Finansman Kaynakları

80 soru

Üretim kapasitesini artırmak için geçici bir işletme sermayesi açığı yaşayan bir anonim şirket, piyasa koşullarını değerlendirerek vadesi $90 \text{ gün}$ ve nominal tutarı $5.500.000 \text{ TL}$ olan bir finansman bonosu ihracına karar vermiştir. İlgili menkul kıymetin piyasaya arzında yatırımcıların beklentisi yıllık $\%40$ basit getiri yönündedir (Bir yıl $360 \text{ gün}$ olarak dikkate alınacaktır).

Buna göre, işletmenin fon sağlama süreci ve finansman bonosu uygulamaları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Finansman bonosunun iskontolu ihraç fiyatı

5.000.000 \text{ TL}

olarak hesaplanır ve bu araç SPK'nın belirlediği en fazla

364 \text{ gün}

vade sınırına uygun bir kısa vadeli kaynaktır.

Bononun ihraç edilmesinden işletmenin kasasına

4.950.000 \text{ TL}

nakit girişi sağlanır ve bu kıymetli evrak riski sıfır kabul edildiğinden yalnızca Hazine tarafından ihraç edilebilir.

İşletmenin bu ihraçtan doğan yıllık efektif maliyeti tam olarak

\%40

'tır ve söz konusu menkul kıymet anonim şirketlerin bir yıldan uzun süreli fon açıklarını kapatmak için çıkarılır.

Bononun satış fiyatının bulunmasında iskonto faktörü olarak

(1+0,40)

değerinin

90

. kuvveti kullanılmalıdır ve yatırımcıya vade sonlarında periyodik kupon ödemesi yapılır.

İşletme bu borçlanma aracı yerine alacaklarını satarak

90 \text{ gün}

vadeli nakit sağlasaydı, yapılan bu yeni kısa vadeli finansman işlemine literatürde forfaiting adı verilirdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finansman bonosunun iskontolu ihraç fiyatı $5.000.000 \text{ TL}$ olarak hesaplanır ve bu araç SPK'nın belirlediği en fazla $364 \text{ gün}$ vade sınırına uygun bir kısa vadeli kaynaktır.

Cevap

Doğru seçenek, finansman bonosunun iskontolu satış fiyatının

5.000.000 \text{ TL}

olduğunu ve en fazla

364 \text{ gün}

vade ile ihraç edilebileceğini belirten ifadedir.

Finansman bonoları, anonim şirketlerin kısa vadeli fon ihtiyaçlarını karşılamak için ihraç ettikleri borçlanma araçlarıdır ve mevzuata göre vadesi azami

364 \text{ gün}

olabilir. İskontolu satış fiyatı (bugünkü değer)

P = \frac{N}{1 + (r \times \frac{t}{360})}

formülüyle hesaplandığında,

5.500.000 / (1 + (0,40 \times \frac{90}{360})) = 5.000.000 \text{ TL}

olarak bulunur. Bu nedenle bugünkü piyasa değerini

5.000.000 \text{ TL}

ve azami vadeyi doğru veren ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Finansman bonosunun vadesine uygun iskonto oranını (dönemlik faiz) hesaplayın.

Dönemlik faiz =

\text{Yıllık Faiz} \times (\text{Vade} / 360) = 0,40 \times (90 / 360) = 0,10

Bonolar piyasaya basit faiz ve iç iskonto yöntemi ile arz edilir, bu nedenle getiri üzerinden vadeye düşen dönemsel oranın bulunması gerekir.

Finansman bonosunun bugünkü değerini (iskontolu ihraç fiyatını) hesaplayın.

\text{İhraç Fiyatı} = \text{Nominal Değer} / (1 + \text{Dönemlik Faiz}) = 5.500.000 / (1 + 0,10) = 5.000.000 \text{ TL}

Yatırımcının beklediği vade sonu tutar üzerinden bugünkü satış fiyatını bulmak için iç iskonto (paranın zaman değeri) formülü kullanılır.

Finansman bonosunun hukuki ve yapısal özelliklerini değerlendirin.

Finansman bonoları, anonim şirketler tarafından çıkarılan, kısa vadeli fon kaynağı niteliğinde ve SPK mevzuatına göre vadesi en fazla

364 \text{ gün}

olabilen borçlanma araçlarıdır.

