Soru

Zorluk: OrtaVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir kamu kurumu tedarikçisi olan teknoloji firması, imzaladığı sözleşme gereği teslim etmesi gereken 1.2001.200 adet sunucu cihazını tam zamanında ve istenilen teknik spesifikasyonlara uygun olarak kuruma teslim etmiştir. Ancak üretim süreci geriye dönük incelendiğinde; hatalı üretim oranının hedeflenenin çok üzerinde olduğu, kalite kontrolden geçemeyen ürünlerin yeniden işlenmesi nedeniyle planlanan işçilik saatinin %40\%40 aşıldığı ve aşırı hammadde firesi verildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak firma, bu projeden beklediği finansal getiriyi elde edememiş ve dönemi zararla kapatmıştır.

Bu bilgilere göre, söz konusu firmanın ilgili projedeki üretim performansı kavramsal olarak değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yüksek fire oranları işletmenin etkinliğini düşürmüş, tam zamanında teslimat ise verimliliğini artırmıştır.
  2. B
    Sözleşme şartları yerine getirildiği için işletme hem verimli hem de etkin çalışmıştır, ancak karlılık hedefine ulaşılamamıştır.
  3. İşletme amaca ulaşarak etkin bir üretim gerçekleştirmiş ancak yüksek girdi kullanımı nedeniyle verimlilik ve karlılık düşük kalmıştır.Cevap
  4. D
    İşletmenin üretim sürecinde verimlilik en üst düzeye çıkarılmış fakat beklenen etkinlik ve karlılık elde edilememiştir.
  5. E
    Finansal hedeflere ulaşılamaması işletmenin üretim esnekliğini kaybetmesine neden olmuş, bu da etkinliği sıfırlamıştır.

Cevap

İşletme amaca ulaşarak etkin bir üretim gerçekleştirmiş ancak yüksek girdi kullanımı nedeniyle verimlilik ve karlılık düşük kalmıştır.
Verilen senaryoda işletme hedeflenen üretimi zamanında teslim ederek amacına ulaşmıştır; bu durum 'etkinlik' (effectiveness) kavramını karşılar. Ancak bu amaca ulaşırken standart işçilik saatini aşması ve yüksek hammadde firesi vermesi, kaynak kullanımının kötü olduğunu yani 'verimliliğin' (productivity) düşük olduğunu gösterir. Artan bu üretim maliyetleri sebebiyle dönemi zararla kapatması da 'karlılığın' (profitability) düşük veya negatif olduğunu kanıtlamaktadır. Bu nedenle, işletme etkin çalışmış ancak verimsiz ve karsız bir faaliyet yürütmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Etkinlik kavramının durumunu analiz etme
Sipariş tam zamanında ve istenilen kalitede kuruma teslim edildiği için üretim hedeflerine ulaşılmış, dolayısıyla işletme 'etkin' bulunmuştur.
Etkinlik, planlanan hedeflere ve amaçlara ulaşma derecesini ölçer.
2
Verimlilik kavramının durumunu analiz etme
Aynı miktarda çıktıyı üretmek için beklenenden çok daha fazla girdi (işçilik zamanı, hammadde) harcandığı için 'verimlilik' düşüktür.
Verimlilik, çıktının girdiye oranıdır ve kaynak israfı doğrudan verimliliği düşürür.
3
Karlılık kavramının durumunu analiz etme
Maliyetlerin artması sonucunda projeden beklenen getiri sağlanamamış ve zarar edilmiştir, bu nedenle 'karlılık' düşüktür.
Karlılık, elde edilen gelirin maliyetleri karşılayıp net kazanç (kâr) sağlama durumunu ifade eder.

Anahtar Kavram

Verimlilik, Etkinlik ve Karlılık Arasındaki Farklar

Alternatif Yöntem

Adaylar bu tür sorularda öncelikle 'Amaca ulaşıldı mı?' sorusunu sorarak etkinliği, ardından 'Girdiler israf edildi mi?' sorusunu sorarak verimliliği birbirine karıştırmadan hızlıca test edebilirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla