Soru

Zorluk: OrtaEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bir kamu fabrikasında üretim sürecinde kullanılan belirli bir parçanın yıllık talebi 18.00018.000 birimdir. Bu parçanın birim satın alma fiyatı 100100 TL'dir. İşletmenin satın alma departmanı tarafından hesaplanan her bir siparişin sabit maliyeti 200200 TL'dir. İşletmenin stok elde bulundurma maliyeti ise, birim satın alma fiyatının yıllık %20\%20'si olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamını en aza indiren Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    60
  2. 600Cevap
  3. C
    6.000
  4. D
    12.000
  5. E
    360.000

Cevap

Doğru cevap 600 birimdir.
Toplam stok maliyetini minimize eden Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM), Q=2DSHQ^* = \sqrt{\frac{2DS}{H}} formülü ile hesaplanır. Soru verilerine göre Yıllık Talep (DD) 18.00018.000 birim ve Sipariş Maliyeti (SS) 200200 TL'dir. Yıllık Elde Bulundurma Maliyeti (HH) ise birim parça fiyatının %20\%20'si olarak belirlendiğinden 100×0,20=20100 \times 0,20 = 20 TL olarak hesaplanır. Bu değerler formüle yerleştirildiğinde Q=2×18.000×20020=7.200.00020=360.000=600Q^* = \sqrt{\frac{2 \times 18.000 \times 200}{20}} = \sqrt{\frac{7.200.000}{20}} = \sqrt{360.000} = 600 birim sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen parametrelerin tespit edilmesi
Yıllık talep (DD) = 18.00018.000 birim, Sipariş maliyeti (SS) = 200200 TL/sipariş, Birim fiyat (PP) = 100100 TL, Elde bulundurma maliyeti oranı (ii) = %20\%20 (0,200,20)
ESM formülünü kullanabilmek için gerekli tüm değişkenlerin belirlenmesi gerekir.
2
Birim başına yıllık elde bulundurma maliyetinin (HH) hesaplanması
H=P×i=100×0,20=20H = P \times i = 100 \times 0,20 = 20 TL/birim/yıl
Elde bulundurma maliyeti doğrudan verilmemiş, birim fiyatın bir yüzdesi olarak ifade edilmiştir. Formülde oransal değil, parasal tutar olarak (HH) kullanılması gerekir.
3
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünün uygulanması
Q=2DSH=2×18.000×20020Q^* = \sqrt{\frac{2DS}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 18.000 \times 200}{20}}
Toplam stok maliyetini (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamını) minimize eden optimum sipariş miktarını bulmak için temel ESM modeli formülü kullanılır.
4
Karekök içindeki işlemin yapılması ve sonucun bulunması
Q=7.200.00020=360.000=600Q^* = \sqrt{\frac{7.200.000}{20}} = \sqrt{360.000} = 600 birim
Matematiksel işlemin sonuçlandırılarak nihai sipariş miktarının elde edilmesi.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli
Bu soruyu puanla