücretlerin ve fiyatların kısa dönemde aşağı doğru yapışkan (rijit) olmasıdır.
Keynesyen analizde, ekonominin kendi kendine tam istihdama dönememesinin en kritik sebebi, nominal ücretlerin ve fiyatların (sendikalar, asgari ücret yasaları veya uzun dönemli sözleşmeler gibi nedenlerle) aşağı doğru esnek olmamasıdır. Bu durum, toplam talep düştüğünde fiyatların ve ücretlerin yeterince düşmemesine, dolayısıyla reel üretimin azalmasına ve işsizliğin (eksik istihdamın) kalıcı hale gelmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Okulların varsayımlarını hatırla
Klasik iktisat tam esneklik ve tam istihdam varsayarken, Keynesyen iktisat rijitlik ve eksik istihdam üzerinde durur.
İki okul arasındaki en temel ayrım piyasa temizleme (market clearing) mekanizmasının işleyişidir.
2
Eksik istihdamın nedenini sorgula
Eğer ücretler düşmüyorsa, işgücü fazlası (işsizlik) olsa bile piyasa dengeye gelmez.
Ücret yapışkanlığı, işgücü piyasasında arz fazlasının kendiliğinden yok olmasını engeller.

Anahtar Kavram

Ücret ve Fiyat Yapışkanlığı (Nominal Rigidity)

İpuçları

1
Klasik iktisat her şeyin 'esnek' olduğunu savunurken, Keynesyen iktisat bir şeylerin 'takıldığını' veya 'yapışkan' olduğunu söyler.
2
Ekonominin neden tam istihdama kendiliğinden dönemediğini düşünün. Ücretler düşmezse ne olur?

Daha Fazla Pratik

Klasik ve Keynesyen okulların 'Para Politikası' etkinliği konusundaki görüşlerini karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

Klasik iktisat modelinin temel varsayımlarının geçerli olduğu dışa kapalı bir ekonomide, hanehalklarının gelecek dönemlere ilişkin belirsizlikler nedeniyle otonom tasarruf eğilimlerini artırdıkları varsayılmaktadır. Ödünç verilebilir fonlar piyasası aracılığıyla gerçekleşen intibak süreci dikkate alındığında; bu değişikliğin reel faiz oranları, toplam yatırım hacmi ve ekonominin tam istihdam üretim düzeyi (YY) üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faiz oranları düşer, yatırımlar artar ve üretim düzeyi değişmez.

Cevap

Reel faiz oranlarının düşmesi, toplam yatırımların artması ve üretim düzeyinin değişmemesi
Klasik iktisadi düşüncede hanehalklarının tüketimlerini kısarak tasarruflarını artırması, ödünç verilebilir fon arzını artırarak reel faiz oranlarının düşmesine yol açar. Esnek faiz mekanizması sayesinde, tüketim harcamalarındaki azalış tam olarak yatırım harcamalarındaki artışla dengelenir. Bu durum 'Her arz kendi talebini yaratır' (Say Kanunu) ilkesinin bir sonucudur; dolayısıyla toplam harcama düzeyi ve reel hasıla değişmez, ekonomi tam istihdam dengesini korur.

Adım Adım Çözüm

1
Tasarruf artışının ödünç verilebilir fonlar piyasası üzerindeki etkisini belirlemek.
Ödünç verilebilir fon arzı eğrisi (SS) sağa kayar.
Hanehalklarının daha fazla tasarruf etme kararı, piyasaya sunulan fon miktarını artırır.
2
Piyasa dengesindeki faiz değişimini analiz etmek.
Reel faiz oranları (rr) düşer.
Fon arzındaki artış, mevcut faiz oranında fon fazlası yaratır ve bu durum faizleri aşağı çeker.
3
Düşen faizlerin yatırım harcamaları üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Toplam yatırım hacmi (II) artar.
Klasik modelde yatırımlar faiz oranının azalan bir fonksiyonudur; maliyet düşüşü yatırım talebini artırır.
4
Say Kanunu çerçevesinde toplam talep ve hasıla sonucuna ulaşmak.
Üretim düzeyi (YY) tam istihdam seviyesinde sabit kalır.
Tasarruf artışı nedeniyle azalan tüketim (CC), faiz mekanizması sayesinde artan yatırımlar (II) ile tam olarak dengelenir (ΔI=−ΔC Δ I = - Δ C ).

Anahtar Kavram

Say Kanunu ve Ödünç Verilebilir Fonlar Teorisi

Daha Fazla Pratik

Klasik modelde kamu harcamalarının borçlanma ile finanse edilmesinin (Dışlama Etkisi) yatırımlar üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru →

Klasik İktisat Teorisi'nde para arzındaki artışların üretim, istihdam ve reel ücretler gibi reel değişkenler üzerinde herhangi bir değişikliğe yol açmayıp; yalnızca fiyatlar genel düzeyi ve nominal ücretler gibi nominal değişkenleri aynı oranda etkilemesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paranın yansızlığı (nötrlüğü)

Cevap

Para arzındaki değişimlerin reel değişkenleri etkilememesi durumuna 'Paranın yansızlığı' denir.
Paranın yansızlığı kavramı, para arzındaki artışın (M) fiyatlar genel düzeyini (P) aynı oranda artırırken; üretim (Y), istihdam ve reel ücretler gibi reel büyüklüklerin değişmeden kalmasını ifade eder. Bu durum Klasik Dikotomi'nin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik Dikotomi kavramını hatırla.
Ekonomi reel ve nominal sektör olarak ikiye ayrılır.
Paranın reel ekonomi üzerindeki etkisini analiz edebilmek için.
2
Miktar Teorisi denklemini (M×V=P×YM \times V = P \times Y) uygula.
Para arzı (MM) arttığında, dolaşım hızı (VV) ve üretim (YY) sabit olduğu için fiyatlar (PP) aynı oranda artar.
Paranın sadece bir 'örtü' (peçe) işlevi gördüğünü kanıtlamak için.
3
Reel değişkenlerin (üretim, istihdam) durumunu kontrol et.
Hasıla tam istihdam düzeyinde sabit kalır.
Paranın nötr (yansız) karakterini tanımlamak için.

Anahtar Kavram

Paranın Yansızlığı (Neutrality of Money)

Alternatif Yöntem

Miktar Teorisi özdeşliğini (M⋅V=P⋅YM \cdot V = P \cdot Y) kullanarak, VV ve YY sabitken (Klasik varsayımlar) MM ile PP arasındaki doğrusal ilişkiyi görebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru →

Monetarist iktisat okulunun öncüsü Milton Friedman'a göre, "uyarlayıcı beklentiler" varsayımı altında uzun dönem Phillips eğrisinin (LRPC) dikey olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşsizlik oranının uzun dönemde her zaman doğal işsizlik oranına geri dönmesi

Cevap

Uzun dönem Phillips eğrisinin dikey olmasının nedeni, işsizlik oranının doğal işsizlik oranına geri dönmesidir.
Monetarist okul ve Milton Friedman'a göre, bireyler uyarlayıcı beklentilere sahiptir. Bu süreçte kısa dönemde işsizlik oranı doğal orandan sapabilir (enflasyon-işsizlik ödünleşimi vardır). Ancak uzun dönemde beklentiler gerçekleşen enflasyona uyum sağlar, para yansızlaşır ve ekonomi her zaman doğal işsizlik oranına geri döner. Bu nedenle uzun dönem Phillips eğrisi doğal işsizlik oranı düzeyinde dikey bir doğru halini alır.

Adım Adım Çözüm

1
Monetaristlerin beklenti oluşumunu belirle.
Monetaristler, 'Uyarlayıcı Beklentiler' (Adaptive Expectations) varsayımını kullanır; yani bireyler geçmiş enflasyon oranlarına bakarak gelecek tahmininde bulunur.
Beklentilerin nasıl oluştuğu, kısa ve uzun dönem ayrımını anlamak için kritiktir.
2
Genişletici para politikasının kısa dönem etkisini analiz et.
Para arzı artışı fiyatları yükseltir. İşçiler enflasyonu tam göremediği için reel ücretlerin düştüğünü fark etmez ve çalışma arzusu artar; işsizlik kısa dönemde doğal oranın altına iner.
Phillips eğrisi üzerindeki kısa dönemli hareketi görmek gerekir.
3
Uzun dönem intibak sürecini incele.
Zamanla işçiler enflasyonun yükseldiğini anlar ve beklentilerini yukarı yönlü günceller. Daha yüksek nominal ücret talep ederler. Bu durum reel ücretleri eski seviyesine çeker.
Uyarlayıcı beklentilerin sonucu olarak beklentiler gerçekleşen enflasyona eşitlenir.
4
Sonuç olarak işsizlik oranını belirle.
Reel ücretler dengeye gelince istihdam ve üretim de eski seviyesine döner. İşsizlik tekrar 'doğal işsizlik oranına' (natural rate of unemployment) ulaşır. Bu noktada Phillips eğrisi dikey bir hal alır.
Dikey eğri, enflasyon ne olursa olsun işsizliğin değişmediğini gösterir.

Anahtar Kavram

Doğal İşsizlik Oranı Hipotezi

Daha Fazla Pratik

Monetaristlerin para arzı artış hızı (para politikası kuralı) hakkındaki görüşlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 31Soru →

Monetarist yaklaşımın temelini oluşturan "uyarlayıcı beklentiler" (adaptive expectations) varsayımı çerçevesinde, genişletici bir para politikasının kısa dönemde işsizlik oranını doğal işsizlik oranının altına düşürebilmesine rağmen, uzun dönemde ekonominin tekrar doğal işsizlik oranına dönmesinin ve uzun dönem Phillips eğrisinin (LRPC) dikey olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik birimlerin gerçekleşen enflasyon oranlarını gözlemleyerek beklentilerini zamanla yukarı yönlü revize etmeleri ve bu durumun nominal ücret artışları yoluyla kısa dönem Phillips eğrisini yukarı kaydırması

Cevap

Ekonomik birimlerin gerçekleşen enflasyonu gözlemleyerek beklentilerini yukarı yönlü revize etmesi ve bunun kısa dönem Phillips eğrisini yukarı kaydırması
Monetaristlere göre uyarlayıcı beklentiler varsayımı altında, bireyler geçmiş enflasyon verilerine bakarak gelecek tahminlerini güncellerler. Genişletici para politikası enflasyonu artırdığında, bireyler bu artışı zamanla fark eder ve nominal ücretlerinde artış talep ederler. Bu durum üretim maliyetlerini artırarak üretimin eski seviyesine (ve dolayısıyla işsizliğin doğal oranına) dönmesine neden olur. Bu süreçte kısa dönem Phillips eğrisi yukarı kayar ve uzun dönemde işsizlik ile enflasyon arasında bir ödünleşim kalmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Politika etkisini analiz etme
Genişletici para politikası enflasyonu artırır; başlangıçta beklenen enflasyon (πe\pi^e) gerçekleşen enflasyondan (π\pi) düşük olduğu için reel ücretler düşer ve istihdam artar (u<unu < u_n).
Uyarlayıcı beklentilerde bireyler henüz gerçekleşen enflasyonu beklentilerine yansıtmamıştır (parasal aldanma).
2
Beklentilerin güncellenmesi
İşçiler gerçekleşen yüksek enflasyonu gördükçe geçmiş tecrübelerine dayanarak πe\pi^e değerini yukarı çekerler.
Uyarlayıcı beklentiler mekanizması, beklentilerin geçmiş hatalardan ders çıkarılarak zamanla güncellenmesini öngörür.
3
Dengeye dönüşü saptama
Artan enflasyon beklentisi nominal ücret taleplerini artırır; bu da kısa dönem Phillips eğrisini (SRPC) yukarı kaydırarak ekonomiyi tekrar doğal işsizlik oranına (unu_n) döndürür.
Uzun dönemde beklentiler gerçekleşen rakamlara eşitlendiğinde (π=πe\pi = \pi^e) enflasyon-işsizlik ödünleşimi ortadan kalkar ve Phillips eğrisi dikey (LRPC) hale gelir.

Anahtar Kavram

Uyarlayıcı Beklentiler ve Phillips Eğrisi Kayması

Daha Fazla Pratik

Monetarizm'in 'Para Arzı Artış Kuralı' (k-yüzde kuralı) ve Friedmancı 'Doğal İşsizlik Oranı' hipotezi arasındaki bağlantıyı inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru →

İktisat literatüründe Yeni Keynesyen yaklaşım, mikro düzeyde firmalar için oldukça düşük maliyetli olan "menü maliyetlerinin" (nominal katılıklar), makroekonomik düzeyde neden bu denli büyük hasıla kaybına yol açtığını "katılıkların etkileşimi" ile açıklar. Ball ve Romer tarafından geliştirilen bu analize göre, nominal bir şokun reel etkilerinin büyümesi için nominal katılıkların hangi mekanizma ile desteklenmesi gerekmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretim ve işgücü piyasalarındaki reel katılıkların, kâr fonksiyonunu nispi fiyat değişimlerine karşı duyarsızlaştırarak firmaların fiyat ayarlama motivasyonunu zayıflatması

Cevap

Üretim ve işgücü piyasalarındaki reel katılıkların, kâr fonksiyonunu nispi fiyat değişimlerine karşı duyarsızlaştırarak firmaların fiyat ayarlama motivasyonunu zayıflatması
Yeni Keynesyen modelde, Ball ve Romer'in ortaya koyduğu üzere, sadece nominal katılıklar (menü maliyetleri) büyük hasıla dalgalanmalarını açıklamakta yetersiz kalır. Çünkü rasyonel bir firma için menü maliyetleri çok küçüktür. Ancak ekonomide etkin ücretler veya eksik rekabet gibi reel katılıklar varsa, firmanın kâr fonksiyonu nispi fiyat değişimlerine karşı aşırı duyarsız hale gelir. Bu duyarsızlık, fiyatı sabit tutmanın (fiyat ayarlamamanın) kâr üzerindeki olumsuz etkisini o kadar minimize eder ki, çok küçük menü maliyetleri bile firmanın fiyatını değiştirmemesine yener. Böylece mikro düzeydeki küçük bir engel, makro düzeyde para politikasının çok etkili olmasına ve büyük hasıla değişimlerine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Nominal ve reel katılık ayrımını analiz etmek
Menü maliyetleri nominal katılıkken; etkin ücretler ve eksik rekabet reel katılıktır.
Sorunun kökeni, küçük nominal maliyetlerin nasıl büyük reel etkiler yarattığını anlamaktır.
2
Ball ve Romer'in kâr fonksiyonu analizini uygulamak
Reel katılıklar arttıkça, optimal fiyattan sapmanın (fiyatı değiştirmemenin) firmaya maliyeti azalır.
Reel katılıklar kâr fonksiyonunu nispi fiyat etrafında daha yatay (düz) hale getirir.
3
Menü maliyeti ile kâr kaybını karşılaştırmak
Menü maliyeti (zz), fiyatı değiştirmemenin yarattığı küçük kâr kaybından büyükse firma fiyatını sabit tutar.
Bu durum, rasyonel firmaların neden fiyatlarını sabit tuttuğunu ve toplam talebin hasıla üzerinde neden büyük etki yarattığını açıklar.

Anahtar Kavram

Nominal ve Reel Katılıkların Etkileşimi (Amplification)

Daha Fazla Pratik

Koordinasyon başarısızlığı ve toplam talep dışsallıkları konularını inceleyerek Yeni Keynesyen modelin neden eksik istihdam dengesinde kalabileceğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 33Soru →

Yeni Keynesyen İktisat Teorisi'nde işgücü piyasasında gözlemlenen ücret katılıklarını ve gayriiradi işsizliği açıklayan; halihazırda istihdam edilenlerin sahip olduğu pazarlık gücü ile yeni işçi alma ve eğitim maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle dışarıdaki işsizlerin daha düşük ücret tekliflerinin karşılık bulmamasını temel alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli

Cevap

İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli, işgücü piyasasındaki ücret katılıklarını mevcut çalışanların pazarlık gücü ve iş gücü devir maliyetleri üzerinden açıklayan temel Yeni Keynesyen yaklaşımdır.
İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli, işçilerin homojen olmadığını varsayar. Mevcut çalışanlar (içeridekiler), firmanın onları işten çıkarıp yerine yeni birini alması durumunda katlanacağı 'iş gücü devir maliyetlerini' (tazminat, yeni işçiye eğitim verme, işe alım süreci vb.) bildikleri için ücret pazarlığında üstünlük sağlarlar. Bu durum, dışarıdaki işsizlerin daha düşük ücret teklif etseler dahi sisteme girmelerini engeller ve ücretlerin denge seviyesine düşmemesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İktisadi okulun ve ilgili piyasanın belirlenmesi
Yeni Keynesyen okul ve işgücü piyasası.
Soru, ücret katılıklarını ve işsizliği Yeni Keynesyen perspektiften sorgulamaktadır.
2
Ücret katılığının nedeninin analiz edilmesi
Pazarlık gücü ve işe alma/eğitim maliyetleri.
İşveren için eski işçiyi çıkarıp yenisini almanın maliyeti (turnover costs) yüksekse, mevcut işçiler piyasa ücretinin üzerinde talepte bulunabilir.
3
İşçiler arasındaki ayrımın modele yansıtılması
İçeridekiler (insiders) vs. Dışarıdakiler (outsiders).
İçeridekiler işini korurken, dışarıdakiler daha düşük ücrete razı olsalar bile pazarlık sürecine dahil olamazlar.

Anahtar Kavram

İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli ve İşgücü Devir Maliyetleri

İpuçları

1
Bu modelde işgücü piyasası homojen değildir; çalışanlar ve işsizler farklı gruplar olarak ele alınır.
2
Ücretlerin düşmemesinin nedeni, işverenin yeni birini işe alırken katlanacağı eğitim ve tazminat gibi maliyetlerin içeridekiler tarafından bir koz olarak kullanılmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Etkin Ücret Modeli ile İçeridekiler-Dışarıdakiler Modeli arasındaki 'kimin karar verici olduğu' (işveren vs işçi) farkına çalışmak faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 34Soru →

Monetarist yaklaşım ve Milton Friedman tarafından geliştirilen 'Hızlandıran Hipotezi' (Accelerationist Hypothesis) çerçevesinde; uyarlayıcı beklentilere sahip bir ekonomide para otoritelerinin işsizlik oranını doğal işsizlik oranının (unu_n) altında bir seviyede kalıcı olarak tutabilmek amacıyla sürekli genişletici politikalar izlemesi durumunda gerçekleşecek olan süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerini geçmiş verilere göre güncellemesi nedeniyle, hedeflenen işsizlik oranını korumak için enflasyonun her dönem bir önceki döneme göre sürekli artması gerekir.

Cevap

Ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerini geçmiş verilere göre güncellemesi nedeniyle, hedeflenen işsizlik oranını korumak için enflasyonun her dönem bir önceki döneme göre sürekli artması gerekir.
Uyarlayıcı beklentiler varsayımı altında, bireyler gelecekteki enflasyonu geçmiş dönem enflasyonuna bakarak tahmin ederler. Eğer hükümet işsizliği doğal oranının (unu_n) altında tutmak isterse, ekonomideki gerçekleşen enflasyonun her zaman beklenen enflasyondan daha yüksek olması gerekir. Bireyler her dönem beklentilerini bir önceki dönemin gerçekleşen (yüksek) enflasyonuna göre yukarı yönlü güncelleyecekleri için, otoriteler işsizliği aynı düşük seviyede tutabilmek için enflasyonu her seferinde daha da artırmak (ivmelendirmek) zorundadır. Bu durum Friedman'ın 'Hızlandıran Hipotezi' olarak bilinir.

Adım Adım Çözüm

1
Friedman-Phelps Phillips Eğrisi denklemini yazınız.
πt=πte−α(ut−un)\pi_t = \pi_t^e - \alpha(u_t - u_n) denklemi elde edilir.
Enflasyon ile işsizlik arasındaki ilişkiyi beklentileri dahil ederek analiz etmek gerekir.
2
Uyarlayıcı beklentiler varsayımını denkleme uygulayınız.
πte=πt−1\pi_t^e = \pi_{t-1} olduğu için denklem πt=πt−1−α(ut−un)\pi_t = \pi_{t-1} - \alpha(u_t - u_n) halini alır.
Monetaristlere göre bireylerin gelecek dönem enflasyon beklentisi, cari dönemin veya geçmiş dönemlerin enflasyonuna dayanır.
3
İşsizlik oranının doğal oranının altında tutulması (ut<unu_t < u_n) durumunu analiz ediniz.
ut<unu_t < u_n olduğunda, −(ut−un)-(u_t - u_n) terimi pozitif olur, dolayısıyla πt−πt−1>0\pi_t - \pi_{t-1} > 0 sonucu çıkar.
İşsizliği doğal oranın altında tutmak için enflasyon farkı (πt−πt−1 \pi_t - \pi_{t-1} ) pozitif olmalıdır.
4
Süreci zaman içinde değerlendiriniz.
πt>πt−1\pi_t > \pi_{t-1} olduğu sürece, enflasyonun her dönem artması (ivmelenmesi) gerekmektedir.
Eğer enflasyon sabit kalırsa (πt=πt−1\pi_t = \pi_{t-1}), işsizlik tekrar doğal orana (unu_n) geri döner.

