Kısa Dönem Kar Analizi (Aşırı Kar, Normal Kar, Zarar)

20 soru

Soru 1Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem dengesinde marjinal hasılatı (MRMR) 120120 TL ve denge üretim düzeyi 8080 birimdir. Bu üretim düzeyinde firmanın toplam maliyeti (TCTC) 10.00010.000 TL ve toplam değişken maliyeti (TVCTVC) 7.2007.200 TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, firmanın kısa dönem kâr-zarar durumu ve üretim kararı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400400 TL zarar etmektedir ve kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma 400400 TL zarar etmektedir ancak fiyat ortalama değişken maliyetin üzerinde olduğu için kısa dönemde üretime devam etmektedir.
Tam rekabetçi firma için piyasa fiyatı (PP) marjinal hasılata (MRMR) eşittir, yani P=120P = 120 TL'dir. Toplam hasılat 120×80=9.600120 \times 80 = 9.600 TL olur. Toplam maliyet 10.00010.000 TL olduğundan firma 400400 TL ekonomik zarar etmektedir. Firmanın kısa dönemde üretim kararı ise fiyatın ortalama değişken maliyetle (AVCAVC) olan ilişkisine bağlıdır. Ortalama değişken maliyet 7.200/80=907.200 / 80 = 90 TL'dir. Fiyat (120120 TL) ortalama değişken maliyetten (9090 TL) büyük olduğu için firma değişken maliyetlerinin tamamını ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilmektedir. Bu durumda üretimi durdurmak (sabit maliyetlerin tamamını kaybetmek), üretime devam etmekten daha maliyetlidir. Dolayısıyla firma zarar etmesine rağmen üretime devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam hasılatın (TRTR) hesaplanması.
TR=P×Q=120×80=9.600TR = P \times Q = 120 \times 80 = 9.600 TL.
Tam rekabette P=MRP = MR olduğundan piyasa fiyatı 120120 TL'dir.
2
İktisadi kâr veya zararın belirlenmesi.
Ka^r/Zarar=TRTC=9.60010.000=400Kâr/Zarar = TR - TC = 9.600 - 10.000 = -400 TL (Zarar).
Toplam hasılat toplam maliyetten düşük olduğu için firma zarar etmektedir.
3
Ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) hesaplanması.
AVC=TVC/Q=7.200/80=90AVC = TVC / Q = 7.200 / 80 = 90 TL.
Firmanın kısa dönemde üretime devam edip etmeyeceğini belirlemek için fiyat ile AVCAVC karşılaştırılmalıdır.
4
Kapanma kararının analiz edilmesi.
P(120)>AVC(90)P (120) > AVC (90) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat ortalama değişken maliyeti karşıladığı ve sabit maliyetlerin bir kısmını da finanse edebildiği için kısa dönemde üretim rasyoneldir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabetçi Firmanın Kısa Dönem Zarar Durumu ve Kapanma Kararı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=0,5q2+20q+200TC = 0,5q^2 + 20q + 200 şeklinde tanımlanmıştır. Piyasa denge fiyatının 6060 TL olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonunu hedefleyen bu firmanın kâr-zarar durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600600 TL aşırı kâr elde eder.

Cevap

Firma 600 TL aşırı kâr elde etmektedir.
Firmanın denge koşulu olan P=MCP = MC sağlandığında üretim miktarı 4040 birim olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat (24002400 TL), toplam maliyetten (18001800 TL) yüksek olduğu için firma 600600 TL tutarında iktisadi (aşırı) kâr elde etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunun türetilmesi
MC=d(TC)dq=q+20MC = \frac{d(TC)}{dq} = q + 20
Tam rekabetçi firmanın denge koşulu olan P = MC eşitliğini kullanabilmek için maliyetin değişim oranı bulunmalıdır.
2
Denge üretim miktarının (q) belirlenmesi
60=q+20q=4060 = q + 20 \Rightarrow q = 40 birim
Kâr maksimizasyonu için fiyat marjinal maliyete eşitlenmelidir.
3
Toplam hasılat (TR) ve toplam maliyetin (TC) hesaplanması
TR=60×40=2400TR = 60 \times 40 = 2400 TL; TC=0,5(40)2+20(40)+200=800+800+200=1800TC = 0,5(40)^2 + 20(40) + 200 = 800 + 800 + 200 = 1800 TL
Ekonomik kârı bulmak için toplam gelir ve toplam gider verileri gereklidir.
4
Ekonomik kârın hesaplanması
Ka^r=24001800=600Kâr = 2400 - 1800 = 600 TL
Hasılatın maliyetten fazla olduğu miktar aşırı kârı gösterir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kâr Maksimizasyonu
Soru 3Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem dengesinde; ürünün piyasa fiyatı 4545 TL, firmanın ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 5555 TL ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 4040 TL olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, söz konusu firma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma zarar etmektedir ancak değişken maliyetlerini ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma zarar etmektedir ancak kısa dönemde değişken maliyetlerini ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam etmesi rasyoneldir.
Verilen verilere göre fiyat (4545 TL), birim maliyetin (5555 TL) altında olduğu için firma zarar etmektedir. Ancak fiyat, değişken maliyetlerin (4040 TL) üzerinde olduğu için firma her birim satıştan değişken maliyetlerini karşıladıktan sonra kalan 55 TL ile sabit maliyetlerinin bir kısmını ödeyebilmektedir. Bu durumda üretimi durdurmak (toplam sabit maliyet kadar zarar etmek), üretime devam etmekten daha maliyetlidir. Bu nedenle doğru cevap, firmanın zarar etmesine rağmen üretime devam etmesi gerektiğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr/Zarar durumunu belirlemek için fiyat (PP) ile ortalama toplam maliyeti (ATCATC) karşılaştırın.
P=45P = 45 TL ve ATC=55ATC = 55 TL olduğundan P<ATCP < ATC sonucuna ulaşılır.
Fiyatın ortalama toplam maliyetten düşük olması, firmanın ekonomik zarar ettiğini gösterir (5545=1055 - 45 = 10 TL birim zarar).
2
Üretime devam edip etmeme kararını belirlemek için fiyatı (PP) ortalama değişken maliyet (AVCAVC) ile karşılaştırın.
P=45P = 45 TL ve AVC=40AVC = 40 TL olduğundan P>AVCP > AVC sonucuna ulaşılır.
Fiyat değişken maliyetleri karşılıyorsa, firma her birim üretimde sabit maliyetlerin bir kısmını karşılayabilir.
3
Sabit maliyetlerin ne kadarının karşılandığını analiz edin.
Ortalama Sabit Maliyet (AFCAFC) = ATCAVC=5540=15ATC - AVC = 55 - 40 = 15 TL. Karşılanan kısım = PAVC=4540=5P - AVC = 45 - 40 = 5 TL.
Firma üretimi durdurursa 1515 TL (sabit maliyet) zarar edecektir; üretirse zararı 1010 TL'ye düşeceği için üretime devam eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumu ve Üretim Kararı

