Bir petrokimya şirketi, yeni bir rafineri tesisi yatırımını değerlendirmektedir. Projenin finansal fizibilite raporu incelendiğinde; başlangıçta (sıfırıncı yılda) yüksek tutarlı bir ilk yatırım harcaması yapıldığı, izleyen beş yıl boyunca faaliyetlerden kaynaklanan istikrarlı pozitif net nakit girişleri sağlandığı görülmüştür. Ancak projenin ekonomik ömrünün son yılı olan altıncı yılda, yasal zorunluluklar gereği yapılması gereken kapsamlı çevre rehabilitasyonu ve tesis söküm maliyetlerinin o yılki hurda değerini aşması nedeniyle, net nakit akışının tekrar negatife döndüğü tespit edilmiştir.
Bu projenin İç Verim Oranı (İVO) yöntemi ile değerlendirilmesi ve sermaye bütçelemesi kararı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AProjenin son yılındaki rehabilitasyon maliyetleri, doğrudan kasa hareketlerinden ziyade net işletme sermayesi değişimini ifade ettiğinden nakit akım tablosu yerine fon akım tablosunda raporlanır ve İVO hesaplamasında göz ardı edilir.
- BİVO, projenin sadece pozitif faaliyet nakit girişlerini formülüyle geleceğe taşıyarak sermaye maliyetine eşitleyen bir bileşik faiz oranı olduğundan, projenin son yılındaki negatif nakit akışı iskonto işlemine dâhil edilmemelidir.
- Projenin net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İVO, nakit akışlarındaki birden fazla işaret değişimi nedeniyle birden çok değer alabilir; bu durumda hesaplanan oranların sermaye maliyeti ile karşılaştırılması yanıltıcı olabileceğinden karar sürecinde NBD yöntemi tercih edilmelidir.Cevap
- DSermaye bütçelemesi sürecinde, projenin ekonomik ömrü sonundaki hurda değeri ve söküm maliyetleri projenin asıl faaliyet konusu olmadığından nakit akışlarına dâhil edilmez; İVO yalnızca ilk yatırım harcaması ile faaliyet nakit girişlerini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak hesaplanır.
- EGeleneksel olmayan nakit akışına sahip bu projede NBD ile İVO arasında bir sıralama çelişkisi ortaya çıkması durumunda, firma değerini maksimize etmek amacıyla mutlak büyüklük ifade eden NBD yerine oransal getiri sunan İVO yöntemi seçilmelidir.
Cevap
Projenin net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İVO, nakit akışlarında birden fazla işaret değişimi olduğunda birden çok değer alabilir. Bu çoklu İVO sorunu nedeniyle karar sürecinde oranların sermaye maliyeti ile kıyaslanması yanıltıcı olacağından NBD yöntemi tercih edilmelidir.
İç Verim Oranı (İVO), bir yatırımın Net Bugünkü Değerini (NBD) sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır. Geleneksel projelerde nakit akışının işareti yalnızca bir kez değişir (başlangıçta eksi, sonra hep artı). Ancak sorudaki rafineri tesisi örneğinde olduğu gibi, nakit akışları eksi, artı ve tekrar eksi şeklinde ilerliyorsa (geleneksel olmayan nakit akışı), birden fazla İVO değeri hesaplanabilir. Bu 'Çoklu İVO' (Multiple IRR) sorunu, hesaplanan oranların işletmenin sermaye maliyetiyle karşılaştırılmasını imkansız veya yanıltıcı hale getirir. Bu nedenle, İVO'nun yetersiz kaldığı veya NBD ile çeliştiği tüm durumlarda firma değerini mutlak olarak gösteren NBD yöntemine göre karar verilmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İç Verim Oranı (İVO), Çoklu İVO Sorunu ve NBD ile Çelişkisi
Tahmini Süre:1m 30s