Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin altyapısını modernize etmek amacıyla birbirini dışlayan (alternatif) K ve L yatırım projelerini değerlendirmektedir. Her iki proje için ekonomik ömürleri boyunca yaratacakları yıllık net nakit akışları belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda;
* K projesinin İç Verim Oranı (İVO) , Net Bugünkü Değeri (NBD) ise TL olarak hesaplanmıştır.
* L projesinin İç Verim Oranı (İVO) , Net Bugünkü Değeri (NBD) ise TL olarak bulunmuştur.
Kurumun bu yatırımlar için katlandığı ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (iskonto oranı) 'dir.
İç Verim Oranı yönteminin temel varsayımları ve NBD ile olan ilişkisi dikkate alındığında, bu değerlendirme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kurumun değerini mutlak olarak en üst düzeye çıkarmak için NBD'si daha yüksek olan L projesi tercih edilmelidir; zira İVO yöntemi, ara dönem nakit akışlarının projenin kendi yüksek getiri oranı üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği gibi iyimser bir varsayıma dayanır.Cevap
- BHer iki projenin İVO değeri olan sermaye maliyetini aştığı için projeler kabul edilebilir niteliktedir; ancak birbirini dışlayan projelerde oransal kârlılığı daha yüksek olan K projesi kesinlikle tercih edilmelidir.
- CKarar kuralına temel oluşturan İVO, projelerin ekonomik ömrü sonundaki toplam nakit girişlerinin gelecek değerini, başlangıç yatırım tutarının bugünkü değerine eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlandığından, NBD yöntemiyle çelişkili sonuçlar üretmesi matematiksel olarak imkânsızdır.
- DProjelerin İVO değerleri hesaplanırken, nakit girişlerinden ziyade muhasebe standartlarına göre hazırlanmış fon akım tablolarındaki tahakkuk bazlı net kâr rakamlarının kullanılması, iki yöntem arasındaki çelişkiyi ortadan kaldıracaktır.
- EProjelerin NBD'sini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İVO'nun doğru hesaplanabilmesi için, yalnızca ara dönemlerdeki faaliyet nakit akışları dikkate alınmalı, son yıldaki hurda değer ve net işletme sermayesi geri dönüşü hesaplama dışı bırakılmalıdır.
Cevap
Birbirini dışlayan projelerde çelişki durumunda, kurum değerini mutlak olarak maksimize ettiği ve nakitlerin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüldüğüne dair daha gerçekçi bir varsayıma dayandığı için NBD'si yüksek olan L projesi tercih edilmelidir.
NBD ve İVO yöntemleri birbirini dışlayan projelerde farklı kararlar verdiğinde (çelişki durumunda), yatırımcı her zaman NBD yöntemini tercih etmelidir. Bunun temel nedeni, NBD yönteminin ara dönem nakit girişlerinin 'sermaye maliyeti' oranından yeniden yatırıma dönüştüğünü varsaymasıdır ki bu, piyasa koşulları gereği İVO'nun kendi oranı üzerinden yeniden yatırım varsayımından çok daha gerçekçidir. Üstelik NBD, firmanın piyasa değerine doğrudan yapılan mutlak para birimi katkısını gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Birbirini Dışlayan Projelerde İVO ve NBD Çelişkisi ile Yeniden Yatırım Varsayımı