İpuçları

1
Firma zarar mı ediyor yoksa kâr mı? Bunu anlamak için Fiyat (PP) ile Ortalama Toplam Maliyeti (ATCATC) karşılaştırın.
2
Firma kapanmalı mı? Sabit maliyetlerin bir kısmını bile karşılayabiliyorsa kısa dönemde kapanmak rasyonel değildir. PP ve AVCAVC ilişkisine bakın.
3
P>AVCP > AVC ise firma üretime devam eder. P<ATCP < ATC ise firma zarar eder. Bu iki durumu birleştirin.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle fiyatın 3535 TL olduğu durumu analiz ederek kapanma kararını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam değerler üzerinden düşünün: 11 birim üretim için TR=45,TVC=40,TFC=15,TC=55TR=45, TVC=40, TFC=15, TC=55. Üretirse Zarar = TRTC=4555=10TR - TC = 45 - 55 = -10. Üretmezse Zarar = TFC=15-TFC = -15. Üretmek daha az zararlıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 4Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir işletmenin kısa dönem denge üretim düzeyinde; piyasa fiyatı 2525 TL, birim başına ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 3030 TL ve birim başına ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 2020 TL'dir. İşletmenin bu denge noktasındaki toplam üretim miktarı 8080 birimdir.

Buna göre, işletmenin kâr-zarar durumu ve maliyetlerini karşılama düzeyi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme 400400 TL zarar etmektedir ve sabit maliyetlerinin 400400 TL'sini karşılayabilmektedir.

Cevap

İşletme 400400 TL zarar etmektedir ve sabit maliyetlerinin 400400 TL'sini karşılayabilmektedir.
İşletmenin toplam hasılatı (2.0002.000 TL) ile toplam maliyeti (2.4002.400 TL) arasındaki fark 400400 TL'lik bir zararı göstermektedir. Ancak işletmenin toplam değişken maliyetleri 1.6001.600 TL'dir. Hasılat, değişken maliyetleri tamamen karşıladıktan sonra geriye kalan 400400 TL'lik miktar, toplamda 800800 TL olan sabit maliyetlerin bir kısmını kapatmak için kullanılır. Bu durum, firmanın üretime devam etmesinin rasyonel olduğunu doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Hasılat (TRTR) hesaplanır.
TR=P×q=25×80=2.000TR = P \times q = 25 \times 80 = 2.000 TL
Firmanın piyasada yaptığı satıştan elde ettiği toplam geliri belirlemek için.
2
Toplam Maliyet (TCTC) hesaplanır.
TC=ATC×q=30×80=2.400TC = ATC \times q = 30 \times 80 = 2.400 TL
Üretim için katlanılan toplam maliyet yükünü bulmak için.
3
Kâr veya zarar durumu belirlenir.
Kâr/Zarar =TRTC=2.0002.400=400= TR - TC = 2.000 - 2.400 = -400 TL (Zarar)
Hasılatın maliyetten az olması işletmenin zarar ettiğini gösterir.
4
Değişken maliyetlerin ve sabit maliyetlerin karşılanma durumu analiz edilir.
TVC=AVC×q=20×80=1.600TVC = AVC \times q = 20 \times 80 = 1.600 TL. Sabit Maliyetlere Katkı =TRTVC=2.0001.600=400= TR - TVC = 2.000 - 1.600 = 400 TL.
Fiyatın AVCAVC üzerinde olması, işletmenin değişken maliyetlerini tamamen karşıladığını ve kalan kısmın sabit maliyetleri (TFC=TCTVC=800TFC = TC - TVC = 800 TL) karşılamada kullanıldığını gösterir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Zarar Durumu ve Üretime Devam Kararı

Daha Fazla Pratik

İşletmenin kapanma noktasındaki fiyat düzeyini bulmak için AVCAVC eğrisinin minimum noktasını analiz eden bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+20Q+100TC = Q^2 + 20Q + 100 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 3030 TL olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonu (veya zarar minimizasyonu) hedefleyen bu firma için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7575 TL zarar eder ve üretime devam eder.

Cevap

7575 TL zarar eder ve üretime devam eder.
Doğru yanıt olan seçenek, firmanın marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu Q=5Q=5 düzeyinde üretim yapacağını, bu noktada 7575 TL zarar oluştuğunu ve fiyatın ortalama değişken maliyetten büyük olması nedeniyle üretimin sürdürüleceğini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türeterek kâr maksimizasyonu (zarar minimizasyonu) koşulunu uygulayın.
MC=dTCdQ=2Q+20MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 20. P=MC30=2Q+202Q=10Q=5P = MC \Rightarrow 30 = 2Q + 20 \Rightarrow 2Q = 10 \Rightarrow Q = 5 birim.
Tam rekabetçi firma için kârın maksimize edildiği çıktı düzeyi fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu noktadır.
2
Q=5Q = 5 üretim düzeyinde ortalama toplam maliyet (ATCATC) ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) hesaplayın.
ATC=Q2+20Q+100Q=Q+20+100Q=5+20+1005=45ATC = \frac{Q^2 + 20Q + 100}{Q} = Q + 20 + \frac{100}{Q} = 5 + 20 + \frac{100}{5} = 45 TL. AVC=Q2+20QQ=Q+20=5+20=25AVC = \frac{Q^2 + 20Q}{Q} = Q + 20 = 5 + 20 = 25 TL.
Firmanın kâr/zarar durumunu ve kapanma kararını belirlemek için birim maliyetlerin fiyatla kıyaslanması gerekir.
3
Toplam kâr veya zararı hesaplayın.
Toplam Kar/Zarar=(PATC)×Q=(3045)×5=15×5=75\text{Toplam Kar/Zarar} = (P - ATC) \times Q = (30 - 45) \times 5 = -15 \times 5 = -75 TL.
Fiyat ortalama maliyetten düşük olduğu için firma 7575 TL zarar etmektedir.
4
Kapanma kararını analiz edin.
P>AVC30>25P > AVC \Rightarrow 30 > 25 olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat, ortalama değişken maliyeti karşıladığı ve sabit maliyetlerin bir kısmına katkı sağladığı sürece firma kısa dönemde üretime devam ederek zararını minimize eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Kar-Zarar ve Üretime Devam Kararı

Daha Fazla Pratik

Piyasa fiyatının 4545 TL veya 2020 TL olduğu durumlar için firmanın dengesini tekrar hesaplayarak kâr/zarar değişimlerini gözlemleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonu dengesinde, piyasa fiyatının ortalama maliyete eşit olduğu (P=ACP = AC) durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma normal kâr elde etmektedir.

