Bir büyükşehir belediyesinin toplu taşıma araç bakım merkezinde, periyodik bakımdan çıkan otobüsler sefere verilmeden önce son kontrolden geçirilmektedir. Bu kontrolde, her bir otobüs üzerinde tespit edilen ufak çaplı montaj veya kozmetik hataların (çizik, sökük koltuk, gevşek tutacak vb.) toplam sayısı veri olarak kaydedilmektedir.
İncelenen araç biriminin sabit olduğu bu süreçte, araç başına düşen hata (kusur) sayısını izlemek ve kontrol altında tutmak için aşağıdaki istatistiksel süreç kontrol grafiklerinden hangisinin kullanılması en uygundur?
- c grafiğiCevap
- Bp grafiği
- Cgrafiği
- DR grafiği
- Enp grafiği
Cevap
Süreçte ölçülen değer nitel (sayılabilir) bir veridir ve örneklem birimi sabittir; bu nedenle c grafiği kullanılmalıdır.
Sorudaki süreçte, bir otobüsün tamamen hatalı (kusurlu) olup olmadığına değil, otobüs üzerindeki toplam hata (kusur) sayısına odaklanılmaktadır. Kontrol grafiklerinde, ölçülebilir nitelikler yerine sayılabilir özellikler (çizik, yırtık vb.) veri olarak alındığında nitelik grafiklerine başvurulur. Örneklem hacminin (bir otobüs) sabit tutulduğu ve birim başına düşen kusur sayısının izlendiği durumlarda c grafiği (kusur sayısı grafiği) kullanılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İstatistiksel süreç kontrolünde, verinin niteliğine (ölçülebilir değişken vs. sayılabilir özellik) ve kusur türüne (kusurlu ürün vs. kusur sayısı) göre doğru kontrol grafiği (p, c, X-bar, R) seçimi.