Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletme, üretim bandını yenilemek amacıyla birbirini dışlayan (alternatif) M ve N projelerini değerlendirmektedir. İşletmenin marjinal sermaye maliyeti %14'tür. Yıllık net nakit akışları üzerinden yapılan finansal analiz sonucunda M projesinin İç Verim Oranı (İVO) %21, N projesinin İVO'su ise %17 olarak bulunmuştur. Bununla birlikte, %14 iskonto oranı kullanılarak hesaplanan Net Bugünkü Değer (NBD) profillerine bakıldığında, N projesinin M projesinden daha yüksek bir mutlak NBD'ye sahip olduğu görülmüştür.
Sermaye bütçelemesi ilkeleri göz önüne alındığında, bu işletmenin alacağı yatırım kararı ve değerlendirme yöntemleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yatırımın net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İVO ile NBD arasında çelişki yaşandığında, firmanın piyasa değerini mutlak olarak daha fazla artıran NBD yöntemine güvenilmeli ve N projesi tercih edilmelidir.Cevap
- BHer iki projenin de İVO'su %14 olan sermaye maliyetini aştığı için, yatırımın oransal getirisini en çoklaştırmak amacıyla NBD verisine bakılmaksızın doğrudan M projesi seçilmelidir.
- CİVO, yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı nakit girişlerinin gelecek değerini sıfırlayan oran olduğundan, nakit akışlarının zamanlamasındaki farklar her iki yöntemin de aynı projeyi seçmesini zorunlu kılar.
- DNBD ile İVO arasındaki bu çelişki, nakit akımları yerine net işletme sermayesi değişimlerini yansıtan fon akımlarının projeksiyonlarda kullanılmasından kaynaklanmaktadır.
- EBu tür çelişkili durumlarda projenin son yılındaki hurda değeri ve işletme sermayesi geri dönüşü tutarları nakit girişlerinden çıkarılarak İVO oranları revize edilmelidir.
Cevap
İVO'nun NBD'yi sıfırlayan iskonto oranı olduğunu belirten ve çelişki durumunda mutlak değer maksimizasyonuna odaklanan NBD'nin tercih edilerek N projesinin seçilmesini öneren ifadedir.
Sermaye bütçelemesi kuramında, birbirini dışlayan yatırımların değerlendirilmesinde NBD ve İVO farklı projeleri işaret ettiğinde (çelişki durumu), NBD yönteminin kararı geçerli kabul edilir. Bunun nedeni, NBD'nin firmanın değerini mutlak tutar olarak maksimize etme temel amacıyla tam uyumlu olması ve ara nakit akışlarının yatırıma dönüştürülme varsayımında sermaye maliyetini (%14) kullanmasının İVO'nun kendi oranıyla yeniden yatırım varsayımından daha gerçekçi olmasıdır. İVO, tanımı gereği NBD'yi sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır ve bu durum doğru ifadede eksiksiz açıklanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İVO ve NBD Çelişkisinde Karar Kuralı