Orman Genel Müdürlüğüne bağlı bir fidanlık işletmesi, yılın başında adet çam fidanı yetiştirmeyi planlamış ve bu doğrultuda belirli bir bütçe ile tohum, gübre ve işçilik tahsisi yapmıştır. Yıl sonunda yapılan değerlendirmede, tam olarak adet fidan yetiştirilerek fiziksel üretim hedefine ulaşıldığı görülmüştür. Ancak bu süreçte yaşanan sulama arızaları ve fireler nedeniyle planlanan kaynak (girdi) miktarının üzerinde tüketim yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, fidanların satışından elde edilen toplam gelir, artan girdi maliyetlerini karşılayamadığı için dönem zararla kapatılmıştır.
Üretim yönetimi kavramları dikkate alındığında, bu fidanlık işletmesinin performansıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- İşletme hedeflenen çıktıya ulaştığı için etkin, planlanandan fazla girdi tükettiği için verimsizdir ve gelirleri maliyetlerini karşılamadığı için kârlı değildir.Cevap
- BHedeflenen üretim miktarına ulaşıldığı için işletmenin hem etkinliği hem de verimliliği yüksektir, zarar edilmesi sadece kârlılıkla ilgilidir.
- CÇıktı miktarının beklentiyi karşılaması işletmenin verimli çalıştığını gösterirken, fazla kaynak kullanımı etkinliğinin düşük olduğunu ifade eder.
- Dİşletme dönemi zararla kapattığı için, üretim miktarından bağımsız olarak faaliyet dönemi boyunca hem etkinsiz hem de verimsiz kabul edilir.
- EFazla kaynak tüketimi işletmenin sadece kârlılığını düşürmüş olup, üretim hedefine ulaşıldığı için verimlilik seviyesinde bir azalmaya yol açmamıştır.
Cevap
İşletme hedeflenen çıktıya ulaştığı için etkin, planlanandan fazla girdi tükettiği için verimsizdir ve gelirleri maliyetlerini karşılamadığı için kârlı değildir.
Üretim yönetiminde etkinlik, belirlenen hedeflere ulaşma derecesidir; fidanlık tam olarak istenen sayıda üretim yaptığı için etkindir. Verimlilik ise elde edilen çıktının kullanılan girdiye oranıdır; işletme aynı çıktı için planlanandan daha fazla kaynak tükettiği için verimsiz çalışmıştır. Kârlılık, toplam gelirlerin toplam giderleri aşması durumudur; işletme zarar ettiği için kârlı değildir. Doğru değerlendirme bu üç kavramı birbirinden doğru şekilde ayıran ifadedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Etkinlik, Verimlilik ve Kârlılık Arasındaki Farklar