Cevap

Piyasa fiyatının ortalama maliyete eşit olduğu durumda firma normal kâr elde etmektedir.
Tam rekabetçi bir firma için fiyatın ortalama maliyete eşit olduğu (P=ACP = AC) denge noktası 'başabaş noktası' olarak bilinir. Bu noktada firmanın toplam hasılatı, açık ve örtük tüm maliyetlerini (fırsat maliyetleri dahil) tam olarak karşılar. Bu durumdaki sıfır ekonomik kâr, girişimcinin yaptığı işten vazgeçmemesini sağlayan 'normal kâr' elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr formülünü belirle.
Toplam Kaˆr=(PAC)×Q\text{Toplam Kâr} = (P - AC) \times Q
Firmanın birim başına kârı, fiyat ile ortalama maliyet arasındaki farktır.
2
Verilen P=ACP = AC koşulunu formülde yerine koy.
Ekonomik Kaˆr=(ACAC)×Q=0\text{Ekonomik Kâr} = (AC - AC) \times Q = 0
Fiyat ile ortalama maliyet birbirine eşit olduğunda ekonomik kâr sıfır olur.
3
Sıfır ekonomik kâr durumunu iktisadi olarak tanımla.
Normal Kâr
İktisatta maliyetler fırsat maliyetlerini de içerdiğinden, ekonomik kârın sıfır olması girişimcinin piyasada kalması için yeterli olan normal kârı elde ettiği anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Normal Kâr (Sıfır Ekonomik Kâr)

İpuçları

1
Ekonomik kârın sıfır olduğu durumu düşünün.
2
İktisatta maliyetlerin içine girişimcinin kendi emeği ve sermayesinin getirisi olan 'fırsat maliyeti' de dahildir.

Daha Fazla Pratik

Fiyatın ACAC ile AVCAVC arasında olduğu durumlarda firmanın neden üretime devam ettiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

Tam rekabet piyasasında kısa dönem dengesinde bulunan bir firmanın, marjinal hasılatın marjinal maliyete eşit olduğu üretim düzeyinde toplam hasılatı (TRTR) 12.00012.000 TL, toplam maliyeti (TCTC) 15.00015.000 TL ve toplam değişken maliyeti (TVCTVC) 10.00010.000 TL olarak gerçekleşmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu firmanın kısa dönemdeki durumu ve izlemesi gereken strateji ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma zarar etmektedir ancak toplam değişken maliyetlerini karşıladığı için kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma zarar etmektedir ancak değişken maliyetlerini karşıladığı için kısa dönemde üretime devam etmelidir.
Verilen verilerde toplam hasılat (12.00012.000 TL), toplam maliyetten (15.00015.000 TL) düşüktür, bu da firmanın 3.0003.000 TL zarar ettiğini gösterir. Ancak toplam hasılat, toplam değişken maliyetleri (10.00010.000 TL) aşmaktadır. Bu durum, firmanın tüm değişken maliyetlerini ödedikten sonra geriye kalan 2.0002.000 TL ile sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği anlamına gelir. Eğer firma üretimi durdurursa zarar 5.0005.000 TL (sabit maliyetler) olacakken, üretime devam ederek bu zararı 3.0003.000 TL'ye düşürmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik kâr/zarar durumunu hesapla.
Ekonomik Kaˆr=TRTC=12.00015.000=3.000\text{Ekonomik Kâr} = TR - TC = 12.000 - 15.000 = -3.000 TL
Firmanın toplam gelirinin toplam giderini karşılayıp karşılamadığını belirlemek için.
2
Toplam sabit maliyetleri (TFCTFC) ve hasılatın değişken maliyetleri karşılama durumunu analiz et.
TFC=TCTVC=15.00010.000=5.000TFC = TC - TVC = 15.000 - 10.000 = 5.000 TL. Hasılat (12.00012.000 TL) >> Değişken Maliyet (10.00010.000 TL).
Kapanma kararında temel kriter hasılatın değişken maliyetleri karşılayıp karşılamadığıdır (P>AVCP > AVC veya TR>TVCTR > TVC).
3
Kısa dönem stratejisini belirle.
Üretime devam kararı alınır.
Firma üretimi durdurursa 5.0005.000 TL (sabit maliyet kadar) zarar edecektir. Üretime devam ederse zarar 3.0003.000 TL olacaktır; yani üretim yaparak zararını 2.0002.000 TL azaltmaktadır.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kar Analizi ve Kapanma Kuralı

İpuçları

1
Öncelikle firmanın toplam hasılatı ile toplam maliyetini karşılaştırarak kâr mı yoksa zarar mı ettiğini bulun.
2
Firmanın üretimi durdurup durdurmama kararı verirken hasılatın değişken maliyetleri (TVCTVC) karşılayıp karşılamadığına bakın.
3
Eğer TR>TVCTR > TVC ise firma değişken maliyetlerini karşılıyor ve sabit maliyetlerin bir kısmını telafi ediyor demektir.

Daha Fazla Pratik

Firma hangi durumda üretim yapıp yapmamak arasında farksız kalırdı? (İpucu: Kapanma noktası)

Alternatif Yöntem

Birim değerler üzerinden gitmek isterseniz; her bir değeri miktar (QQ) ile oranlayarak PP, ACAC ve AVCAVC değerleri arasındaki hiyerarşiyi (AVC<P<ACAVC < P < AC) görebilirsiniz. Bu hiyerarşi 'zarar ama üretime devam' bölgesine işaret eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q34Q2+10Q+50TC = Q^3 - 4Q^2 + 10Q + 50 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 1313 TL olduğu bir konjonktürde, kâr maksimizasyonunu (veya zarar minimizasyonunu) hedefleyen bu firma hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 3232 TL zarar eder ancak değişken maliyetlerini karşılayabildiği için üretime devam eder.

Cevap

Firma 3232 TL zarar eder ancak değişken maliyetlerini karşılayabildiği için üretime devam eder.
Hesaplamalar sonucunda firmanın 1313 TL fiyat düzeyinde 33 birim üretim yaparak 3232 TL zarar ettiği görülmektedir. Ancak firmanın ortalama değişken maliyeti (77 TL) piyasa fiyatından düşük olduğu için, firma her birim satıştan değişken maliyetlerini karşılayıp sabit maliyetlerine katkı sağlamaktadır. Bu nedenle firma kısa dönemde üretime devam ederek zararını minimize eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunu türetin.
MC=dTCdQ=3Q28Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 3Q^2 - 8Q + 10
Tam rekabette kâr maksimizasyonu veya zarar minimizasyonu P=MCP = MC noktasında gerçekleşir.
2
Piyasa fiyatını marjinal maliyete eşitleyerek denge üretim miktarını bulun.
13=3Q28Q+103Q28Q3=0(3Q+1)(Q3)=0Q=313 = 3Q^2 - 8Q + 10 \Rightarrow 3Q^2 - 8Q - 3 = 0 \Rightarrow (3Q + 1)(Q - 3) = 0 \Rightarrow Q = 3
Firmanın en iyi üretim düzeyini belirlemek için fiyata eşit olan marjinal maliyet noktası bulunur.
3
Denge miktarındaki toplam hasılat (TR) ve toplam maliyeti (TC) hesaplayarak kâr/zarar durumunu bulun.
TR=P×Q=13×3=39TR = P \times Q = 13 \times 3 = 39 TL. TC=334(32)+10(3)+50=2736+30+50=71TC = 3^3 - 4(3^2) + 10(3) + 50 = 27 - 36 + 30 + 50 = 71 TL. Ka^r=3971=32K\hat{a}r = 39 - 71 = -32 TL (Zarar).
Firmanın ekonomik olarak kâr mı yoksa zarar mı ettiğini anlamak için hasılat ve maliyet karşılaştırılır.
4
Ortalama değişken maliyeti (AVC) hesaplayarak kapanma noktasını kontrol edin.
AVC=TVCQ=Q24Q+10AVC = \frac{TVC}{Q} = Q^2 - 4Q + 10. Q=3Q = 3 için AVC=324(3)+10=912+10=7AVC = 3^2 - 4(3) + 10 = 9 - 12 + 10 = 7 TL.
Firmanın kısa dönemde zarar etmesine rağmen üretime devam edip etmeyeceği, fiyatın ortalama değişken maliyeti karşılayıp karşılamadığına bağlıdır.
5
Karar verin.
P(13)>AVC(7)P (13) > AVC (7) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat ortalama değişken maliyetten büyük olduğu sürece firma, toplam sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretimi durdurmaz.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Üretime Devam Kararı

İpuçları

1
Öncelikle firmanın marjinal maliyet fonksiyonunu bulup piyasa fiyatına eşitleyerek denge miktarını hesaplamalısınız.
2
Denge miktarını bulduktan sonra firmanın toplam maliyetini ve toplam hasılatını karşılaştırarak kâr/zarar durumunu netleştirin.
3
Firmanın kapanma kararı için fiyatı (PP) ortalama değişken maliyet (AVCAVC) ile kıyaslamayı unutmayın; P>AVCP > AVC ise firma zarar etse de üretir.

Daha Fazla Pratik

Aynı maliyet fonksiyonu için piyasa fiyatının 7 TL (kapanma noktası) olması durumunda firmanın kararını analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Zarar miktarını doğrudan birim başına maliyet üzerinden de bulabilirsiniz: (PAC)×Q=(1323,67)×332(P - AC) \times Q = (13 - 23,67) \times 3 \approx -32 TL.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+4Q+16TC = Q^2 + 4Q + 16 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 1010 TL olduğu bir konjonktürde, kâr maksimizasyonu hedefleyen bu firma için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 TL zarar eder ancak kısa dönemde üretime devam eder.

Cevap

Firma 77 TL zarar eder ancak hasılatı değişken maliyetlerini karşıladığı için kısa dönemde üretime devam eder.
Denge üretim düzeyi P=MCP=MC koşulundan 33 birim olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat 3030 TL, toplam maliyet ise 3737 TL'dir. Firma 77 TL zarar etmektedir. Ancak toplam değişken maliyet 2121 TL olup hasılat (3030 TL) bu maliyeti karşıladığı için firma kısa dönemde üretime devam ederek toplam sabit maliyetinden (1616 TL) daha az zarar etmeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr maksimizasyonu için marjinal maliyet (MCMC) hesaplanıp piyasa fiyatına (PP) eşitlenir.
MC=d(TC)dQ=2Q+4MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 4. P=10P = 10 olduğuna göre; 2Q+4=102Q=6Q=32Q + 4 = 10 \Rightarrow 2Q = 6 \Rightarrow Q = 3 birim.
Tam rekabetçi firma için denge koşulu P=MCP = MC seviyesinde üretim yapmaktır.
2
Toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyet (TCTC) hesaplanır.
TR=P×Q=10×3=30TR = P \times Q = 10 \times 3 = 30 TL. TC=32+4(3)+16=9+12+16=37TC = 3^2 + 4(3) + 16 = 9 + 12 + 16 = 37 TL.
Kâr veya zarar durumunu belirlemek için hasılat ve maliyet karşılaştırılmalıdır.
3
Kâr/zarar durumu hesaplanır.
Ka^r=TRTC=3037=7Kâr = TR - TC = 30 - 37 = -7 TL (Zarar).
Negatif sonuç firmanın ekonomik zarar ettiğini gösterir.
4
Firmanın üretime devam edip etmeyeceği için toplam değişken maliyet (TVCTVC) kontrol edilir.
TVC=Q2+4Q=32+4(3)=9+12=21TVC = Q^2 + 4Q = 3^2 + 4(3) = 9 + 12 = 21 TL. TR(30)>TVC(21)TR (30) > TVC (21) olduğu için firma üretime devam eder.
Kısa dönemde hasılat değişken maliyetleri karşılıyorsa (veya P>AVCP > AVC), firma sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumu ve Üretime Devam Kararı

İpuçları

1
Önce P=MCP = MC eşitliğini kullanarak firmanın üretmesi gereken miktarı bulun.
2
Bulduğunuz miktar ile toplam hasılat ve toplam maliyeti hesaplayıp farkına bakın.
3
Zarar durumunda üretime devam kararı için toplam hasılatın toplam değişken maliyetten (TVCTVC) büyük olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Aynı maliyet fonksiyonu için piyasa fiyatı 12 TL olsaydı firmanın kar/zarar durumu nasıl değişirdi?
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 10Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem maliyet yapısına ilişkin veriler aşağıdaki grafikte sunulmuştur.

[Grafik: MCMC, ATCATC ve AVCAVC eğrileri verilmiştir. Piyasa fiyatı P=120P = 120 TL düzeyindedir. Marjinal maliyetin fiyatla eşitlendiği noktada üretim miktarı 4040 birim, bu üretim düzeyinde ortalama toplam maliyet (ATCATC) 100100 TL ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) 7070 TL olarak gerçekleşmiştir.]

Buna göre, firmanın kısa dönem dengesinde elde ettiği toplam ekonomik kâr kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800

Cevap

Firmanın elde ettiği toplam ekonomik kâr 800 TL'dir.
Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma için kısa dönem kâr maksimizasyonu P=MCP = MC eşitliğinin sağlandığı üretim düzeyinde gerçekleşir. Verilen grafikte bu eşitlik Q=40Q = 40 birim düzeyinde sağlanmaktadır. Bu üretim düzeyinde firmanın birim başına maliyeti (ATCATC) 100100 TL'dir. Fiyat (120120 TL) ortalama toplam maliyetten (100100 TL) yüksek olduğu için firma aşırı kâr elde etmektedir. Toplam ekonomik kâr ise (120100)×40=800(120 - 100) \times 40 = 800 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr maksimizasyon koşulunu belirleme
P=MC120=MCP = MC \Rightarrow 120 = MC
Tam rekabetçi firma için kâr maksimizasyonu fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu noktada gerçekleşir.
2
Denge üretim miktarını ve birim maliyeti saptama
Q=40,ATC=100Q = 40, ATC = 100
Grafik verilerine göre fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu noktada miktar 40 birim, bu miktardaki ortalama toplam maliyet ise 100 TL'dir.
3
Ekonomik kârı hesaplama
Kaˆr=(PATC)×Q=(120100)×40=20×40=800\text{Kâr} = (P - ATC) \times Q = (120 - 100) \times 40 = 20 \times 40 = 800 TL
Toplam kâr, birim kâr ile üretim miktarının çarpılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Ekonomik Kâr Analizi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

Kısa dönem dengesinde bulunan tam rekabetçi bir işletmenin toplam hasılatı 20.00020.000 TL, toplam değişken maliyeti 16.00016.000 TL ve toplam sabit maliyeti 7.0007.000 TL'dir. Bu verilere göre, söz konusu işletmenin kâr-zarar durumu ve üretim kararı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.0003.000 TL zarar etmektedir ancak kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Cevap

