Bir kalite kontrol uzmanı, görev yaptığı tekstil ve gıda işletmelerindeki farklı süreçleri… — KPSS İşletme

Bir kalite kontrol uzmanı, görev yaptığı tekstil ve gıda işletmelerindeki farklı süreçleri izlemek için uygun kontrol grafiklerini belirlemek istemektedir. Uzmanın incelediği süreçler şunlardır:

I. Bir kumaş fabrikasında üretilen sabit $100$ metrelik kumaş toplarının üzerindeki dokuma hatası (leke, yırtık, iplik atması vb.) sayısının izlenmesi.
II. Bir bisküvi üretim hattında, kalite standartlarına uymayan ve paketleme sonrası tamamen reddedilen hatalı paketlerin, günlük toplam üretim miktarı içindeki oranının takip edilmesi.

Buna göre, uzmanın bu iki süreci istatistiksel olarak kontrol altında tutmak için sırasıyla hangi kontrol grafiklerini kullanması en uygundur?

$c$ grafiği / $p$ grafiğiCevap
B
$p$ grafiği / $c$ grafiği
C
$\bar{X}$ ve $R$ grafiği / $np$ grafiği
D
$np$ grafiği / $\bar{X}$ ve $R$ grafiği
E
$u$ grafiği / $np$ grafiği

Cevap

İlk süreç için c grafiği, ikinci süreç için p grafiği kullanılmalıdır.

İstatistiksel süreç kontrolünde 'kusur' (defect) ve 'kusurlu' (defective) kavramları birbirinden farklıdır. Bir üründeki spesifik hata noktalarına kusur denir. I. durumda standart büyüklükteki (sabit

100

metrelik) bir birim kumaş üzerindeki kusur (leke, yırtık vb.) sayısı izlendiği için

c

grafiği kullanılmalıdır. (Eğer kumaş toplarının metrajları değişken olsaydı

u

grafiği kullanılması gerekirdi). II. durumda ise ürünün tamamen reddedilmesine yol açan kusurlu ürünlerin (hatalı bisküvi paketlerinin) genel üretim içindeki oranı izlenmektedir. Kusurlu oranını (yüzdesini) izlemek için

p

grafiği kullanılır. Bu nedenle doğru eşleştirme sırasıyla

c

grafiği ve

p

grafiği şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

I. durumdaki veri tipini analiz etmek.

Kumaş topu üzerindeki hatalar ürünün kullanılabilirliğini tamamen ortadan kaldırmayan hata noktaları, yani 'kusur' (defect) niteliğindedir. Örneklem büyüklüğü sabit (

100

metre) olduğundan, sabit birimdeki kusur sayısını izleyen

c

grafiği kullanılmalıdır.

Kusurlu (defective) ile kusur (defect) ayrımını ve örneklem büyüklüğünün (sabit/değişken) durumunu tespit etmek doğru grafiği belirler.

II. durumdaki veri tipini analiz etmek.

Paketin kalite standartlarına uymayarak tamamen reddedilmesi, o ürünün 'kusurlu' (defective) olduğunu gösterir. Süreçte kusurlu paketlerin toplam üretim içindeki 'oranı' (yüzdesi) istendiği için

p

grafiği kullanılmalıdır.

Kusurlu parçaların analizinde; eğer kusurlu sayısı izlenecekse

np

, kusurlu oranı izlenecekse

p

grafiği tercih edilir.

Anahtar Kavram

İstatistiksel Süreç Kontrolünde Nitel (Özellik) Veriler İçin Kontrol Grafikleri (p, np, c, u)

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru