Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bir savunma sanayii işletmesi, ürettiği zırhlı araçlarda kullanılan özel bir optik lensin stok yönetiminde Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelini temel almaktadır. Bu lense ait mevcut stok verileri aşağıda verilmiştir:

* Yıllık talep (DD): 32.00032.000 adet
* Sipariş verme maliyeti (SS): 1.0001.000 TL/sipariş
* Lensin birim fiyatı (PP): 400400 TL
* Yıllık elde bulundurma maliyeti oranı (hh): Birim fiyatın %25\%25'i

İşletme yönetimi, tedarik zincirinde yaptığı bir iyileştirme projesi sonucunda lensin birim fiyatını 100100 TL'ye düşürmeyi başarmıştır. Bu süreçte yıllık talep, sipariş verme maliyeti ve yıllık elde bulundurma maliyeti oranı (yüzde olarak) sabit kalmıştır.

Buna göre, birim fiyattaki bu düşüş sonucunda işletmenin Ekonomik Sipariş Miktarı'nda (ESM) nasıl bir değişim gerçekleşir?

  1. 800800 adet artarCevap
  2. B
    Değişmez
  3. C
    400400 adet artar
  4. D
    4040 adet azalır
  5. E
    1.6001.600 adet artar

Cevap

Ekonomik Sipariş Miktarı ilk duruma göre 800800 adet artar.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü ESM=2⋅D⋅SHESM = \sqrt{\frac{2 \cdot D \cdot S}{H}} şeklindedir. İlk durumda elde bulundurma maliyeti H1=400×0,25=100H_1 = 400 \times 0,25 = 100 TL'dir. Buna göre ilk ESM değeri 2⋅32.000⋅1.000100=800\sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{100}} = 800 adet bulunur. İkinci durumda birim fiyat 100100 TL'ye düştüğü için yeni elde bulundurma maliyeti H2=100×0,25=25H_2 = 100 \times 0,25 = 25 TL olur. Elde bulundurma maliyetinin azalması daha yüksek partiler halinde sipariş vermeyi avantajlı hale getirir ve yeni ESM değeri 2⋅32.000⋅1.00025=1.600\sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{25}} = 1.600 adet olarak hesaplanır. İki durum arasındaki fark incelendiğinde sipariş miktarının 1.600−800=8001.600 - 800 = 800 adet arttığı görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki Ekonomik Sipariş Miktarı'nın (ESM) hesaplanması
İlk elde bulundurma maliyeti H1=400×0,25=100H_1 = 400 \times 0,25 = 100 TL/adet/yıl. İlk ESM=2⋅32.000⋅1.000100=640.000=800ESM = \sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{100}} = \sqrt{640.000} = 800 adet.
Mevcut durumdaki sipariş miktarını bulmak için ESM formülü (ESM=2DS/HESM = \sqrt{2DS/H}) tam verilerle uygulanır.
2
Yeni durumdaki Ekonomik Sipariş Miktarı'nın hesaplanması
Birim fiyat 100100 TL'ye düştüğü için yeni elde bulundurma maliyeti H2=100×0,25=25H_2 = 100 \times 0,25 = 25 TL/adet/yıl. Yeni ESM=2⋅32.000⋅1.00025=2.560.000=1.600ESM = \sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{25}} = \sqrt{2.560.000} = 1.600 adet.
Birim fiyat azaldığında elde bulundurma maliyeti de oransal olarak azalır, bu da yeni maliyet yapısına göre güncel ESM değerinin bulunmasını gerektirir.
3
İki durum arasındaki farkın (değişimin) bulunması
Değişim = 1.600−800=8001.600 - 800 = 800 adet artar.
Soruda birim fiyattaki düşüşün sipariş miktarına olan net etkisi (iki durum arasındaki fark) sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Duyarlılık Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bu konudan daha fazla soru