3.0003.000 TL zarar etmektedir ancak kısa dönemde üretime devam etmelidir.
İşletmenin toplam maliyeti 23.00023.000 TL'dir ve toplam hasılatı 20.00020.000 TL olduğu için 3.0003.000 TL zarar etmektedir. Ancak toplam hasılat (20.00020.000 TL), değişken maliyetlerin (16.00016.000 TL) üzerindedir. Bu durum, firmanın tüm değişken maliyetlerini karşıladığını ve sabit maliyetlerinin 4.0004.000 TL'lik kısmını da finanse edebildiğini gösterir. Firma üretimi durdurursa 7.0007.000 TL (toplam sabit maliyet kadar) zarar edecekken, üretime devam ederek zararını 3.0003.000 TL'de tutmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Maliyetin (TCTC) hesaplanması
TC=TVC+TFC16.000+7.000=23.000TC = TVC + TFC \Rightarrow 16.000 + 7.000 = 23.000 TL
İşletmenin kâr veya zarar durumunu belirlemek için toplam değişken ve sabit maliyetlerin toplamına ihtiyaç vardır.
2
Kâr-Zarar durumunun belirlenmesi
Zarar=TRTC20.00023.000=3.000Zarar = TR - TC \Rightarrow 20.000 - 23.000 = -3.000 TL
Toplam hasılat toplam maliyetten düşük olduğu için firma ekonomik zarar etmektedir.
3
Kısa dönem üretim kararının analizi
TR(20.000)>TVC(16.000)TR (20.000) > TVC (16.000)
Tam rekabetçi bir firma, kısa dönemde toplam hasılatı toplam değişken maliyetlerini karşılıyorsa (PAVCP \geq AVC veya TRTVCTR \geq TVC), zarar etse dahi üretime devam eder. Çünkü üretime devam ederek sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumunda Üretime Devam Koşulu (P>AVCP > AVC veya TR>TVCTR > TVC)

İpuçları

1
Öncelikle firmanın toplam maliyetini (sabit + değişken) hesaplayarak kâr mı yoksa zarar mı ettiğini bulun.
2
Zarar durumunda üretime devam kararı için toplam hasılatın toplam değişken maliyeti karşılayıp karşılamadığına bakın.

Daha Fazla Pratik

Firmanın hangi fiyat düzeyinde 'kapanma noktası'nda olacağını değişken maliyetleri kullanarak analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+10Q+100TC = Q^2 + 10Q + 100 olarak verilmiştir. Piyasa denge fiyatının 5050 TL olduğu bir durumda, kârını maksimize eden bu firmanın kısa dönem dengesi ve kâr analiziyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma kısa dönemde 300300 TL tutarında aşırı kâr elde eder.

Cevap

Firma kısa dönemde 300300 TL tutarında aşırı kâr elde eder.
Yapılan hesaplamalar sonucunda kârı maksimize eden üretim miktarının 2020 birim olduğu görülmüştür. Bu üretim düzeyinde ortalama maliyet 3535 TL'dir. Piyasa fiyatı (5050 TL) ortalama maliyetten yüksek olduğu için birim başına 1515 TL kâr elde edilmektedir. Toplamda ise 15×20=30015 \times 20 = 300 TL aşırı kâr oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin ve kâr maksimizasyonu koşulunu (P=MCP = MC) uygulayın.
MC=dTCdQ=2Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 2Q + 10. Denge koşulu: 50=2Q+102Q=40Q=2050 = 2Q + 10 \Rightarrow 2Q = 40 \Rightarrow Q = 20.
Tam rekabetçi firma için kâr maksimizasyonu fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu üretim düzeyinde gerçekleşir.
2
Q=20Q = 20 üretim düzeyinde ortalama maliyeti (ATCATC) hesaplayın.
ATC=TCQ=Q+10+100QATC = \frac{TC}{Q} = Q + 10 + \frac{100}{Q}. ATC(20)=20+10+10020=35ATC(20) = 20 + 10 + \frac{100}{20} = 35 TL.
Birim başına kârı veya zararı belirlemek için fiyat ile ortalama maliyet kıyaslanmalıdır.
3
Toplam kârı hesaplayın ve kâr türünü belirleyin.
Toplam Kâr (π)=(PATC)×Q=(5035)×20=15×20=300(\pi) = (P - ATC) \times Q = (50 - 35) \times 20 = 15 \times 20 = 300 TL.
P>ATCP > ATC (50>3550 > 35) olduğu için firma iktisadi kâr (aşırı kâr) elde etmektedir.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Kâr Maksimizasyonu ve Aşırı Kâr

Daha Fazla Pratik

Aynı maliyet fonksiyonuyla piyasa fiyatının 3535 TL ve 2525 TL olduğu durumlar için kâr ve kapanma analizlerini tekrarlayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 13Soru

Kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=2Q2+10Q+50TC = 2Q^2 + 10Q + 50 olan tam rekabetçi bir firma, piyasa denge fiyatının 2626 TL olduğu bir konjonktürde üretim yapmaktadır. Bu verilere göre, firmanın kısa dönem dengesi ve kâr-zarar durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 1818 TL zarar eder ancak değişken maliyetlerini karşıladığı için üretime devam eder.

Cevap

Firma 1818 TL zarar eder ancak değişken maliyetlerini karşıladığı için üretime devam eder.
Denge miktarını bulmak için fiyat marjinal maliyete eşitlenir (26=4Q+1026 = 4Q + 10) ve Q=4Q=4 bulunur. Bu miktarda toplam maliyet 122122 TL iken toplam hasılat 104104 TL'dir, yani firma 1818 TL zarar eder. Ancak firmanın değişken maliyetleri 7272 TL (AVC=18AVC=18) olup, hasılat bu miktarı fazlasıyla karşılamaktadır (104>72104 > 72). Bu nedenle firma, üretimi durdurursa 5050 TL (sabit maliyet kadar) zarar edecekken, üretime devam ederek zararını 1818 TL'ye düşürmüş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr maksimizasyonunu (veya zarar minimizasyonunu) sağlayan üretim miktarını belirle.
P=MC26=4Q+104Q=16Q=4P = MC \Rightarrow 26 = 4Q + 10 \Rightarrow 4Q = 16 \Rightarrow Q = 4.
Tam rekabette firma piyasada belirlenen fiyata marjinal maliyetini eşitleyerek denge miktarını bulur.
2
Toplam maliyet ve toplam hasılat değerlerini hesapla.
TC=2(4)2+10(4)+50=32+40+50=122TC = 2(4)^2 + 10(4) + 50 = 32 + 40 + 50 = 122 TL. TR=P×Q=26×4=104TR = P \times Q = 26 \times 4 = 104 TL.
Toplam kâr veya zarar, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.
3
Ekonomik kâr/zarar durumunu ve üretim kararını analiz et.
Kâr/Zarar = 104122=18104 - 122 = -18 TL (Zarar). TVC=2Q2+10Q=2(4)2+10(4)=72TVC = 2Q^2 + 10Q = 2(4)^2 + 10(4) = 72 TL.
Firma zarar etmektedir (TR<TCTR < TC). Ancak TR(104)>TVC(72)TR (104) > TVC (72) olduğu için (veya P>AVCP > AVC), firma sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilmektedir ve üretime devam eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Üretim Kararı ve Kapanma Koşulu

