Soru

Zorluk: ZorVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Devlet Malzeme Ofisi (DMO) bünyesinde faaliyet gösteren bir ofis mobilyası üretim atölyesi, yılın ilk çeyreğinde kamu kurumlarından gelen 5.000 adetlik standart çalışma masası siparişini zamanında ve eksiksiz olarak teslim etmeyi başarmıştır. Ancak, yapılan dönem sonu performans değerlendirmesinde; üretim sürecinde hammadde fire oranlarının standartların çok üzerinde gerçekleştiği, plansız duruşlar nedeniyle artan fazla mesai ödemeleriyle birim üretim maliyetlerinin hedeflenenin %40 üzerine çıktığı ve atölyenin bu çeyreği mali zararla kapattığı raporlanmıştır.

Bu bilgilere göre, DMO ofis mobilyası üretim atölyesinin söz konusu dönemdeki performansına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Planlanan üretim ve teslimat hedeflerine tam olarak ulaşıldığı için atölye etkindir; ancak kaynak savurganlığı ve mali zarar nedeniyle verimlilik ve kârlılık sağlanamamıştır.Cevap
  2. B
    Siparişler zamanında ve eksiksiz teslim edildiği için atölye verimli çalışmıştır; ancak birim maliyetlerdeki artış atölyenin etkinliğini ortadan kaldırmıştır.
  3. C
    Üretim hedefleri miktar bazında tutturulduğu için atölye hem etkin hem de verimlidir; yalnızca maliyet kontrolünden kaynaklı kârlılık sorunu yaşanmıştır.
  4. D
    Birim üretim maliyetleri %40 oranında arttığı ve dönem zararla kapatıldığı için atölye ne etkin ne de verimli bir performans sergileyebilmiştir.
  5. E
    Atölyenin hammadde fire oranlarındaki artış doğrudan etkinliğini düşürmüş, fazla mesai ödemeleri ise verimlilikten ziyade sadece kârlılığı etkilemiştir.

Cevap

Atölyenin hedeflerine ulaştığı için etkin olduğu, ancak kaynak israfı ve zarar sebebiyle verimli ve kârlı olmadığı değerlendirmesidir.
Doğru yanıt, işletmenin hedeflerini tutturarak etkin olduğunu ancak kaynak israfı ve zarar nedeniyle verimlilik ve kârlılıktan yoksun olduğunu belirten ifadedir. Üretim yönetiminde etkinlik 'doğru işleri yapmak ve hedefe ulaşmak' iken, verimlilik 'işleri doğru yapmak ve kaynakları israf etmemek'tir. Senaryoda 5.000 masanın teslim edilmesi hedefe ulaşıldığını (etkinlik) gösterirken, yüksek fire ve artan maliyetler kaynakların kötü kullanıldığını (verimsizlik) ve zararla kapanış da kârlılığın olmadığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki 'etkinlik' durumunu analiz et.
5.000 adetlik sipariş zamanında ve eksiksiz teslim edilmiştir. Hedefe ulaşılmıştır. Dolayısıyla atölye etkindir.
Etkinlik (effectiveness), işletmenin amaçlarına veya planlanan hedeflerine ne ölçüde ulaştığının göstergesidir.
2
Senaryodaki 'verimlilik' durumunu analiz et.
Hammadde fire oranları çok yüksek ve artan fazla mesai nedeniyle maliyetler %40 artmıştır. Girdi kullanımı kötüdür. Dolayısıyla atölye verimsizdir.
Verimlilik (efficiency), elde edilen çıktı ile bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdi (kaynak) miktarı arasındaki orandır. Kaynak israfı verimliliği düşürür.
3
Senaryodaki 'kârlılık' durumunu analiz et.
Dönem mali zararla kapatılmıştır. Dolayısıyla kârlılık sağlanamamıştır.
Kârlılık (profitability), elde edilen gelirlerin maliyetleri aşması (kâr elde edilmesi) durumudur.

Anahtar Kavram

Verimlilik (Efficiency) ve Etkinlik (Effectiveness) Farkı
Bu soruyu puanla