Söz konusu menkul kıymet, kamu borçlanma aracı olan hazine bonosu veya uzun vadeli olan tahvil ile karıştırılmamalıdır.

Anahtar Kavram

Finansman Bonosu İskonto Hesaplaması ve İhraç Özellikleri

Soru 2Soru →

Likidite sıkıntısı çeken bir sanayi işletmesi, üretiminde kullandığı ana hammaddeyi " $4/20$ , net $65$ " ödeme koşuluyla kredili olarak satın almaktadır. İşletme, satıcının sunduğu erken ödeme iskontosundan faydalanabilmek amacıyla nakit açığını, bankadan yıllık $\%40$ faiz oranıyla kısa vadeli kredi çekerek kapatma imkânına sahiptir.

Buna göre, kârını maksimize etmeyi hedefleyen işletme finansman yöneticisinin rasyonel kararı ve dayandığı temel finansal gerekçe aşağıdakilerden hangisidir? (İşlemlerde bir yıl 360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

İskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti yaklaşık

\%33,33

olarak hesaplandığından banka kredisi kullanılmamalı, satıcıya ödeme vade sonu olan 65. günde yapılmalıdır.

İskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti

\%32

olarak hesaplandığından banka kredisi kullanılmamalı, satıcıya ödeme vade sonu olan 65. günde yapılmalıdır.

İskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti

\%75

düzeyinde olduğu için

\%40

maliyetli banka kredisi çekilmeli ve ödeme 20. günde yapılmalıdır.

Ticari kredinin işletmeye sunduğu avantaj yalnızca

\%4,16

seviyesinde kaldığı için banka kredisi kullanılmamalı, borç 65. günde ödenmelidir.

Erken ödeme iskontosu, hammadde birim maliyetini doğrudan düşürdüğü için alternatif finansman maliyetleri göz ardı edilerek banka kredisi çekilmeli ve 20. günde ödeme yapılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti yaklaşık $\%33,33$ olarak hesaplandığından banka kredisi kullanılmamalı, satıcıya ödeme vade sonu olan 65. günde yapılmalıdır.

Cevap

İşletme, iskontodan vazgeçmenin yıllık maliyetini yaklaşık %33,33 olarak hesaplamalı ve bu oran banka kredisi maliyetinden (%40) düşük olduğu için banka kredisi kullanmayarak ödemeyi 65. günde yapmalıdır.

Doğru yanıt, ticari kredinin zımni maliyetini formüle uygun olarak

\frac{4}{96} \times \frac{360}{45} = \%33,33

şeklinde hesaplayan ve bu oranı banka kredisinin

\%40

'lık faiziyle karşılaştıran seçenektir. %40'lık dış kaynak kullanmak yerine, satıcının sunduğu %33,33 maliyetli vade uzatma imkanını kullanmak finansal açıdan daha rasyoneldir.

Adım Adım Çözüm

Soruda verilen ticari kredi koşullarını matematiksel değişkenlere atamak.

İskonto Oranı (

d

) =

\%4

, İskonto Süresi (

t_d

) =

20

gün, Net Vade (

t_n

) =

65

gün.

Ticari kredinin yıllık maliyet formülünü doğru bir şekilde kurgulayabilmek için verilere ihtiyaç vardır.

İskontodan faydalanmamanın (ticari krediyi kullanmanın) yıllık maliyetini hesaplamak.

k_t = \frac{4}{100-4} \times \frac{360}{65-20} = \frac{4}{96} \times \frac{360}{45} = \frac{1}{24} \times 8 = \frac{8}{24} = \frac{1}{3} \approx \%33,33

İşletmenin 45 gün (65-20) fazladan vade elde etmek için katlandığı gizli faiz yükünü yıllık bazda bulmak zorunludur.

Bulunan yıllık ticari kredi maliyetini banka kredisi maliyetiyle karşılaştırarak karar vermek.

