Bir kamu kurumu olan Elektromekanik Sanayi A.Ş., üretim tesislerindeki kalite süreçlerini … — KPSS İşletme

Bir kamu kurumu olan Elektromekanik Sanayi A.Ş., üretim tesislerindeki kalite süreçlerini iyileştirmek amacıyla bir değerlendirme raporu hazırlamıştır. Raporda üç farklı kalite kontrol uygulamasına yer verilmiştir:

I. Günlük üretilen 500 adetlik elektronik kart partilerinde, test aşamasını geçemeyen "çalışmayan (kusurlu) kart oranını" izlemek için c-grafiği oluşturulmuş ve kontrol sınırları $\bar{c} \pm 3\sqrt{\bar{c}}$ formülüyle hesaplanmıştır.
II. Üretilen metal şaselerin kalınlıklarındaki değişkenliği izlemek için $n=4$ hacimli örneklemlerden $\bar{X}$ ve $R$ (Aralık) grafikleri çizilmiştir. $R$ grafiğinin Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) hesaplanırken $\bar{R}$ değeri, tablodan alınan $A_2$ katsayısı ile çarpılmıştır.
III. Montajı tamamlanan her bir jeneratör kabinindeki "çizik, göçük ve boya hatası" gibi toplam kusur sayısını izlemek için p-grafiği kullanılmış ve sınırlar $\bar{p} \pm 3\sqrt{\frac{\bar{p}(1-\bar{p})}{n}}$ formülü ile bulunmuştur.

Bu raporu inceleyen kalite yöneticisinin tespit ettiği istatistiksel süreç kontrolü hataları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

I. ve III. süreçlerde kusurlu ürün oranı ile birim başına kusur sayısı kavramları birbirine karıştırılarak grafik türleri yanlış seçilmiş, II. süreçte ise R grafiğinin ÜKS hesabı için D4 yerine hatalı olarak A2 katsayısı kullanılmıştır.Cevap
B
I. süreçte seçilen c-grafiği kusurlu oranını ölçmek için doğru bir tercihtir ancak hesaplama formülünde p-grafiği formülü kullanılmalıydı; II. süreçte ise hesaplama hatasızdır.
C
II. süreçte R grafiğinin kontrol sınırları hesaplanırken A2 katsayısının kullanımı doğrudur ancak I. ve III. süreçlerdeki nitel kontrol grafikleri yer değiştirmelidir.
D
III. süreçte jeneratör kabinindeki toplam kusur sayısı, kabini doğrudan "kusurlu" yapacağı için p-grafiği seçimi ve kullanılan formül tamamen doğrudur.
E
Üç süreçte de grafik seçimleri (c, R ve p) doğru yapılmıştır ancak II. süreçte R grafiğinin sınırları hesaplanırken A2 yerine D3 katsayısı kullanılmalıydı.

Cevap

I. ve III. süreçlerde kusurlu oranı ile kusur sayısı kavramlarının birbirine karıştırıldığını ve grafik türlerinin yanlış seçildiğini; ayrıca II. süreçte R grafiğinin üst kontrol sınırı için D4 yerine hatalı olarak A2 katsayısının kullanıldığını belirten ifade doğrudur.

I. süreçte 'kusurlu oranı' ölçümü için p-grafiği yerine c-grafiği seçilmesi hatalıdır. II. süreçte R grafiğinin Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) bulunurken D4 katsayısı kullanılması gerekirken,

\bar{X}

grafiği için geçerli olan A2 katsayısı kullanılarak hesaplama hatası yapılmıştır. III. süreçte ise jeneratör kabinindeki 'toplam kusur sayısını' saymak için c-grafiği kullanılması gerekirken p-grafiği kullanılmıştır. Tüm bu hataları doğru teşhis eden ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

I. süreçteki kalite kontrol grafiği seçimini analiz et

Kusurlu (çalışmayan) oranı izlendiği için c-grafiği kullanımı yanlıştır, p-grafiği kullanılmalıydı.

İstatistiksel süreç kontrolünde, bir örneklemdeki 'kusurlu ürün oranı' analiz edilirken p-grafiği kullanılır. c-grafiği ise sabit bir ölçü birimindeki hata/kusur sayısını saymak için geçerlidir.

II. süreçteki kontrol katsayısı kullanımını değerlendir

R grafiğinin Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) için A2 katsayısının kullanılması yanlıştır, D4 katsayısı kullanılmalıydı.

A2 katsayısı, ortalamalar (

\bar{X}

) grafiğinin kontrol sınırlarını hesaplarken

\bar{R}

ile çarpılır. Aralık (R) grafiğinin Üst Kontrol Sınırı hesaplanırken ise

\bar{R}

değeri tablodan alınan D4 katsayısı ile çarpılır (

ÜKS_R = D_4 \times \bar{R}

III. süreçteki nitel veri türü ve grafik eşleşmesini analiz et

Birim başına toplam kusur sayısı (çizik, göçük vb.) izlendiği için p-grafiği kullanımı yanlıştır, c-grafiği kullanılmalıydı.

Bir ürün üzerindeki toplam kusur (hata) sayısı izleniyorsa (örneğin bir kumaştaki dokuma hataları, bir kabindeki çizikler) c-grafiği veya u-grafiği kullanılır. Oran formülü bu veri tipine uygulanamaz.

Anahtar Kavram

İstatistiksel Süreç Kontrolü ve Kontrol Grafikleri (Nitel/Nicel Veri Grafikleri ve Katsayılar)

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru