Bir lojistik firması, depolama kapasitesini artırmak amacıyla birbirini dışlayan (alternatif) K ve L otomasyon sistemlerinden birine yatırım yapmayı planlamaktadır. Firmanın ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti 'dur. Yapılan finansal değerlendirme sonucunda K projesinin İç Verim Oranı (İVO) , L projesinin İVO'su ise olarak hesaplanmıştır. Öte yandan, iskonto oranı kullanılarak hesaplanan Net Bugünkü Değer (NBD), K projesi için , L projesi için ise olarak tespit edilmiştir. Bu durumda iki değerleme yöntemi arasında bir sıralama çelişkisi (NBD-İVO çelişkisi) ortaya çıkmıştır.
Buna göre, firmanın rasyonel finansal yönetim ilkeleri çerçevesinde hangi projeyi seçmesi gerekir ve bu kararın temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- K projesi seçilmelidir; çünkü birbirini dışlayan projelerde çelişki yaşandığında, firma değerine mutlak katkıyı ölçen ve hissedar varlığını maksimize eden NBD yönteminin sonucuna göre karar verilmelidir.Cevap
- BL projesi seçilmelidir; çünkü yüksek İVO'ya sahip olan proje, firmanın getiri oranını maksimize ettiği için yatırımların ölçeğinden bağımsız olarak her zaman öncelikli olarak tercih edilmelidir.
- CL projesi seçilmelidir; çünkü İVO yönteminde ara nakit akışlarının yine İVO oranı üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımı, NBD'nin sermaye maliyeti varsayımından piyasa koşullarına daha uygundur.
- DK projesi seçilmelidir; çünkü NBD hesaplaması projenin son yılındaki hurda değerini ve çalışma sermayesi ihtiyacını dışarıda bırakarak çok daha ihtiyatlı ve risksiz bir tahmin sunar.
- EL projesi seçilmelidir; çünkü İVO hesaplamasında nakit girişlerinin zaman değeri, katsayısı ile çarpılarak bulunduğundan paranın zaman değerini NBD'ye göre daha hassas yansıtır.
Cevap
Birbirini dışlayan projelerde çelişki yaşandığında firma değerini mutlak tutar olarak artıran NBD yönteminin baz alınarak K projesinin seçilmesini ifade eden seçenektir.
Sermaye bütçelemesi kararlarında İVO ve NBD yöntemleri birbirini dışlayan (alternatif) projelerde farklı sonuçlar vererek çelişkiye düşebilir. Bu durum nakit akışlarının zamanlamasından veya projelerin yatırım tutarı (ölçek) farklılığından kaynaklanır. Finansal yönetimin nihai amacı işletmenin piyasa değerini ve hissedar servetini maksimize etmektir. Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi, işletme değerine yapılacak mutlak parasal katkıyı doğrudan ölçtüğü için bu amaca en uygun yöntemdir. İç Verim Oranı (İVO) ise yalnızca oransal bir büyüklük sunar. Üstelik NBD'nin ara nakit akışlarının sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımı, İVO'nun ara nakitlerin yine İVO oranı üzerinden değerlendirileceği varsayımına göre piyasa şartlarında çok daha gerçekçidir. Bu nedenle, çelişki durumunda firma değerine en yüksek parasal katkıyı sağlayan NBD kuralına uyulmalı ve K projesi seçilmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sermaye Bütçelemesinde İVO ve NBD Çelişkisi