Ticari Kredi Maliyeti (

\approx \%33,33

)

<

Banka Kredisi Maliyeti (

\approx \%40

)

İşletme daima en düşük maliyetli finansman kaynağını seçmelidir. Bankadan

\%40

ile borçlanıp, satıcıya

\%33,33

maliyetli bir borcu erken kapatmak şirketi zarara uğratır. Bu sebeple iskontodan vazgeçilip ödeme net vadede (65. gün) yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Ticari Kredi Maliyetinin Hesaplanması ve Alternatif Finansman Kaynaklarıyla Karşılaştırılması

Soru 3Soru →

Bir petrokimya tesisi, kapasite artırım projesini finanse etmek amacıyla ticari bir bankadan $5$ yıl vadeli ve yıllık $\%30$ sabit faizli uzun vadeli bir yatırım kredisi kullanmayı planlamaktadır. Banka, işletmeye iki farklı geri ödeme seçeneği sunmuştur:

I. Plan: Her yıl sonunda eşit taksitlerle (olağan anüite) geri ödeme.
II. Plan: Her yıl sonunda eşit anapara ve kalan anapara bakiyesi üzerinden hesaplanan faiz ile geri ödeme.

İşletmenin faaliyette bulunduğu makroekonomik ortamda, gelecek $5$ yıl boyunca enflasyon oranının sürekli artarak kredi faiz oranının oldukça üzerine çıkması beklenmektedir.

Paranın zaman değeri ve yüksek enflasyonun reel borç yükü üzerindeki etkisi dikkate alındığında, işletmenin finansal açıdan borçlanma maliyetini minimize edebilmesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

I. Plan tercih edilmelidir; çünkü eşit taksitli planda anapara ödemelerinin ağırlığı vadenin son yıllarına kaydığı için, artan enflasyon ortamında ilerideki yıllarda yapılacak ödemelerin reel maliyeti (bugünkü değeri) daha düşük olacaktır.

II. Plan tercih edilmelidir; çünkü eşit anapara ödemeli planda katlanılacak toplam nominal faiz tutarı daha düşük olacağından, enflasyon beklentisinden bağımsız olarak işletmenin katlanacağı gerçek finansman maliyeti her durumda en azdır.

I. Plan tercih edilmeli, ancak ödemeler dönem sonu (olağan) yerine dönem başı (peşin) anüite şeklinde yapılmalıdır; böylece erken ödeme yapılarak yüksek enflasyonun paranın satın alma gücünde yaratacağı erimeden erkenden korunulmuş olur.

II. Plan tercih edilmelidir; çünkü anaparanın daha hızlı geri ödenmesi işletmenin faaliyet kaldıracı derecesini hızla düşürecek ve böylece artan enflasyonist maliyet baskılarına karşı işletmenin net kâr marjını koruyacaktır.

İki plan arasında finansal açıdan bir fark yoktur; çünkü nominal faiz oranı sabit (

\%30

) kaldığı sürece, dönemsel ödeme yapısı değişse bile her iki planın da yıllık efektif maliyeti enflasyona karşı işletmeyi aynı oranda korur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. Plan tercih edilmelidir; çünkü eşit taksitli planda anapara ödemelerinin ağırlığı vadenin son yıllarına kaydığı için, artan enflasyon ortamında ilerideki yıllarda yapılacak ödemelerin reel maliyeti (bugünkü değeri) daha düşük olacaktır.

Cevap

İşletme, artan enflasyon ortamında reel borç yükünü hafifletmek için anapara ödemelerinin vadenin sonlarına sarktığı eşit taksitli ödeme planını (I. Plan) tercih etmelidir.

Doğru seçenek, eşit taksitli planda nakit çıkışlarının ileriki yıllara sarktığını ve enflasyon ortamında bu durumun borçlunun lehine olduğunu belirten ifadedir. Sabit faizli kredilerde, enflasyon faiz oranını aştığında işletme reel olarak kazançlı çıkar. Eşit taksitli yöntemde anapara ödemeleri çoğunlukla vadenin sonlarına bırakıldığından, yüksek enflasyon bu ileri tarihli ödemelerin reel değerini (satın alma gücünü) daha fazla düşürür ve işletmeye daha büyük bir finansman avantajı sağlar.

Adım Adım Çözüm

Enflasyonun sabit faizli borçlanmalar üzerindeki etkisini analiz et.

Borçlu işletme, gelecekte azalan satın alma gücüyle ödeme yapacağından enflasyonist ortamlardan borçlu taraf olarak avantaj sağlar (enflasyon kazancı).

Paranın zaman değeri kavramına göre enflasyon, gelecekteki nominal nakit çıkışlarının bugünkü reel değerini düşürür.

Geri ödeme planlarının nakit akış zamanlamalarını karşılaştır.

Eşit anapara ödemeli planda (II. Plan) erken yıllardaki nakit çıkışı daha yüksekken, eşit taksitli planda (I. Plan) anapara geri ödemelerinin ağırlığı son yıllara sarkar.

İki ödeme planının yapısal farkı, nakit çıkışlarının vadelere göre dağılımını belirler.

Zaman değeri ve enflasyon ilişkisini kurarak en uygun kararı ver.

İlerideki yıllara ötelenen ödemelerin reel (bugünkü) maliyeti, yüksek enflasyon nedeniyle daha hızlı düşeceği için nakit çıkışını olabildiğince öteleyen I. Plan seçilmelidir.

Finansal yönetimde amaç işletme değerini maksimize etmek ve borçlanmanın reel maliyetini minimize etmektir.

Anahtar Kavram

Orta ve uzun vadeli kredilerde geri ödeme yöntemlerinin (anüite vs. eşit anapara) enflasyonist ortamlarda reel maliyet üzerindeki etkisi.

Soru 4Soru →

Bir işletme, nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla bir ticari bankadan $1$ yıl vadeli, yıllık $\%15$ nominal faizli ve faizi peşin tahsil edilen (iskontolu) $400.000 \text{ TL}$ tutarında bir kredi kullanmıştır. Banka ayrıca kredi kullandırım aşamasında anapara üzerinden peşin olarak $\%5$ oranında komisyon kesintisi yapmıştır.

Buna göre, işletmenin kullandığı bu kısa vadeli kredinin yıllık efektif (etkin) maliyeti yüzde kaçtır?

18,75

20,00

21,05

23,52

25,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25,00

Cevap

Doğru yanıt 25,00 değerini gösteren seçenektir.

İskontolu (faizi peşin tahsil edilen) kredilerde efektif maliyet hesaplanırken, toplam finansman giderleri (faiz + komisyon vb.) işletmenin eline geçen net kullanılabilir tutara bölünür. Sorudaki nominal anapara

400.000 \text{ TL}

'dir. Peşin faiz tutarı

400.000 \times \%15 = 60.000 \text{ TL}

, peşin komisyon tutarı ise

400.000 \times \%5 = 20.000 \text{ TL}

'dir. Toplam maliyet

80.000 \text{ TL}

olur. Kesintiler peşin yapıldığı için işletmenin fiilen kullanabildiği net tutar

400.000 - 80.000 = 320.000 \text{ TL}

'dir. Buna göre efektif (etkin) maliyet;

\frac{80.000}{320.000} = 0,25

(Yani

\%25

) olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

Kredi için katlanılacak toplam finansman giderlerini (kesintileri) hesaplayın.

Peşin Faiz =

400.000 \times 0,15 = 60.000 \text{ TL}

. Peşin Komisyon =

400.000 \times 0,05 = 20.000 \text{ TL}

. Toplam Kesinti (Maliyet) =

60.000 + 20.000 = 80.000 \text{ TL}

Efektif (etkin) maliyeti bulmak için işletmenin kredi kullanımı dolayısıyla katlandığı tüm peşin giderler belirlenmelidir.

İşletmenin fiilen kullanabileceği (eline geçen net) nakit tutarı hesaplayın.

Net Kullanılabilir Tutar =

400.000 - 80.000 = 320.000 \text{ TL}

İskontolu kredilerde faiz ve diğer komisyonlar peşin tahsil edildiği için, işletme nominal anapara tutarını değil, kesintiler yapıldıktan sonra kalan net tutarı kullanabilir.

Efektif maliyet oranını formüle göre (Toplam Maliyet / Net Kullanılabilir Tutar) hesaplayın.

Efektif Maliyet =

\frac{80.000}{320.000} = 0,25

(Yani

\%25,00

Yıllık efektif maliyet oranı, fiilen katlanılan toplam giderin gerçekten yararlanılan net fon tutarına oranlanmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu Kredilerde Efektif (Etkin) Maliyet Hesaplaması

Soru 5Soru →

Kısa vadeli işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak isteyen itibarı yüksek bir anonim şirket, nominal değeri $105.000 \text{ TL}$ ve vadesi $90 \text{ gün}$ olan bir finansman bonosu ihraç etmiştir. Piyasada bu risk grubundaki ihraççılar için talep edilen yıllık basit getiri (iskonto) oranı $\%20$ 'dir.

