Tarım Sektörü

Türkiye ekonomisinde tarım arazilerinin kullanım dağılımına ilişkin $2026$ yılı öngörüleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Türkiye'deki tarımsal işletmelerin büyük çoğunluğunun "küçük aile işletmesi" niteliğinde olması ve mevcut Miras Hukuku hükümleri nedeniyle arazilerin kuşaklar boyu bölünerek çok parçalı hale gelmesi, yukarıdaki tabloda yer alan üretim alanlarının verimli kullanımı açısından hangi temel ekonomik soruna yol açmaktadır?

Türkiye'de tarımsal işletme yapısı incelendiğinde; işletmelerin sayıca yaklaşık $\%65$'lik bir kısmının $50$ dekardan küçük arazileri işletmesine rağmen, bu grubun toplam tarım alanından aldığı payın yaklaşık $\%20$ seviyelerinde kaldığı görülmektedir. Buna karşın, sayıca $\%1$'den az olan büyük ölçekli işletmelerin toplam tarım alanının $\%15$-$\%20$'sini kontrol etmesi, Türkiye'de tarımsal işletmeler için hesaplanan Gini Katsayısı'nın $0,60$ seviyesinin üzerinde (yüksek) çıkmasına neden olmaktadır.

Buna göre, Türkiye ekonomisindeki bu yapısal durum aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Türkiye ekonomisinde hayvancılık sektörü, özellikle 1980 sonrası dönemde geleneksel mera (ekstansif) hayvancılığından modern besi ve ahır (entansif) hayvancılığına geçiş çabalarıyla karakterize edilmektedir. Ancak bu dönüşüm süreci, sektörün dışsal şoklara karşı hassasiyetini artıran ve maliyet yapısını zorlayan yapısal bir sorunu da beraberinde getirmiştir.

Türkiye'de hayvancılık sektöründe yaşanan bu dönüşüm ve karşılaşılan temel sorunlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye'nin tarımsal dış ticaret yapısı ve sektörel dengeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi güncel ekonomik verilerle uyumlu ve doğru bir ifadedir?

Türkiye ekonomisinde tarım sektörünün tarihsel gelişimi incelendiğinde, sektörün Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ($GSYH$) içindeki payı ile toplam istihdamdaki payı arasındaki ilişki yapısal dönüşümün temel göstergelerinden biri kabul edilir.

Aşağıdaki tabloda tarım sektörünün belirli yıllardaki payları verilmiştir:

Bu veriler ve Türkiye ekonomisinin genel yapısı dikkate alındığında, tarım sektörüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde $1990$’lı yıllarda uygulanan tarımsal destekleme politikalarının sürdürülebilirliğini yitirmesine ve $2000$ yılında Dünya Bankası destekli Tarımsal Reform Uygulama Projesi (ARIP) ile köklü bir sistem değişikliğine gidilmesine yol açan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’de tarımsal kredi sisteminin kurumsal yapısı ve işleyişi dikkate alındığında, tarımsal üretimin finansmanında T.C. Ziraat Bankası ile birlikte en önemli paydaş olan Tarım Kredi Kooperatifleri (TKK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Dünya Ticaret Örgütü ($DTÖ$) Tarım Anlaşması, üye ülkelerin tarımsal desteklerini piyasa bozucu etkilerine göre farklı kategorilere (kutulara) ayırmaktadır. Türkiye'nin $2000$ yılında Dünya Bankası desteğiyle başlattığı Tarım Reformu Uygulama Projesi ($ARIP$) ile temel amacı, ticaret bozucu etkisi yüksek olan ve kısıtlamalara tabi olan desteklerden vazgeçerek piyasa mekanizmasıyla uyumlu desteklere yönelmektir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu reform sürecinde 'Kehribar Kutu' ($Amber$ $Box$) kapsamında değerlendirildiği için tasfiye etmeyi veya sınırlandırmayı taahhüt ettiği destekleme araçlarından biridir?

