X A.Ş., birbirini dışlayan (alternatif) A ve B yatırım projelerini değerlendirmektedir. Projelerin net nakit akışları yıllık bazda tahmin edilmiş olup, firmanın sermaye maliyeti %15 olarak belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda; A projesinin Net Bugünkü Değeri (NBD), B projesinden daha yüksek bulunmuştur. Öte yandan, her iki projenin de İç Verim Oranı (İVO) sermaye maliyetinden büyük olmakla birlikte, B projesinin İVO'su A projesinden daha yüksek hesaplanmıştır.
Sermaye bütçelemesi ilkelerine göre, yaşanan bu çelişkili durum karşısında alınması gereken karar ve İVO yönteminin niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İVO, yatırımın net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır; birbirini dışlayan projelerde firma değerini mutlak tutar olarak artıran NBD yöntemine öncelik verilerek A projesi seçilmelidir.Cevap
- BHer iki projenin de İVO'su sermaye maliyetini aştığı için, oransal olarak en yüksek getiriyi sağlayan ve fonları en verimli kullanan B projesi seçilmelidir.
- CİVO, nakit girişlerinin gelecek değerini yatırım tutarına eşitleyen orandır; dolayısıyla paranın zaman değerini daha iyi yansıtan B projesi tercih edilmelidir.
- DNBD yöntemi sermaye maliyetini defter değeri üzerinden sabit kabul ettiği için yanıltıcıdır; piyasa koşullarına göre hesaplanan İVO yöntemine göre B projesi seçilmelidir.
- EBu tür durumlarda nakit akımları yerine net işletme sermayesi değişimini gösteren fon akım tabloları baz alınmalı ve fon büyümesi yüksek olan proje seçilmelidir.
Cevap
İVO, yatırımın net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır; birbirini dışlayan projelerde firma değerini mutlak tutar olarak artıran NBD yöntemine öncelik verilerek A projesi seçilmelidir.
İç Verim Oranı (İVO), bir projenin nakit girişlerinin bugünkü değerini, nakit çıkışlarının bugünkü değerine eşitleyen (Net Bugünkü Değerini sıfır yapan) iskonto oranıdır. Birbirini dışlayan (alternatif) projelerin değerlendirilmesinde NBD ve İVO yöntemleri; projelerin yatırım tutarı büyüklükleri (ölçek farkı) veya nakit akışlarının yıllara dağılımı (zamanlama farkı) nedeniyle farklı projeleri işaret edebilir. Finansal yönetimin temel amacı hisse senedi değerini (firma değerini) maksimize etmektir. NBD yöntemi projenin firmaya sağlayacağı katma değeri mutlak tutar (para) cinsinden gösterdiği için bu amaca tam olarak hizmet eder. İVO ise yeniden yatırım varsayımı ve oransal yapısı nedeniyle yanıltıcı olabilir. Bu nedenle çelişkili durumlarda daima NBD yönteminin sonucuna güvenilir ve NBD'si yüksek olan proje tercih edilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İç Verim Oranı (İVO) ve NBD Çelişkisi