Examkin

Soru

Zorluk: ZorFinansal Kiralama (Leasing)

Gama Endüstriyel Üretim A.Ş., üretim hattını modernize etmek amacıyla yüksek maliyetli bir otomasyon sistemi yatırımı planlamaktadır. Finansman yöneticisi, bu yatırımı özkaynak kullanmadan ya banka kredisi çekerek satın alma ya da bir finansal kiralama (leasing) şirketi aracılığıyla edinme alternatiflerini değerlendirmektedir. Şirketin yürürlükteki finansal raporlama (TFRS 16) ve vergi mevzuatı (VUK 290) standartlarına tabi olduğu varsayımıyla, bu iki finansman alternatifinin finansal tablolara, vergi matrahına ve finansal rasyolara etkilerine yönelik yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. Finansal kiralama sözleşmelerinden doğan yükümlülükler bilanço dışında nazım hesaplarda izlendiğinden, banka kredisi kullanımına kıyasla işletmenin finansal kaldıraç oranını (borç/özkaynak) artırmaz.Cevap
  2. B
    Banka kredisiyle satın almada varlığın amortismanı ve kredi faizi vergi kalkanı sağlarken; finansal kiralamada, aktifleştirilen kullanım hakkı varlığının amortismanı ile kira ödemelerinin faiz kısmı vergi matrahından düşülür.
  3. C
    Finansal kiralama ile banka kredisi alternatifleri Net Bugünkü Değer (NBD) yaklaşımıyla kıyaslanırken, kredi ile satın alma alternatifinde varlığın ekonomik ömrü sonundaki hurda (kalıntı) değerinin vergi sonrası nakit girişleri hesaplamaya dahil edilmelidir.
  4. D
    Her iki alternatifin nakit çıkışlarının bugünkü değeri hesaplanırken, iskonto oranı olarak işletmenin ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (AOSM) yerine, vergi sonrası borçlanma maliyeti kullanılmalıdır.
  5. E
    Yatırımın finansmanı yerine, şirketin aktifinde halihazırda kayıtlı olan bir gayrimenkulün leasing şirketine satılıp tekrar kiralanması yoluyla likidite sağlanması hedeflenseydi, bu işlem 'sat ve geri kirala' sözleşmesi kapsamında değerlendirilirdi.

Cevap

Finansal kiralama yükümlülüklerinin bilanço dışında izlendiğini ve kaldıraç oranını artırmadığını belirten ifade yanlıştır.
Modern muhasebe standartları (TFRS 16) ve Vergi Usul Kanunu (VUK 290) uyarınca, finansal kiralama işlemleri eskiden olduğu gibi bilanço dışında (nazım hesaplarda) izlenemez. Kiracı, kiraladığı varlığı bilançosunun aktifinde 'Kullanım Hakkı Varlığı', buna karşılık gelen kira ödemelerinin bugünkü değerini ise pasifinde 'Kiralama İşlemlerinden Borçlar' olarak göstermek zorundadır. Bu durum, işletmenin toplam borç tutarını artıracağından finansal kaldıraç oranını da banka kredisine benzer şekilde artırır. Bilanço dışı kalma iddiası yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TFRS 16 ve VUK 290 standartları kapsamında finansal kiralamanın muhasebeleştirilme mantığını analiz et.
Finansal kiralama işlemlerinde, varlığın ekonomik mülkiyeti (risk ve getirileri) kiracıya geçtiği için, varlık bilançonun aktifinde 'Kullanım Hakkı Varlığı', pasifinde ise 'Kiralama Yükümlülüğü' (borç) olarak aktifleştirilmek zorundadır.
İşlemin yasal formundan ziyade ekonomik özünün tablolara yansıtılması ilkesi (özün önceliği) gereğidir.
2
Bilanço içi raporlamanın finansal rasyolara, özellikle finansal kaldıraç oranına (Toplam Borç / Toplam Varlık veya Toplam Borç / Özkaynak) etkisini değerlendir.
Pasif tarafta kiralama yükümlülüğünün (borcun) artması, işletmenin toplam borçluluk seviyesini yükseltir ve finansal kaldıraç oranını artırır.
Finansal kiralama, banka kredisi gibi bir dış finansman (borçlanma) aracıdır ve bilançoya dahil edildiğinde tıpkı banka kredisi gibi rasyoları etkiler.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu sonuçlarla karşılaştır.
Kiralama işlemlerinin bilanço dışında nazım hesaplarda izlendiğini iddia eden ifade, eski (mülga) standartlara ait bir uygulamadır ve güncel mevzuata göre kesinlikle yanlıştır.
Güncel standartlarda 'bilanço dışı finansman' (off-balance sheet financing) avantajı finansal kiralamalar için ortadan kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Finansal Kiralamanın Bilançoya Etkisi ve TFRS 16 / VUK 290 Standartları
Bu soruyu puanla

Konular

Finansal Kiralama (Leasing)

Bu konudan daha fazla soru