İpuçları

1
Önce P=MCP = MC eşitliğini kullanarak dengedeki üretim miktarını (QQ) hesaplamalısınız.
2
Bulduğunuz QQ değeri için ortalama maliyeti (ACAC) ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) hesaplayıp fiyatla karşılaştırın.
3
Eğer AC>P>AVCAC > P > AVC ise firma zarar eder ancak üretime devam eder. Zararı Q×(ACP)Q \times (AC - P) formülüyle bulabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Fiyatın 1818 TL'nin altına düşmesi durumunda firmanın kararının nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 14Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonunu sağladığı üretim düzeyinde piyasa fiyatı 4040 TL'dir. Bu üretim düzeyinde firmanın ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 3535 TL, ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) ise 2525 TL olarak hesaplanmıştır. Firmanın denge üretim miktarı 100100 birim olduğuna göre, firmanın kısa dönemdeki ekonomik durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 500500 TL aşırı kâr elde etmektedir.

Cevap

Firma 500500 TL aşırı kâr elde etmektedir.
Tam rekabetçi bir firmanın ekonomik kârı, piyasa fiyatı ile ortalama toplam maliyet arasındaki farkın üretim miktarı ile çarpılmasıyla bulunur. Soruda verilen değerlere göre P=40P = 40 ve ATC=35ATC = 35 olduğundan, birim başına 55 TL kâr elde edilmektedir. 100100 birim üretim yapıldığına göre toplam kâr 500500 TL olur ve bu durum 'aşırı kâr' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değerleri tanımlayın ve denge koşulunu kontrol edin.
P=40P = 40 TL, ATC=35ATC = 35 TL, AVC=25AVC = 25 TL, Q=100Q = 100 birim. Tam rekabette denge P=MCP = MC noktasında gerçekleşir.
Firmanın kâr mı yoksa zarar mı ettiğini belirlemek için fiyat ile maliyet yapılarını karşılaştırmak gerekir.
2
Fiyat (PP) ile Ortalama Toplam Maliyet (ATCATC) arasındaki ilişkiyi analiz edin.
40>3540 > 35 olduğu için firma birim başına 55 TL (403540 - 35) iktisadi kâr elde etmektedir.
Eğer P>ATCP > ATC ise firma aşırı (pozitif ekonomik) kâr elde ediyor demektir.
3
Toplam kâr miktarını hesaplayın.
π=(PATC)×Q(4035)×100=5×100=500π = (P - ATC) \times Q \Rightarrow (40 - 35) \times 100 = 5 \times 100 = 500 TL.
Toplam kâr, birim başına kârın üretim miktarı ile çarpılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Tam rekabette kısa dönem kâr analizi (PP ve ATCATC karşılaştırması)

Daha Fazla Pratik

Fiyatın 25 TL'nin altına düştüğü bir senaryoda firmanın üretim kararını analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyet (TCTC) üzerinden gidilebilir: TR=P×Q=40×100=4.000TR = P \times Q = 40 \times 100 = 4.000 TL. TC=ATC×Q=35×100=3.500TC = ATC \times Q = 35 \times 100 = 3.500 TL. Kâr = TRTC=4.0003.500=500TR - TC = 4.000 - 3.500 = 500 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonu noktasında; piyasa fiyatı 8080 TL, ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 9090 TL ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 7070 TL olarak belirlenmiştir. Firmanın dengedeki üretim miktarı 100100 birim olduğuna göre, firmanın kısa dönemdeki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.0001.000 TL zarar eder ancak üretime devam eder.

Cevap

Firma kısa dönemde 1.0001.000 TL zarar eder ancak fiyat değişken maliyetleri karşıladığı için üretime devam eder.
Tam rekabetçi bir firma için kâr/zarar durumu PP ve ATCATC kıyaslamasıyla bulunur. Burada P(80)<ATC(90)P (80) < ATC (90) olduğu için firma birim başına 1010 TL, toplamda ise 1.0001.000 TL zarar etmektedir. Ancak firmanın kısa dönemde üretimine devam edip etmeyeceği PP ve AVCAVC ilişkisine bağlıdır. Fiyat (8080 TL), ortalama değişken maliyetten (7070 TL) büyük olduğu için firma üretime devam ederek toplam sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilir ve zararını azaltmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Birim başına kâr veya zarar durumunun hesaplanması
8090=1080 - 90 = -10 TL
Fiyat (PP) ile Ortalama Toplam Maliyet (ATCATC) arasındaki fark birim başına kârı veya zararı verir.
2
Toplam kâr veya zarar miktarının bulunması
10×100=1.000-10 \times 100 = -1.000 TL (Zarar)
Birim başına zarar ile toplam üretim miktarı çarpılarak toplam zarar bulunur.
3
Kapanma noktası analizi (Üretime devam kararı)
P(80)>AVC(70)P (80) > AVC (70)
Fiyat, Ortalama Değişken Maliyetten (AVCAVC) büyük olduğu sürece firma kısa dönemde zarar etse bile sabit maliyetlerin bir kısmını karşılayabilmek için üretime devam eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Zarar Analizi ve Üretime Devam Koşulu

Daha Fazla Pratik

Fiyatın 6565 TL'ye düştüğü bir senaryoda firmanın kapanma kararı verip vermeyeceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

Tam rekabet piyasasında kısa dönem dengesinde bulunan bir firmanın satış fiyatı 3030 TL, üretim miktarı 200200 birimdir. Firmanın bu üretim düzeyindeki ortalama toplam maliyeti (ATCATC) 3535 TL ve ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 2525 TL olarak hesaplanmıştır. Buna göre, firmanın kâr/zarar durumu ve kısa dönem üretim kararı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 1.0001.000 TL zarar etmektedir ancak üretime devam etmelidir.

Cevap

Firma 1.0001.000 TL zarar etmektedir ancak üretime devam etmelidir.
Verilen değerlere göre firmanın toplam hasılatı 6.0006.000 TL iken toplam maliyeti 7.0007.000 TL'dir, bu da 1.0001.000 TL zarar anlamına gelir. Ancak kısa dönemde üretim kararı için fiyat ile ortalama değişken maliyet karşılaştırılır. Fiyat (3030 TL), ortalama değişken maliyetten (2525 TL) büyük olduğu için firma üretimi durdurmak yerine devam ederek sabit maliyetlerinin bir kısmını çıkarmayı tercih eder.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Hasılatın (TRTR) hesaplanması
TR=P×Q=30×200=6.000TR = P \times Q = 30 \times 200 = 6.000 TL
Firmanın satışlardan elde ettiği toplam geliri bulmak için fiyat ve miktar çarpılır.
2
Toplam Maliyetin (TCTC) hesaplanması
TC=ATC×Q=35×200=7.000TC = ATC \times Q = 35 \times 200 = 7.000 TL
Firmanın toplam maliyetini bulmak için birim başına ortalama toplam maliyet ile miktar çarpılır.
3
Kâr veya Zararın hesaplanması
Ka^r/Zarar=TRTC=6.0007.000=1.000Kâr/Zarar = TR - TC = 6.000 - 7.000 = -1.000 TL (Zarar)
Toplam hasılat toplam maliyetten çıkarılarak ekonomik sonuç belirlenir.
4
Üretime devam kararının analizi
P(30)>AVC(25)P (30) > AVC (25) olduğu için üretime devam edilir.
Kısa dönemde fiyat, ortalama değişken maliyetin üzerinde olduğu sürece firma toplam değişken maliyetlerin tamamını ve sabit maliyetlerin bir kısmını karşılayabildiği için üretimi sürdürür.