Anahtar Kavram

Hızlandıran Hipotezi ve İvmelenen Enflasyon

İpuçları

1
Bireylerin enflasyon tahminlerini nasıl oluşturduğuna (uyarlayıcı beklentiler) ve bunun gerçekleşen enflasyonla farkına odaklanın.
2
İşsizlik doğal oranın altındaysa, Phillips eğrisi denklemine göre gerçekleşen enflasyonun beklenen enflasyondan büyük olması gerektiğini hatırlayın.
3
Eğer beklenen enflasyon her dönem bir önceki dönemin gerçekleşen enflasyonuna eşitse (πte=πt−1\pi_t^e = \pi_{t-1}), her dönem πt>πt−1\pi_t > \pi_{t-1} şartının sağlanması için enflasyonun sürekli yükselmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Rasyonel beklentiler varsayımı altında aynı politikanın neden işsizliği kısa dönemde dahi etkilemeyeceğini araştırınız (Politika Etkisizliği Önermesi).
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 35Soru →

Yeni Keynesyen İktisat Teorisi çerçevesinde Ball ve Romer tarafından geliştirilen "katılıkların etkileşimi" (nominal ve reel katılıkların sinerjisi) analizine göre; mal veya işgücü piyasalarındaki reel katılıkların varlığı, nominal şokların makroekonomik etkilerini aşağıdakilerden hangisi aracılığıyla açıklar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reel katılıklar, firmanın kâr fonksiyonunun fiyat sapmalarına karşı duyarlılığını azaltarak küçük menü maliyetlerinin bile fiyat yapışkanlığına yol açmasını kolaylaştırır ve nominal şokların reel hasıla üzerindeki etkisini büyütür.

Cevap

Reel katılıklar, kâr fonksiyonunun fiyat değişimlerine karşı duyarlılığını azaltarak küçük menü maliyetlerinin bile geniş çaplı fiyat yapışkanlığına ve dolayısıyla büyük hasıla dalgalanmalarına yol açmasına neden olur.
Yeni Keynesyen İktisat'ta Ball ve Romer, nominal katılıkların (menü maliyetleri) tek başına makroekonomik dalgalanmaları açıklayamayacak kadar küçük olduğunu savunur. Analize göre, mal piyasalarındaki eksik rekabet veya işgücü piyasasındaki reel katılıklar (etkin ücretler gibi), marjinal maliyet eğrisini yatıklaştırarak firmanın kâr fonksiyonunu optimum nokta etrafında düzleştirir. Bu durum, fiyatı değiştirmemenin maliyetini (fırsat maliyetini) o kadar düşürür ki, çok küçük menü maliyetleri bile firmaların fiyatlarını sabit tutmasına neden olur. Sonuç olarak, mikro düzeydeki küçük bir nominal engel, reel katılıklar sayesinde makro düzeyde paranın yansız olmamasını ve büyük çıktı kayıplarını açıklayan güçlü bir mekanizmaya dönüşür.

Adım Adım Çözüm

1
Nominal ve reel katılık tanımlarını belirle.
Nominal katılık fiyat/ücretlerin para birimi cinsinden değişmemesi (menü maliyetleri), reel katılık ise fiyatların/ücretlerin birbirine oranının (reel ücret vb.) değişmemesidir.
Analizin temel taşlarını anlamak için iki kavram arasındaki farkı netleştirmek gerekir.
2
Ball-Romer analizindeki kâr fonksiyonu mekanizmasını incele.
Reel katılıklar arttıkça, firmanın optimum fiyatından saptığında uğrayacağı kâr kaybı (LL) azalır (LL eğrisi düzleşir).
Reel katılıklar, firmanın fiyatını değiştirmeme maliyetini (fırsat maliyetini) düşürür.
3
Menü maliyetleri ile etkileşimi kur.
Eğer fiyat değiştirmenin kâr getirisi (LL), menü maliyetinden (zz) küçükse (L<zL < z), firma fiyatını değiştirmez.
Küçük bir nominal engel, reel katılıklar sayesinde aşılamaz bir bariyer haline gelir.
4
Makroekonomik sonucu değerlendir.
Küçük bireysel nominal katılıklar, reel katılıkların çarpan etkisiyle birleşerek ekonomide büyük ve kalıcı hasıla kayıplarına (paranın yansız olmaması) yol açar.
Bireysel düzeydeki önemsiz maliyetlerin makro düzeyde neden önemli olduğunu açıklayan sinerji budur.

Anahtar Kavram

Nominal ve Reel Katılıkların Etkileşimi (Ball-Romer Sinerjisi)

İpuçları

1
Yeni Keynesyenler için menü maliyetleri sayısal olarak küçüktür. Neden bu kadar küçük maliyetler büyük krizlere yol açar?
2
Reel katılıklar, bir firmanın fiyatını değiştirmesi durumunda elde edeceği ek kâr miktarını (fiyatı değiştirmemenin fırsat maliyetini) nasıl etkiler?
3
Ball ve Romer'e göre, reel katılıklar kâr fonksiyonunu 'düzleştirir'. Eğer kâr fonksiyonu düzse, menü maliyetlerini aşmak daha mı kolay olur yoksa daha mı zor?

