Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bir üniversite araştırma hastanesi başhekimliği, diyaliz ünitesinde kullanılmak üzere yıllık 90.00090.000 adet hemodiyaliz seti tüketmektedir. Başhekimlik satın alma biriminin verilerine göre; her bir siparişin hazırlık, onay ve nakliye aşamalarının toplam maliyeti 1.0001.000 TL, bir adet hemodiyaliz setinin satın alma fiyatı ise 100100 TL'dir. Hastanenin yıllık elde bulundurma maliyeti oranı, birim satın alma fiyatının %20\%20'si olarak belirlenmiştir. Hastane yılda 300300 gün hizmet vermekte olup, tedarikçi firmanın siparişleri teslim süresi 55 gündür.

Buna göre, hastanenin stok maliyetlerini minimize edebilmesi için vermesi gereken optimum (ekonomik) sipariş miktarı kaç adettir?

  1. A
    60
  2. B
    1.500
  3. 3.000Cevap
  4. D
    30.000
  5. E
    60.000

Cevap

Optimum (ekonomik) sipariş miktarı 3.000 adettir.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü 2DSH\sqrt{\frac{2DS}{H}} şeklindedir. Burada yıllık talep (D) 90.00090.000, sipariş maliyeti (S) 1.0001.000 TL'dir. Birim elde bulundurma maliyeti (H) ise fiyatın elde bulundurma oranıyla çarpılmasıyla (100×0,20=20100 \times 0,20 = 20 TL) bulunur. Formülde yerine konulduğunda 2×90.000×1.00020=9.000.000\sqrt{\frac{2 \times 90.000 \times 1.000}{20}} = \sqrt{9.000.000} işlemi elde edilir. Bu değerin karekökü alındığında optimum sipariş miktarının 3.0003.000 adet olduğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen değişkenleri ESM (Ekonomik Sipariş Miktarı) formülü için sınıflandırın.
Yıllık Talep (D) = 90.000, Sipariş Maliyeti (S) = 1.000 TL, Birim Fiyat (P) = 100 TL, Elde Bulundurma Oranı (I) = 0,20. Çalışma günü (300) ve teslim süresi (5 gün) Yeniden Sipariş Noktası (ROP) içindir, ESM formülünde kullanılmaz.
Gereksiz (çeldirici) verileri eleyerek sadece ESM formülünün ihtiyaç duyduğu değişkenleri izole etmek.
2
Birim elde bulundurma maliyetini (H) hesaplayın.
H = P \times I = 100 \text{ TL} \times 0,20 = 20 \text{ TL/adet.yıl}
Elde bulundurma maliyeti yüzdesel olarak verildiğinde, formülde kullanabilmek için mutlaka birim satın alma fiyatı ile çarpılarak parasal değere dönüştürülmelidir.
3
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM/EOQ) formülünü uygulayın.
ESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 90.000 \times 1.000}{20}}
Stok maliyetlerini (sipariş ve elde bulundurma) minimize eden sipariş miktarını bulmak.
4
Matematiksel işlemi tamamlayın.
ESM = \sqrt{\frac{180.000.000}{20}} = \sqrt{9.000.000} = 3.000 \text{ adet}
Formüldeki işlemler sırasıyla yapılarak nihai optimum sipariş büyüklüğüne ulaşmak.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM/EOQ) Modeli ve Maliyet Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bu konudan daha fazla soru