Examkin

Soru

Zorluk: OrtaVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir büyükşehir belediyesine ait ekmek üretim tesisi, dar gelirli vatandaşların ihtiyacını karşılamak amacıyla günlük 100.000100.000 adet ekmek üretimi ve dağıtımı hedefini belirlemiştir. İlgili ayın sonu itibarıyla yapılan performans değerlendirmesinde, tesisin her gün hedeflenen 100.000100.000 adet ekmeği üreterek büfelere zamanında ulaştırdığı tespit edilmiştir. Ancak, üretim bandındaki eskiyen makineler nedeniyle birim ekmek başına tüketilen un ve elektrik miktarının endüstri standartlarının %25\%25 üzerinde gerçekleştiği görülmüştür. Ayrıca, sosyal belediyecilik anlayışı gereği ekmeklerin maliyetin altında bir fiyatla satılması sonucunda, tesis ilgili ayı mali zararla kapatmıştır.

Bu senaryoda yer alan ekmek üretim tesisinin performansı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tesis, belirlenen üretim miktarını zamanında gerçekleştirdiği için hem etkin hem de verimli kabul edilmekte, ancak finansal açıdan kârsız görülmektedir.
  2. B
    Tesis, standartların üzerinde girdi tükettiği için hedeflerine ulaşsa dahi etkin çalışmamış, satış fiyatından dolayı kârsızlık yaşamıştır.
  3. Tesis, üretim ve dağıtım hedefine ulaştığı için etkin çalışmış; ancak birim girdi kullanımındaki artış nedeniyle verimsiz ve satış politikası gereği kârsız olmuştur.Cevap
  4. D
    Tesis girdi kullanımında standartları aştığı için etkinliğini yitirmiş; ancak üretim ve dağıtım faaliyetleri aksamadığı için verimli olarak değerlendirilmiştir.
  5. E
    Tesis mali zararla faaliyette bulunduğu için üretim hedefine ulaşılmış olması tesisin etkinliğini sağlamaz, tüm göstergeler başarısızdır.

Cevap

Tesis, üretim ve dağıtım hedefine ulaştığı için etkin çalışmış; ancak birim girdi kullanımındaki artış nedeniyle verimsiz ve satış politikası gereği kârsız olmuştur.
Verimlilik (productivity), fiziksel olarak çıktı ile girdi arasındaki orandır; standartlardan fazla un ve elektrik tüketilmesi tesisin fiziksel açıdan verimsiz olduğunu gösterir. Etkinlik (effectiveness), işletmenin belirlediği hedeflere ulaşma derecesidir; günlük hedeflenen ekmek üretim ve dağıtım rakamına ulaşılması tesisin etkin olduğunu kanıtlar. Kârlılık (profitability) ise elde edilen satış gelirlerinin maliyetlerden fazla olmasıdır; satışların maliyetin altında kalması tesisin kârsız çalıştığını ifade eder. Dolayısıyla senaryodaki tesis etkin, verimsiz ve kârsız bir performans sergilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoda verilen üretim hedeflerinin gerçekleşme durumunun analiz edilmesi.
Günlük 100.000 adet üretim ve dağıtım hedefine tam ve zamanında ulaşılmıştır. Bu durum tesisin 'etkin' olduğunu gösterir.
Etkinlik (effectiveness), işletmenin önceden belirlediği amaç ve hedeflere ulaşma derecesini ölçer.
2
Girdi kullanımı ve üretim süreci standartlarının incelenmesi.
Birim ekmek başına endüstri standartlarının %25 üzerinde un ve elektrik tüketilmesi tesisin 'verimsiz' faaliyet gösterdiğini kanıtlar.
Verimlilik (productivity), en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmeyi veya belirli bir çıktı için standart girdi düzeyini korumayı (çıktı/girdi oranını) ifade eder.
3
İşletmenin finansal sonuçlarının değerlendirilmesi.
Ekmeklerin maliyetin altında bir fiyatla satılması ve ayın mali zararla kapatılması tesisin 'kârsız' olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Kârlılık, satış gelirlerinin toplam maliyetleri aşması durumudur ve fiziksel etkinlik veya verimlilikten bağımsız bir finansal ölçüttür.

Anahtar Kavram

İşletmelerde Performans Göstergelerinin (Etkinlik, Verimlilik, Kârlılık) Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Verimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bu konudan daha fazla soru