Soru

Zorluk: OrtaVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir üretim işletmesi, aylık 20.000 birimlik üretim hedefini tam zamanında tutturmuş ve müşteri teslimatlarını eksiksiz gerçekleştirmiştir. Ancak, bu üretim miktarına ulaşabilmek için makinelerde yaşanan plansız duruşlar sebebiyle yoğun fazla mesai yapılmış, standartların çok üzerinde hammadde tüketilmiş ve hurda oranı planlananın iki katına çıkmıştır. Ayrıca, pazardaki yoğun rekabet nedeniyle ürünlerin birim satış fiyatları mecburen düşürülmüş, bunun sonucunda işletme ilgili dönemi mali zararla kapatmıştır.

Buna göre; işletmenin dönemsel performansı 'etkinlik', 'verimlilik' ve 'kârlılık' kavramları açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hedeflenen üretim miktarına ve teslimat takvimine uyulduğu için işletme etkindir; ancak kaynak kullanımı öngörülenin üzerinde olduğu için verimsizdir ve finansal sonuçlar negatif olduğu için kârsızdır.Cevap
  2. B
    Üretim ve teslimat hedefleri eksiksiz yerine getirildiği için işletme oldukça verimlidir; fakat birim maliyetlerin artması ve zarar edilmesi işletmenin etkin olmadığını gösterir.
  3. C
    İşletmenin istenen fiziksel çıktı miktarını tam zamanında elde etmesi hem etkin hem de verimli olduğunu gösterirken, satış fiyatlarının düşürülmesi nedeniyle sadece kârlılık koşulu sağlanamamıştır.
  4. D
    Fazla mesai ve aşırı hammadde tüketimi nedeniyle işletme baştan sona etkinliğini kaybetmiştir; ancak fiziki ürünler müşteriye zamanında ulaştığı için kârlı ve verimli bir dönem geçirilmiştir.
  5. E
    Birim satış fiyatlarının düşürülüp dönemin zararla kapanması, işletmenin kaynakları verimsiz kullandığının tek göstergesidir; teslimatların yapılması ise üretim sisteminin etkinlik ve kârlılık odaklı çalıştığını kanıtlar.

Cevap

İşletmenin hedeflerine ulaştığı için etkin, kaynakları israf ettiği için verimsiz ve zarar ettiği için kârsız olduğunu belirten ifadedir.
Doğru cevap, üretim yönetimi terminolojisinde üç temel kavramın doğru eşleştirildiği seçenektir. İşletme, aylık hedefi olan 20.000 birimi üreterek amacına ulaştığı için 'etkin'dir. Ancak, bu üretimi yaparken standartların üzerinde hammadde, işçilik (fazla mesai) kullanarak girdi miktarını artırmış, yani fiziki kaynakları israf ettiği için 'verimsiz' olmuştur. Son olarak, satış fiyatlarındaki düşüş ve artan maliyetler nedeniyle dönemi zararla kapattığı için finansal açıdan 'kârsız'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki üretim ve teslimat hedeflerine ulaşılma durumunu analiz et.
İşletme 20.000 birimlik üretim hedefini tutturmuş ve teslimatları zamanında yapmıştır. Bu, önceden belirlenen amaçlara ulaşıldığını gösterir.
Etkinlik (effectiveness), 'doğru işleri yapmak' ve hedeflere ulaşma derecesidir. Hedef tuttuğu için işletme etkindir.
2
Senaryodaki kaynak kullanımı ve israf durumunu analiz et.
Yoğun fazla mesai yapılmış, aşırı hammadde tüketilmiş ve hurda oranı iki katına çıkmıştır. Aynı miktarda çıktı için çok daha fazla girdi kullanılmıştır.
Verimlilik (efficiency), 'işleri doğru yapmak' ve girdi-çıktı ilişkisini optimize etmektir. Kaynaklar israf edildiği için işletme verimsizdir.
3
Senaryodaki finansal sonuçları analiz et.
Birim satış fiyatları düşmüş ve dönem mali zararla kapatılmıştır.
Kârlılık (profitability), elde edilen gelirlerin maliyetleri aşması (finansal başarı) durumudur. Zarar edildiği için işletme kârsızdır.

Anahtar Kavram

Verimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları
Bu soruyu puanla