Anahtar Kavram

Kısa Dönem Zarar Analizi ve Kapanma Kararı

İpuçları

1
Öncelikle toplam hasılat (P×QP \times Q) ve toplam maliyeti (ATC×QATC \times Q) bularak kâr/zarar durumunu netleştirin.
2
Zarar durumunda firmanın üretime devam edip etmeyeceğini anlamak için fiyat (PP) ile ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Fiyatın 25 TL'nin altına düştüğü bir senaryoda firmanın kararının nasıl değişeceğini analiz edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

Tam rekabetçi bir firmanın kısa dönem dengesinde piyasa fiyatı (PP), ortalama toplam maliyet (ATCATC) ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) arasındaki ilişki P>ATC>AVCP > ATC > AVC şeklinde gerçekleşmiştir. Piyasa fiyatının 6060 TL ve ortalama toplam maliyetin 4545 TL olduğu bu denge durumunda, firmanın ekonomik durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme birim başına 1515 TL aşırı (ekonomik) kâr elde etmektedir.

Cevap

İşletme birim başına 1515 TL tutarında aşırı (ekonomik) kâr elde etmektedir.
Verilen senaryoda piyasa fiyatı (6060 TL), işletmenin birim maliyeti olan ortalama toplam maliyetten (4545 TL) daha yüksektir. Tam rekabetçi bir firma için P>ATCP > ATC koşulu gerçekleştiğinde firma aşırı (ekonomik) kâr elde eder. Birim başına kâr miktarı PATCP - ATC formülüyle hesaplandığında 6045=1560 - 45 = 15 TL sonucuna ulaşılır. Ayrıca fiyatın ortalama değişken maliyetten (3030 TL) yüksek olması, firmanın zaten üretim yapmaya devam edeceği güvenli bir bölgede olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa fiyatı (PP) ile ortalama toplam maliyet (ATCATC) değerlerini karşılaştırın.
6060 TL (PP) > 4545 TL (ATCATC)
Tam rekabet piyasasında firmanın kâr veya zarar durumunu belirleyen temel kriter, fiyatın ortalama toplam maliyetten büyük, küçük veya eşit olmasıdır.
2
Ekonomik kârın türünü belirleyin.
P>ATCP > ATC olduğu için firma 'Aşırı Kâr' (Ekonomik Kâr) elde etmektedir.
Fiyatın ATCATC üzerinde olması, firmanın tüm maliyetlerini (örtük maliyetler dahil) karşıladıktan sonra üzerinde bir gelir sağladığını gösterir.
3
Birim başına elde edilen kâr miktarını hesaplayın.
6045=1560 - 45 = 15 TL
Birim başına kâr, satış fiyatı ile ortalama toplam maliyet arasındaki farka eşittir (PATCP - ATC).

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Kâr Analizi

İpuçları

1
Fiyat (PP) ile ortalama toplam maliyet (ATCATC) arasındaki ilişkiye odaklanın. Hangi değer daha büyük?
2
P>ATCP > ATC olduğunda firma kâr mı eder yoksa zarar mı? Birim kârı bulmak için çıkarma işlemi yapın.
3
Fiyat 6060 TL ve birim maliyet 4545 TL ise, firma her satıştan cebine ne kadar ekstra para koymaktadır?

Daha Fazla Pratik

Piyatın 4545 TL'nin altına indiği ancak 3030 TL'nin üzerinde kaldığı bir durumda firmanın neden üretime devam etmesi gerektiğini analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam değerler üzerinden düşünmek isterseniz: Herhangi bir QQ üretim miktarı için Toplam Hasılat TR=60×QTR = 60 \times Q ve Toplam Maliyet TC=45×QTC = 45 \times Q olacaktır. Toplam Kâr (TRTCTR - TC) ise (6045)×Q=15×Q(60 - 45) \times Q = 15 \times Q olur. Bu da birim başına 1515 TL kâr anlamına gelir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyetlerini sürdüren bir işletmenin kısa dönem dengesine ilişkin üretim miktarı 500500 birim, marjinal hasılatı (MRMR) 8080 TL, ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 7070 TL ve ortalama sabit maliyeti (AFCAFC) 2020 TL olarak saptanmıştır.

Bu veriler ışığında, işletmenin mevcut kâr-zarar durumu ve kısa dönemde izlemesi gereken üretim stratejisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.0005.000 TL zarar etmektedir ve kısa dönemde üretime devam etmelidir.

Cevap

İşletme kısa dönemde 5.0005.000 TL zarar etmektedir ancak fiyat ortalama değişken maliyetten büyük olduğu için üretime devam etmelidir.
İşletmenin ortalama toplam maliyeti (ATC=90ATC = 90 TL), piyasa fiyatından (P=80P = 80 TL) büyüktür; bu da birim başına 1010 TL, toplamda ise 5.0005.000 TL zarar edildiğini gösterir. Ancak piyasa fiyatı, ortalama değişken maliyetten (AVC=70AVC = 70 TL) yüksek olduğu için işletme değişken maliyetlerinin tamamını ve sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabilmektedir. Bu durumda üretimi durdurmak (toplam sabit maliyet olan 10.00010.000 TL kadar zarar etmek) yerine üretime devam etmek (zararı 5.0005.000 TL'ye indirmek) daha rasyoneldir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiyat (PP) ve Ortalama Toplam Maliyet (ATCATC) değerlerini belirleyin.
P=MR=80P = MR = 80 TL; ATC=AVC+AFC=70+20=90ATC = AVC + AFC = 70 + 20 = 90 TL.
Tam rekabetçi firma için fiyat marjinal hasılata eşittir ve toplam maliyetin bileşenleri ortalama maliyeti verir.
2
Toplam hasılat, toplam maliyet ve kâr/zarar miktarını hesaplayın.
TR=80×500=40.000TR = 80 \times 500 = 40.000 TL; TC=90×500=45.000TC = 90 \times 500 = 45.000 TL; Zarar=40.00045.000=5.000\text{Zarar} = 40.000 - 45.000 = -5.000 TL.
Kâr veya zarar durumunu belirlemek için toplam gelir ve toplam gider arasındaki farka bakılır.
3
Kısa dönem üretim kararını fiyat ve AVCAVC ilişkisine göre analiz edin.
P(80)>AVC(70)P (80) > AVC (70) olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat ortalama değişken maliyeti aşıyorsa, firma her birim satıştan sabit maliyetlerin bir kısmını karşılayacak katkı payı elde eder; bu durumda üretim yapmak, üretimi durdurmaktan (zararın tüm sabit maliyet kadar olması) daha karlıdır.

