Soru

Zorluk: Ortaİstatistiksel Süreç Kontrolü ve Kontrol Grafikleri

Bir otomotiv yedek parça tesisinde kalite kontrol departmanı aşağıdaki üç farklı üretim sürecini izlemeye karar vermiştir:

* I. Süreç: Üretilen çelik millerin çap uzunlukları ölçülmektedir. Ölçümler, her biri 5 birimden oluşan (n=5n=5) alt gruplar hâlinde alınmaktadır. Bu süreçte genel ortalama (Xˉˉ\bar{\bar{X}}) 80 mm80\text{ mm} ve ortalama açıklık (Rˉ\bar{R}) 2 mm2\text{ mm} olarak hesaplanmıştır.
* II. Süreç: Günlük paketlenen 10001000 adetlik conta partilerinde, kalite standartlarına uymayan ve hurdaya ayrılan "kusurlu birim" (hatalı ürün) oranı izlenmektedir.
* III. Süreç: Boyahaneden çıkan her bir araç kaportasındaki boya akıntısı, toz yapışması ve çizik gibi "toplam kusur (hata)" sayısı izlenmektedir.

*(Bilgi: n=5n=5 için kontrol grafiği katsayıları; A2=0,577A_2 = 0,577, D3=0D_3 = 0, D4=2,114D_4 = 2,114)*

Buna göre; II. ve III. süreçlerde kullanılması gereken en uygun istatistiksel kontrol grafikleri ile I. sürecin Xˉ\bar{X} (Ortalama) grafiğine ait Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. pp-grafiği / cc-grafiği / 81,15481,154Cevap
  2. B
    cc-grafiği / pp-grafiği / 81,15481,154
  3. C
    pp-grafiği / cc-grafiği / 84,22884,228
  4. D
    cc-grafiği / pp-grafiği / 84,22884,228
  5. E
    pp-grafiği / cc-grafiği / 4,2284,228

Cevap

II. süreç için p-grafiği, III. süreç için c-grafiği kullanılmalıdır ve I. sürecin ÜKS değeri 81,154'tür.
İstatistiksel süreç kontrolünde, bir üretim partisindeki 'kusurlu (bozuk) birim oranı' pp-grafiği ile, belirli bir alandaki veya tek bir birimdeki 'kusur/hata sayısı' ise cc-grafiği ile izlenir. Bu nedenle II. süreç için pp-grafiği, III. süreç için cc-grafiği uygundur. I. süreçteki Xˉ\bar{X} (Ortalama) grafiği Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) ise, genel ortalamaya sapma payının eklenmesiyle (U¨KS=Xˉˉ+A2RˉÜKS = \bar{\bar{X}} + A_2 \cdot \bar{R}) hesaplanır. Değerler yerine konduğunda: 80+(0,577×2)=81,15480 + (0,577 \times 2) = 81,154 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
II. Süreç için uygun grafiği belirle.
pp-grafiği seçilmelidir.
Bir partideki 'kusurlu birim (hatalı ürün) oranını' veya yüzdesini izlemek için nitel verilerde pp-grafiği kullanılır.
2
III. Süreç için uygun grafiği belirle.
cc-grafiği seçilmelidir.
Tek bir birim (örneğin bir kaporta) üzerindeki çizik, leke gibi 'toplam kusur (hata) sayısını' izlemek için cc-grafiği kullanılır.
3
I. Süreç için Xˉ\bar{X} grafiği Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) formülünü yaz.
U¨KS=Xˉˉ+A2RˉÜKS = \bar{\bar{X}} + A_2 \cdot \bar{R}
Sürekli verilerde Ortalama (Xˉ\bar{X}) grafiğinin kontrol sınırları hesaplanırken genel ortalamaya, ortalama açıklığın A2A_2 katsayısı ile çarpımı eklenir.
4
Verilen değerleri formülde yerine koy ve ÜKS değerini hesapla.
U¨KS=80+(0,577×2)=80+1,154=81,154ÜKS = 80 + (0,577 \times 2) = 80 + 1,154 = 81,154
Soruda verilen Xˉˉ=80\bar{\bar{X}} = 80, Rˉ=2\bar{R} = 2 ve A2=0,577A_2 = 0,577 değerleri matematiksel olarak işleme alınmıştır.

Anahtar Kavram

Özellik Kontrol Grafikleri (p ve c ayrımı) ve Değişkenler İçin Kontrol Sınırları (X-çizgi grafiği)
Bu soruyu puanla