Daha Fazla Pratik

Etkin ücret modelleri ile menü maliyetleri arasındaki etkileşimin 'işsizlik süresi' (persistence) üzerindeki etkilerini inceleyen modelleri gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 36Soru →

Makroekonomik düşünce sistemleri içerisinde rasyonel beklentiler varsayımı, hem Yeni Klasik iktisatçılar hem de Yeni Keynesyen iktisatçılar tarafından analitik bir temel olarak kabul edilmektedir. Buna karşın, her iki okulun 'önceden ilan edilen (sistemli) bir para politikasının reel hasıla üzerindeki kısa dönemli etkinliği' hususunda ulaştıkları sonuçlar birbirinden farklıdır. Yeni Klasikler bu tür politikaların tamamen etkisiz olduğunu savunurken (Politika Etkisizliği Önermesi), Yeni Keynesyenler nominal yapışkanlıklar nedeniyle politikanın kısa dönemde reel etkiler yaratabileceğini ileri sürmektedir. Buna göre, rasyonel beklentiler varsayımı altında bu iki okulun politika etkinliği konusunda farklılaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasaların her an temizlendiği ve fiyat-ücretlerin tam esnek olduğu varsayımı ile piyasa başarısızlıkları ve nominal katılıkların varlığı arasındaki görüş ayrılığı

Cevap

Piyasaların her an temizlendiği ve fiyat-ücretlerin tam esnek olduğu varsayımı ile piyasa başarısızlıkları ve nominal katılıkların varlığı arasındaki görüş ayrılığı
Yeni Klasik ve Yeni Keynesyen okullar rasyonel beklentiler varsayımında birleşseler de, piyasaların işleyişi konusunda ayrılırlar. Yeni Klasikler piyasaların her an temizlendiğini ve fiyatların tam esnek olduğunu savunurken, Yeni Keynesyenler menü maliyetleri, etkin ücretler ve koordinasyon başarısızlıkları gibi nedenlerle nominal yapışkanlıkların varlığını ileri sürerler. Bu yapısal fark, ilan edilen para politikasının Yeni Klasiklerde etkisiz, Yeni Keynesyenlerde ise kısa dönemde etkili olmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Ortak varsayımı belirle
Hem Yeni Klasikler hem de Yeni Keynesyenler 'Rasyonel Beklentiler' varsayımını kullanır.
Soruda her iki okulun aynı beklenti modelini kullandığı vurgulanmıştır.
2
Yeni Klasik mekanizmayı analiz et
Piyasalar anlık temizlenir (MarketClearingMarket Clearing) ve fiyatlar tam esnektir. Bu durumda ilan edilen politika anında fiyatlara yansır, reel hasıla (YY) değişmez.
Politika Etkisizliği Önermesi'nin (PIP) temel dayanağı tam esneklik ve anlık dengedir.
3
Yeni Keynesyen mekanizmayı analiz et
Menü maliyetleri ve kademeli sözleşmeler nedeniyle fiyat/ücretler yapışkandır. Rasyonel beklentiler olsa bile fiyatlar anında intibak edemez, bu da politikanın kısa dönemde reel hasılayı etkilemesine yol açar.
Nominal yapışkanlıklar, rasyonel beklentilere rağmen paranın kısa dönemde yansızlığını bozar.
4
Sonuçları karşılaştır
Temel ayrım noktası beklentiler değil, ekonominin piyasa yapısı ve fiyat esnekliği varsayımlarıdır.
Farklı sonuçlara aynı beklenti modeliyle ulaşılmasının tek yolu ekonominin yapısal işleyişine (esneklik vs. yapışkanlık) dair farklı kabullerdir.

Anahtar Kavram

Politika Etkisizliği Önermesi ve Nominal Yapışkanlıklar

İpuçları

1
Her iki okulun da bireylerin tüm bilgiyi kullanarak hata yapmadığını (rasyonel beklentiler) kabul ettiğini unutmayın.
2
Eğer rasyonel beklentilere rağmen politika etkili oluyorsa, piyasada fiyatların değişmesini engelleyen bir şeyler olmalı.
3
Yeni Keynesyenlerin 'menü maliyetleri' kavramı ile Yeni Klasiklerin 'sürekli denge' kavramını kıyaslayın.

Daha Fazla Pratik

Friedman-Phelps ve Monetaristlerin beklentiler konusundaki yaklaşımının bu iki okuldan farkını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 37Soru →

Klasik İktisat Teorisi'nin tüm temel varsayımlarının geçerli olduğu dışa kapalı bir makroekonomik modelde; hükümetin kamu harcamalarını artırmak amacıyla ödünç verilebilir fonlar piyasasında (borçlanma piyasası) talebi artırmasının, reel faiz oranı ve özel sektör yatırım harcamaları üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reel faiz oranı yükselir ve özel sektör yatırım harcamaları, kamu harcaması artışını tam olarak dışlayacak (mahsuplayacak) kadar azalır.

Cevap

Reel faiz oranının yükselmesi ve özel sektör yatırım harcamalarının kamu harcaması artışını tam olarak dışlayacak kadar azalması.
Klasik iktisadi düşüncede faiz oranı, hanehalkının tasarrufları (fon arzı) ile firmaların yatırımları ve devletin borçlanma gereksiniminin (fon talebi) karşılaştığı ödünç verilebilir fonlar piyasasında belirlenir. Hükümet kamu harcamalarını artırmak için borçlandığında, bu durum fon talebini artırarak reel faiz oranını yükseltir. Ekonominin üretim kapasitesi tam istihdam düzeyinde sabit olduğu için, kamu harcamalarındaki bu artış, yükselen faizler nedeniyle özel sektörün yatırım harcamalarını aynı miktarda azaltır. Buna 'Tam Dışlama Etkisi' (Full Crowding-Out) denir.

Adım Adım Çözüm

1
Ödünç verilebilir fonlar piyasası analizi
Fon talebi (I+GI + G) sağa kayar.
Hükümet harcamalarını (GG) borçlanarak finanse ettiğinde, piyasadaki toplam fon talebi artar.
2
Faiz oranındaki değişimin belirlenmesi
Reel faiz oranı (rr) yükselir.
Arzı sabit veya faize duyarlı olan fonlar piyasasında talep artışı fiyatı (faizi) yukarı çeker.
3
Yatırım harcamaları üzerindeki etkinin değerlendirilmesi
Özel yatırımlar (II) azalır.
Yatırımlar reel faiz oranının azalan bir fonksiyonudur (I=f(r)I = f(r)); faiz artışı yatırım maliyetini yükseltir.
4
Tam dışlama (Crowding-out) mekanizması
ΔG=−ΔIΔG = - ΔI dengesi sağlanır.
Klasik modelde hasıla daima tam istihdam düzeyinde (YfY_f) sabit olduğundan, kamu harcamasındaki artış özel harcamaları tam olarak dışlar.