Anahtar Kavram

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumunda Üretime Devam Koşulu (ATC>P>AVCATC > P > AVC)

Daha Fazla Pratik

Kapanma noktasını belirleyen kritik fiyat seviyesini (minimum AVC) hesaplayan soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=q310q2+50q+100TC = q^3 - 10q^2 + 50q + 100 olarak belirlenmiştir. Piyasa fiyatının P=25P = 25 birim olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonunu hedefleyen bu firmanın kısa dönem dengesi ve üretim kararı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Firma 100100 birim zarar etmektedir ve üretime devam etmesi ile faaliyetlerini durdurması arasında maliyet açısından bir fark yoktur.

Cevap

Firma 100100 birim zarar etmektedir ve üretime devam etmesi ile faaliyetlerini durdurması arasında maliyet açısından bir fark yoktur.
Yapılan hesaplamalar sonucunda, firmanın kâr maksimizasyonu sağlayan üretim miktarının q=5q = 5 olduğu görülmektedir. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat 125125 birim, toplam maliyet ise 225225 birimdir. Firmanın katlandığı 100100 birimlik zarar, toplam sabit maliyetine (TFCTFC) eşittir. Aynı zamanda piyasa fiyatı (2525), ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) minimum değerine eşittir. Bu durum literatürde 'kapanma noktası' olarak adlandırılır. Bu noktada firma üretimi durdursa da devam etse de toplam zararı sabit maliyetleri olan 100100 birime eşit olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin ve piyasa fiyatına eşitleyin.
MC=3q220q+50MC = 3q^2 - 20q + 50. P=MCP = MC için 25=3q220q+503q220q+25=025 = 3q^2 - 20q + 50 \Rightarrow 3q^2 - 20q + 25 = 0.
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için fiyat marjinal maliyete eşit olmalıdır.
2
Elde edilen denklemin köklerini bulun ve ikinci derece koşulu (yükselen MCMC) kontrol edin.
(3q5)(q5)=0q1=5/3,q2=5(3q - 5)(q - 5) = 0 \Rightarrow q_1 = 5/3, q_2 = 5. MCMC türevi 6q206q - 20 olup q=5q = 5 için 10>010 > 0'dır.
Dengenin kararlı olması için MCMC eğrisinin yükselen bir eğime sahip olması gerekir.
3
Seçilen üretim miktarında toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyeti (TCTC) hesaplayarak kâr/zararı bulun.
TR=25×5=125TR = 25 \times 5 = 125. TC(5)=5310(52)+50(5)+100=225TC(5) = 5^3 - 10(5^2) + 50(5) + 100 = 225. Kar=125225=100Kar = 125 - 225 = -100.
Hasılat ve maliyet farkı firmanın ekonomik sonucunu belirler.
4
Ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) hesaplayın ve fiyatla karşılaştırın.
TVC=q310q2+50qAVC=q210q+50TVC = q^3 - 10q^2 + 50q \Rightarrow AVC = q^2 - 10q + 50. q=5q = 5 için AVC=25AVC = 25. P=AVC=25P = AVC = 25.
Fiyatın AVCAVC'ye eşit olduğu nokta kısa dönem kapanma noktasıdır.

Anahtar Kavram

Kısa Dönem Kapanma Noktası (P=minAVCP = min AVC)

Alternatif Yöntem

Matematiksel türev yerine AVCAVC fonksiyonunun minimum noktasını (q210q+50q^2 - 10q + 50'ın türevinin sıfır olduğu nokta) bularak, kapanma fiyatının doğrudan 2525 olduğunu ve verilen fiyatla örtüştüğünü hızlıca teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:4m 0s
Soru 20Soru

Tam rekabetçi bir piyasada faaliyetlerini sürdüren bir işletmenin kısa dönem dengesinde toplam değişken maliyeti (TVCTVC) 1.5001.500 TL, toplam sabit maliyeti (TFCTFC) 1.0001.000 TL ve birim üretim başına ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 1515 TL'dir. İşletmenin dengede olduğu bu noktada toplam hasılatı (TRTR) 2.0002.000 TL ise, bu işletmenin kısa dönem kâr/zarar durumu ve üretim kararı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 500500 TL zarar etmektedir ve kısa dönemde üretime devam etmesi rasyoneldir.

Cevap

500500 TL zarar etmektedir ve kısa dönemde üretime devam etmesi rasyoneldir.
İşletmenin toplam maliyeti (2.5002.500 TL), toplam hasılatından (2.0002.000 TL) yüksek olduğu için işletme 500500 TL zarar etmektedir. Ancak piyasa fiyatı (2020 TL), ortalama değişken maliyetten (1515 TL) yüksek olduğu için işletme değişken maliyetlerinin tamamını ve sabit maliyetlerinin yarısını karşılayabilmektedir. Bu durumda üretimi durdurursa zararı 1.0001.000 TL (sabit maliyetler) olacakken, üretime devam ederse zararı 500500 TL'ye düşmektedir. Dolayısıyla üretime devam etmesi rasyoneldir.

Adım Adım Çözüm

1
Üretim miktarını (QQ) hesapla.
Q=TVC/AVC=1.500/15=100Q = TVC / AVC = 1.500 / 15 = 100 birim.
Toplam değişken maliyet ve ortalama değişken maliyet verildiğinde üretim miktarı bu oranla bulunur.
2
Piyasa fiyatını (PP) hesapla.
P=TR/Q=2.000/100=20P = TR / Q = 2.000 / 100 = 20 TL.
Denge noktasındaki toplam hasılat ve üretim miktarı bilindiğinde birim fiyat belirlenebilir.
3
Toplam maliyeti (TCTC) ve ortalama toplam maliyeti (ATCATC) hesapla.
TC=TVC+TFC=1.500+1.000=2.500TC = TVC + TFC = 1.500 + 1.000 = 2.500 TL; ATC=2.500/100=25ATC = 2.500 / 100 = 25 TL.
Kâr veya zarar durumunu belirlemek için toplam hasılat ile toplam maliyet karşılaştırılmalıdır.
4
Kâr/Zarar durumunu ve üretim kararını analiz et.
TR(2.000)<TC(2.500)TR (2.000) < TC (2.500) olduğu için 500500 TL zarar vardır. P(20)>AVC(15)P (20) > AVC (15) olduğu için üretime devam edilir.
Fiyat ortalama toplam maliyetin altında ancak ortalama değişken maliyetin üstünde olduğu için firma sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayarak zararını minimize eder.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Zarar Durumunda Üretime Devam Kararı

Daha Fazla Pratik

İşletmenin toplam hasılatı 1.500 TL olsaydı üretim kararı nasıl değişirdi sorusunu analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Kısa Dönem Kar Analizi (Aşırı Kar, Normal Kar, Zarar) Alıştırma Soruları — KPSS İktisat | Examkin