Türkiye'nin tarımsal dış ticaret yapısı incelendiğinde, geleneksel ürünlerde dünya piyasalarında rekabet gücü yüksek olmasına rağmen, bazı temel ürün gruplarında sanayinin hammadde ihtiyacı ve hayvancılık sektörünün yem talebi nedeniyle yapısal bir dış ticaret açığı gözlenmektedir.

Buna göre, yerli üretimin tüketimi karşılama oranının (yeterlilik derecesi) düşük olması sebebiyle Türkiye'nin tarımsal ithalatında her yıl en yüksek paylardan birine sahip olan ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $2006$ yılında yürürlüğe giren $5488$ sayılı Tarım Kanunu ile tarımsal destekleme araçları yasal bir çerçeveye kavuşturulmuştur. Bu kanun kapsamında; arz fazlası olan ürünlerin üretiminin sınırlandırılması, belirli bir ürünün üretiminden tamamen vazgeçilmesi veya ekolojik dengenin korunması amacıyla üreticilerin uğradığı gelir kayıplarının karşılanmasını hedefleyen destekleme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde hayvancılık sektörü, geleneksel mera hayvancılığından modern besi ve ahır hayvancılığına geçiş süreciyle birlikte yapısal bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu dönüşüm, birim hayvan başına verimlilik artışı sağlamayı hedeflemekle birlikte, sektörün dışsal faktörlere ve girdi maliyetlerine olan duyarlılığını da farklılaştırmıştır.

Buna göre, Türkiye'de hayvancılık sektörünün yapısal özellikleri ve sorunları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de hayvancılık sektöründe verimliliği artırmak amacıyla geleneksel mera hayvancılığından modern besi ve ahır hayvancılığına geçiş süreci desteklenmektedir. Ancak bu yapısal dönüşüm, sektörün makroekonomik dalgalanmalara karşı kırılganlığını da artırmıştır.

Besi ve ahır hayvancılığının, geleneksel mera hayvancılığına kıyasla döviz kuru şoklarından ve maliyet artışlarından daha fazla etkilenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de hayvancılık sektöründe birim hayvan başına alınan verimin düşük olması ve toplam hayvansal üretimin potansiyelinin altında kalması önemli bir ekonomik sorundur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye hayvancılığında verimliliği olumsuz etkileyen yapısal sorunlardan biridir?

Türkiye ekonomisinde $2000$-$2008$ yılları arasında uygulanan 'Tarımsal Reform Uygulama Projesi' (ARIP) çerçevesinde temel araç olarak kullanılan 'Doğrudan Gelir Desteği' (DGD) sisteminden, $2006$ tarihli Tarım Kanunu ve izleyen yıllardaki uygulamalarla birlikte vazgeçilerek; havza bazlı destekler, fark ödemeleri ve hayvancılık destekleri gibi 'üretimle ilişkilendirilmiş' (coupled) desteklere yeniden ağırlık verilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de hayvancılık sektöründe kırmızı et üretiminin yaklaşık \%90'ının sığır etinden karşılandığı ve bu üretimin de büyük ölçüde süt sığırcılığı işletmelerinin bir yan ürünü niteliğinde olduğu bilinmektedir.

Bu yapısal özellik dikkate alındığında; süt fiyatlarının maliyetlerin altında kalması veya süt/yem paritesinin üretici aleyhine bozulması durumunda, kırmızı et piyasasında kısa ve uzun vadede ortaya çıkması beklenen sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde bitkisel üretim yapısı incelendiğinde; toplam ekili alanların yaklaşık $$'inden fazlasının tahıl ürünlerine ayrılmış olmasına rağmen, üretim değeri ve ihracat gelirleri açısından meyve ve sebze grubunun payı oldukça yüksektir. Bu durumun temel iktisadi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde tarımsal dış ticaretin yapısı ve tarihsel gelişimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?