Anahtar Kavram

Ödünç Verilebilir Fonlar Teorisi ve Tam Dışlama Etkisi

İpuçları

1
Klasik modelde faiz oranının nerede ve nasıl belirlendiğini düşünün.
2
Hükümet harcamalarını borçlanarak finanse ederse fon piyasasında talep mi yoksa arz mı artar?
3
Ekonominin her zaman tam istihdamda (YY sabit) olduğunu hatırlayarak, bir harcama kalemindeki artışın diğerini nasıl etkileyeceğini analiz edin.

Daha Fazla Pratik

Klasik modelde para arzındaki bir artışın reel faiz oranları üzerindeki etkisini inceleyen 'Paranın Yansızlığı' sorularına göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Muhasebe özdeşliği üzerinden gitmek: Y=C+I+GY = C + I + G. Klasik modelde YY tam istihdamda sabit olduğu için, GG artarken CC ve II toplamı aynı miktarda azalmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru →

Modern makroekonomik düşünce okulları arasındaki temel ayrışmalar dikkate alındığında; konjonktürel dalgalanmaların kaynağı ve paranın bu süreçteki rolü bağlamında Reel Konjonktür Teorisi (RBCRBC) ile Yeni Keynesyen İktisat arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reel Konjonktür Teorisi, ekonomik dalgalanmaları rasyonel bireylerin teknolojik şoklara karşı verdiği optimal ve Pareto-etkin tepkiler olarak görürken; Yeni Keynesyenler, nominal rijitlikler ve eksik rekabet nedeniyle bu dalgalanmaların refah kaybına yol açan dengesizlikler olduğunu savunurlar.

Cevap

Reel Konjonktür Teorisi dalgalanmaları optimal tepkiler olarak görürken, Yeni Keynesyenler nominal yapışkanlıklar nedeniyle dengesizlik olarak görürler.
Doğru olan ifade, her iki okulun konjonktürel dalgalanmalara bakış açısını isabetli bir şekilde karşılaştırmaktadır. Reel Konjonktür Teorisi (RBCRBC), klasik geleneğin devamı olarak piyasaların sürekli temizlendiğini ve dalgalanmaların (örneğin verimlilik artışı veya azalışı) bireylerin iş-boş zaman tercihlerini optimize ettikleri Pareto-etkin bir süreç olduğunu savunur. Buna karşın Yeni Keynesyenler, rasyonel beklentiler varsayımını korumakla birlikte, menü maliyetleri ve etkin ücret gibi mikro gerekçelerle fiyatların yapışkan olduğunu, bu yüzden dalgalanmaların talep şokları sonucu ortaya çıkan ve devlet müdahalesi gerektirebilecek refah azaltıcı dengesizlikler olduğunu ileri sürerler.

Adım Adım Çözüm

1
Reel Konjonktür Teorisi'nin (RBCRBC) temel varsayımlarını belirleyin.
Piyasalar her an temizlenir, bireyler rasyoneldir ve dalgalanmalar reel (teknolojik) şoklara verilen 'etkin' (Pareto-optimal) tepkilerdir.
Bu okulda piyasa başarısızlığına yer yoktur; dalgalanmalar birer dengesizlik değil, yeni dengeye uyum sürecidir.
2
Yeni Keynesyen İktisat'ın temel varsayımlarını belirleyin.
Rasyonel beklentilere rağmen eksik rekabet ve 'menü maliyetleri' gibi nedenlerle fiyat/ücretler yapışkandır; bu durum piyasa temizlenmesini engeller.
Yapışkanlıklar, ekonominin potansiyel düzeyinden sapmasına ve refah kayıplarına (dengesizliklere) neden olur.
3
Paranın rolünü karşılaştırın.
RBCRBC'de para kısa dönemde bile nötrdür (yansızdır). Yeni Keynesyenlerde ise yapışkanlıklar nedeniyle para kısa dönemde reel çıktıyı (YY) etkiler.
Okullar arasındaki politika etkinliği tartışmasının temelinde bu fark yatar.
4
Seçenekleri bu kriterlere göre değerlendirin.
Reel Konjonktür Teorisi'nin dalgalanmaları etkin tepki, Yeni Keynesyenlerin ise dengesizlik olarak görmesi en temel ayrım noktasıdır.
Doğru seçenek bu teorik ayrımı tam olarak karşılamaktadır.

Anahtar Kavram

Makroekonomik Okulların Dalgalanma ve Para Politikası Yaklaşımları

İpuçları

1
Dalgalanmaların bir 'başarısızlık' mı yoksa rasyonel bir 'uyum' mu olduğunu düşünün.
2
Paranın nötrlüğü (yansızlığı) varsayımının hangi okulda kısa dönemde de geçerli olduğunu hatırlayın.
3
Yeni Keynesyenlerin 'menü maliyetleri' ile neyi açıklamaya çalıştığını, RBCRBC'nin ise teknoloji şoklarını neden merkezi konuma koyduğunu kıyaslayın.

Daha Fazla Pratik

Yeni Keynesyenlerin 'koordinasyon başarısızlığı' kavramı ile Reel Konjonktür Teorisi'nin 'zamanlararası ikame' kavramlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Tablo yöntemiyle karşılaştırma: 'Piyasa Temizlenmesi' sütununda RBC = Evet, Yeni Keynesyen = Hayır; 'Para Nötrlüğü' sütununda RBC = Evet, Yeni Keynesyen = Hayır (Kısa dönem) olarak işaretleyerek seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 39Soru →

Reel Konjonktür Teorisi (RKTRKT) savunucularına göre, ekonomide meydana gelen geçici bir verimlilik artışı (olumlu teknolojik şok), bireylerin çalışma kararlarını "emeğin zamanlararası ikamesi" yoluyla etkiler. Buna göre, söz konusu teori çerçevesinde istihdamda gözlenen dalgalanmaların temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari reel ücretin, gelecekte beklenen reel ücrete kıyasla yükselmesi sonucunda bireylerin boş zamanlarını geleceğe erteleyerek bugün daha fazla çalışmayı tercih etmesi

Cevap

Cari reel ücretin gelecekteki ücrete oranla yükselmesi sonucu bireylerin boş zamanlarını geleceğe erteleyerek bugün daha fazla çalışması
Doğru seçenek, RKT'nin mikroekonomik temellerinden biri olan zamanlararası ikame mekanizmasını tam olarak açıklamaktadır. Teknolojik bir şok reel ücretleri geçici olarak artırdığında, rasyonel bireyler boş zamanın cari fiyatının (fırsat maliyetinin) arttığını görürler. Bu durum, bireylerin gelecekte yapacakları dinlenme faaliyetlerini bugünkü çalışma ile değiştirmelerine (ikame etmelerine) neden olur, bu da ekonomide istihdamın yükselmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Şokun mahiyetini belirleme
Teknolojik bir gelişme, emeğin marjinal verimliliğini ve dolayısıyla cari reel ücreti artırır.
RKT'de üretim fonksiyonundaki verimlilik parametresi (AA) dalgalanmaların ana kaynağıdır.
2
Zamanlararası karar mekanizmasını analiz etme
Cari reel ücret, gelecekteki beklenen reel ücretten yüksek hale gelir (wt>wt+1ew_t > w_{t+1}^e).
Bireyler, yüksek ücret dönemini bir fırsat olarak görür.
3
İkame etkisini uygulama
Bireyler bugün daha fazla çalışıp (boş zamanı azaltıp) gelecekte daha fazla dinlenmeyi (boş zamanı artırmayı) seçerler.
Emeğin zamanlararası ikamesi, cari reel ücretin yüksek olduğu dönemlerde iş gücü arzının artacağını öngörür.

Anahtar Kavram

Emeğin Zamanlararası İkamesi (Intertemporal Substitution of Labor)

Daha Fazla Pratik

RKT'de paranın yansızlığı ve 'reel şokların' neden talep şoklarından daha önemli görüldüğünü pekiştirmek için Klasik Dikotomi kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru →

Reel Konjonktür Teorisi (RKT) savunucularına göre, ekonomide meydana gelen konjonktürel dalgalanmalar ve iş gücü piyasasının bu süreçteki işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstihdamdaki dalgalanmalar, bireylerin cari ve gelecekteki reel ücretler arasındaki değişimlere tepki olarak yaptıkları gönüllü zamansal ikame tercihlerinin bir sonucudur.

Cevap

İstihdamdaki dalgalanmaların, bireylerin cari ve gelecekteki reel ücretler arasındaki değişimlere tepki olarak yaptıkları gönüllü zamansal ikame tercihlerinin bir sonucu olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, RKT'nin iş gücü piyasasına bakış açısını tam olarak yansıtmaktadır. Teoriye göre, teknolojik bir ilerleme (olumlu reel şok) emek talebini ve reel ücretleri artırır. Bireyler, cari reel ücretin gelecekteki beklenen ücretlere göre daha yüksek olduğunu gördüklerinde, gelecekteki boş zamanlarını bugünle ikame ederek daha fazla çalışmaya başlarlar. Bu 'gönüllü' bir tercihtir ve hasıladaki artışın (genişleme evresi) iş gücü tarafındaki karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
RKT'nin temel varsayımlarını belirle.
Piyasaların her an dengede olması, rasyonel beklentiler, paranın yansızlığı ve reel şokların (teknoloji) esas olması.
Teorinin analiz çerçevesini oluşturmak için bu varsayımlar kritiktir.
2
İş gücü piyasasındaki değişimlerin niteliğini analiz et.
Teknolojik şoklar reel ücretleri etkiler; bireyler reel ücretlerin yüksek olduğu (verimli) dönemlerde daha çok çalışmayı, düşük olduğu dönemlerde ise boş zamanı tercih ederler.
Bu durum 'emek arzının zamansal ikamesi' (intertemporal substitution of labor) olarak adlandırılır.
3
Konjonktürün doğasını değerlendir.
Konjonktürel dalgalanmalar 'Pareto optimal' tepkilerdir; yani ekonomi dışsal şoklara karşı mümkün olan en iyi uyumu sergilemektedir.
RKT'ye göre ekonomide 'gayriihtiyari' (istem dışı) işsizlik yoktur; tüm işsizlik gönüllü tercihlere dayanır.

Anahtar Kavram

Emek Arzının Zamansal İkamesi ve Gönüllü İşsizlik
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 6Sonraki
Makro İktisat Okulları ve Teorileri Alıştırma Soruları — KPSS İktisat — Sayfa 2 | Examkin