Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. (Türkşeker) bünyesinde faaliyet gösteren K ve L fabrikalarının yıllık kampanya dönemi sonu performanslarına ilişkin rapor özeti aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Performans Göstergesi | K Fabrikası | L Fabrikası |
|---|---|---|
| Üretim Hedefi | ton | ton |
| Gerçekleşen Üretim | ton | ton |
| Girdi Kullanımı | Planlanan kotaların üzerinde | Standart girdi normlarının çok altında |
| Mali Sonuç | Net Bilanço Fazlası (Kâr) | Muhasebesel Zarar |
(Not: L Fabrikasının zarar etmesinin temel nedeni, kamu yararı gözetilerek maliyetin altında uygulanan taban satış fiyatlarıdır. K Fabrikası ise dönemdeki arz kısıtından doğan yüksek spot piyasa fiyatlarından satış yapma imkânı bulmuştur.)
Üretim yönetimi performans ölçütleri dikkate alındığında, bu iki fabrikanın durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- K Fabrikası etkin ve kârlı bir süreç yürütmüş ancak verimsiz çalışmıştır; L Fabrikası ise üretim sürecinde verimli olmasına karşın etkinlik ve kârlılık hedeflerine ulaşamamıştır.Cevap
- BK Fabrikası girdi kotalarını aşmasına rağmen kâr elde ettiği için verimlilik düzeyini artırmış sayılır; L Fabrikası ise maliyet-fiyat dengesizliği nedeniyle mutlak surette verimsizdir.
- CL Fabrikası kaynakları minimum düzeyde tüketerek israfı önlediği için üretim hedefleri açısından etkin kabul edilir; K Fabrikası ise girdi kotası aşımından dolayı etkin değildir.
- Dİşletmecilikte kârlılık doğrudan doğruya kaynakların optimum kullanımına bağlı olduğundan, K Fabrikasının bilanço fazlası vermesi onun aynı zamanda verimli çalıştığının kesin bir göstergesidir.
- EL Fabrikası üretim hedefine ulaşamayarak kesikli üretim sistemine özgü yapısal verimsizliği sergilerken, K Fabrikası kâr ederek sürekli üretim sisteminin etkinliğini kanıtlamıştır.
Cevap
K Fabrikasının hedefe ulaştığı için etkin, kâr ettiği için kârlı ancak israf yaptığı için verimsiz olduğunu; L Fabrikasının ise hedefe ulaşamadığı için etkin olmadığını, zarar ettiği için kârlı olmadığını ancak kaynakları az kullandığı için verimli olduğunu belirten seçenektir.
Üretim yönetiminde Etkinlik; gerçekleşen üretimin hedeflenen üretime oranıdır (doğru işi yapmak). Verimlilik; çıktının girdiye oranıdır (işi doğru yapmak). Kârlılık ise elde edilen hasılatın maliyetleri aşmasıdır. Tablodaki verilere göre; K Fabrikası hedefine ulaştığı için etkin, kâr ettiği için kârlı ancak fazla girdi tükettiği için verimsizdir. L Fabrikası ise hedefine ulaşamadığı için etkin değil, zarar ettiği için kârlı değil ancak standartlardan daha az girdi tükettiği için verimlidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Verimlilik, etkinlik ve kârlılığın birbirinden bağımsız değerlendirilmesi gereken farklı üretim yönetimi performans boyutları olduğu.
Tahmini Süre:1m 30s