Examkin

Soru

Zorluk: OrtaVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), yıllık üretim programında belirlediği 50.000 tonluk nihai ürün hedefine yıl sonunda tam olarak ulaşmış ve pazar talebini eksiksiz karşılamıştır. Ancak yapılan performans denetimlerinde, üretim sürecinde yaşanan plansız duruşlar ve yüksek fire oranları nedeniyle, bu üretimi gerçekleştirmek için öngörülenden %25 daha fazla hammadde ve makine saati kullanıldığı tespit edilmiştir.

Bu işletmenin üretim performansı, 'verimlilik' ve 'etkinlik' kavramları bağlamında değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Planlanan üretim miktarını eksiksiz gerçekleştirdiği için işletmenin hem etkin hem de verimli olduğu kabul edilir.
  2. B
    İşletme hedeflenen çıktı miktarını ürettiği için verimli çalışmış, fakat kaynak kullanımını optimize edemediği için etkin olamamıştır.
  3. İşletme önceden belirlenen amaçlarına ulaştığı için etkin, ancak aynı miktar çıktı için daha fazla girdi kullandığı için verimsizdir.Cevap
  4. D
    Artan hammadde ve makine saati kullanımı finansal bir boyut olduğu için, işletmenin sadece kârlılık oranının düştüğü söylenebilir; etkinlik ve verimlilik düzeyi değişmez.
  5. E
    Üretim miktarı hedeflenen seviyede gerçekleştiği için işletmenin verimliliği sabit kalmış, artan israf nedeniyle sadece etkinliği azalmıştır.

Cevap

İşletme önceden belirlenen amaçlarına ulaştığı için etkin, ancak aynı miktar çıktı için daha fazla girdi kullandığı için verimsizdir.
Etkinlik (effectiveness), işletmenin önceden belirlediği amaçlara ve hedeflere ulaşma derecesidir. Senaryoda işletme 50.000 tonluk hedefine tam olarak ulaştığı için etkindir. Verimlilik (productivity) ise elde edilen çıktının, bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdilere (hammadde, işçilik, makine vb.) oranıdır. İşletme aynı çıktıyı elde etmek için planlanandan %25 daha fazla girdi kullandığından verimliliği düşüktür. Dolayısıyla, işletme üretim hedefini tutturduğu için etkin, ancak kaynak kullanımı açısından israflı olduğu için verimsiz bir performans sergilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin amaca ulaşma derecesini (etkinliğini) analiz etme
İşletme hedeflenen 50.000 ton üretime ulaşmış ve müşteri talebini karşılamıştır.
Etkinlik (effectiveness), işletmenin 'doğru işleri yapması' ve hedeflerine ulaşma derecesidir (Gerçekleşen Çıktı / Hedeflenen Çıktı). Bu bağlamda işletme etkindir.
2
İşletmenin kaynak kullanım durumunu (verimliliğini) analiz etme
Üretimi gerçekleştirmek için öngörülenden %25 daha fazla hammadde ve makine saati (girdi) kullanılmıştır.
Verimlilik (productivity), çıktı ile o çıktıyı yaratmak için kullanılan girdi arasındaki orandır (Çıktı / Girdi). Aynı çıktı için daha fazla kaynak tüketilmesi verimliliğin düşük olduğunu gösterir.
3
İki performansı birleştirerek genel durumu değerlendirme
İşletme hedeflerini tutturduğu için etkin, ancak kaynak israfı yaptığı için verimsizdir.
Bir işletme etkin olup verimsiz olabilir veya verimli olup etkin olamayabilir. Bu senaryoda yüksek maliyetli ve israflı bir amaca ulaşma durumu söz konusudur.

Anahtar Kavram

Verimlilik ve Etkinlik Arasındaki Fark
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Verimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bu konudan daha fazla soru