Hesaplamalarda iç iskonto yönteminin kullanılacağı ve $1$ yılın $360 \text{ gün}$ olarak alınacağı varsayımıyla; bu finansman bonosunun ihraç fiyatı ve finansman bonolarının genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İhraç fiyatı

100.000 \text{ TL}

'dir ve anonim şirketler tarafından genel kredi itibarına dayanılarak teminatsız ihraç edilen kısa vadeli (

30-364 \text{ gün}

) iskontolu borçlanma araçlarıdır.

İhraç fiyatı

110.250 \text{ TL}

'dir ve yalnızca devlet tarafından bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla çıkarılan risksiz kabul edilen iskontolu kamu borçlanma senetleridir.

İhraç fiyatı

87.500 \text{ TL}

'dir ve finansman bonoları, şirketlerin duran varlık yatırımlarını finanse etmek amacıyla ihraç ettikleri uzun vadeli kaynaklardır.

İhraç fiyatı

100.000 \text{ TL}

'dir ve piyasadaki genel faiz oranları yükseldiğinde bu sabit getirili araçların ikincil piyasadaki fiyatının da artması beklenir.

İhraç fiyatı

99.750 \text{ TL}

'dir ve anonim şirketler tarafından ihraç edilen, vadesi

1

yıldan uzun olan ve yatırımcısına periyodik kupon ödemesi sağlayan borçlanma senetleridir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhraç fiyatı $100.000 \text{ TL}$ 'dir ve anonim şirketler tarafından genel kredi itibarına dayanılarak teminatsız ihraç edilen kısa vadeli ( $30-364 \text{ gün}$ ) iskontolu borçlanma araçlarıdır.

Cevap

İhraç fiyatının

100.000 \text{ TL}

olduğu ve finansman bonolarının anonim şirketler tarafından ihraç edilen kısa vadeli (

30-364 \text{ gün}

) iskontolu borçlanma araçları olduğunu belirten ifadedir.

İhraç fiyatının iç iskonto formülü kullanılarak

100.000 \text{ TL}

şeklinde doğru hesaplandığı ve finansman bonolarının genel özellikleri olan 'anonim şirketlerce teminatsız ihraç edilen kısa vadeli (

30-364 \text{ gün}

) iskontolu borçlanma aracı' bilgisini barındıran ifade tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

İhraç fiyatını hesaplamak için iç iskonto (bugünkü değer) formülünü belirlemek

P = \frac{N}{1 + i \times \frac{t}{360}}

formülü kullanılacaktır.

Soruda finansman bonosunun ihraç (satış) fiyatının iç iskonto yöntemiyle hesaplanması istenmiştir.

Verilen sayısal değerleri formülde yerine koyarak ihraç fiyatını bulmak

P = \frac{105.000}{1 + 0,20 \times \frac{90}{360}} = \frac{105.000}{1 + 0,05} = \frac{105.000}{1,05} = 100.000 \text{ TL}

olarak hesaplanır.

Yatırımcının ödemesi gereken başlangıç tutarı (ihraç fiyatı), vade sonundaki nominal değerin bugünkü değerine eşittir.

Finansman bonosunun teorik özelliklerini değerlendirmek

Finansman bonoları, anonim şirketlerin (A.Ş.) kısa vadeli (

30-364 \text{ gün}

) fon ihtiyaçları için teminatsız ihraç ettikleri borçlanma araçlarıdır.

Seçeneklerdeki kavramsal tanımların doğruluğunu teyit etmek için yasal çerçevenin bilinmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Finansman Bonosu Özellikleri ve İskontolu Fiyatlaması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Bir işletmenin duran varlık yatırımlarını finanse etmesinde banka kredisi ile satın alma veya finansal kiralama (leasing) alternatifleri sıklıkla karşılaştırılmaktadır. Bu iki alternatifin nakit akışları, vergi avantajları ve bilanço üzerindeki etkileri finansal karar alma sürecinde kritik rol oynar.

Buna göre, finansal kiralama ve alternatif finansman yöntemlerinin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kiracı (lessee), finansal kiralama sözleşmelerinde taksitlerin bugünkü değeri hesaplanırken, ödemeler kural olarak dönem sonunda yapıldığı için her zaman olağan (dönem sonu) anüite faktörlerini kullanmalıdır.

Finansal kiralama sözleşmesinden doğan sabit kira yükümlülükleri, işletmenin üretim maliyetlerine doğrudan yansıdığı için finansal kaldıraç (DFL) yerine faaliyet kaldıracı (DOL) derecesini artırır.

Kiracı (lessee), finansal kiralama yoluyla edindiği iktisadi kıymeti bilançosunda aktifleştirir ve dönem boyunca ayırdığı amortismanlar ile kira ödemelerinin faiz kısmını gider yazarak vergi kalkanından yararlanır.

Sat ve geri kirala (sale and leaseback) işleminde standart banka kredisi alternatifine benzer şekilde, kiralayana yapılan ödemelerin hem faiz hem de anapara kısmı vergi matrahından indirilerek vergi kalkanı maksimize edilir.

Kiralamanın net avantajı (NAL) hesaplanırken, sözleşme sonunda varlığın mülkiyeti kiralayanda (lessor) kalacaksa, varlığın beklenen hurda değeri (salvage value) kiracı için bir nakit girişi olarak iskonto edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kiracı (lessee), finansal kiralama yoluyla edindiği iktisadi kıymeti bilançosunda aktifleştirir ve dönem boyunca ayırdığı amortismanlar ile kira ödemelerinin faiz kısmını gider yazarak vergi kalkanından yararlanır.

Cevap

Finansal kiralama işlemlerinde mülkiyet hukuken kiralayanda (lessor) kalsa da, ekonomik risk ve faydalar kiracıya (lessee) geçtiği için 'özün önceliği' kavramı gereği varlık kiracının bilançosunda aktifleştirilir. Kiracı, bu kullanım hakkı üzerinden tıpkı satın almış gibi amortisman ayırır ve ödediği kira taksitlerinin faiz kısmını finansman gideri olarak kaydederek çifte vergi kalkanı (amortisman + faiz) elde eder. Bu nedenle iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi ve ilgili giderlerin vergi avantajı sağlaması doğru bir finansal kiralama özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

Finansal kiralama (leasing) ile banka kredisinin bilanço üzerindeki etkisini değerlendir.

Özün önceliği ilkesi ve ilgili muhasebe standartları (TFRS 16 / VUK Mükerrer 290) gereği, finansal kiralamaya konu varlıklar kiracının bilançosunda 'kullanım hakkı' olarak aktifleştirilir.

Mülkiyet kiralayanda kalsa bile varlığa ait ekonomik risk ve getiriler kiracıya geçtiği için varlık kiracının aktifinde raporlanır.

Alternatiflerin sağladığı vergi kalkanı (tax shield) unsurlarını analiz et.

Aktifleştirilen varlık üzerinden amortisman ayrılır. Ayrıca ödenen kira taksitleri anapara ve faiz olarak ayrıştırılır; yalnızca faiz kısmı giderleştirilir.

Anapara ödemeleri borç ödemesidir ve kurumlar vergisi matrahından indirilemez. Amortisman ve faiz giderleri ise yasal vergi kalkanı oluşturur.

Çeldirici seçeneklerdeki kavramsal hataları tespit et.

Taksitlerin dönem başı ödenmesi, kira yükümlülüklerinin finansal kaldıracı etkilemesi ve hurda değerin fırsat maliyeti oluşturması prensipleri kullanılarak diğer ifadelerin hatalı olduğu doğrulanır.

Nakit akışlarının doğru zamanlaması ve risk/getiri faktörlerinin doğru sınıflandırılması finansal kararların temelidir.

Anahtar Kavram

Finansal Kiralama İşlemlerinde Bilanço ve Vergi Etkisi

Soru 7Soru →

Kapasite artırımı amacıyla yeni bir üretim tesisi kurmayı planlayan bir işletme, makine ve teçhizat yatırımlarının finansmanında banka kredisi kullanmak ile finansal kiralama (leasing) yapmak arasında kararsız kalmıştır. İşletmenin finansman yöneticisi, bu iki alternatifin finansal tablolara, vergi yükümlülüklerine ve nakit akışlarına etkisini analiz eden bir rapor hazırlamaktadır.

Buna göre, hazırlanan raporda finansal kiralama süreci ve alternatif finansman yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisinin yer alması doğrudur?

Finansal kiralama işleminde kiracı, sözleşme boyunca ödediği kira bedellerinin tamamını doğrudan gider yazamaz; bunun yerine aktifleştirdiği kullanım hakkı üzerinden ayırdığı amortismanı ve kira ödemelerindeki faiz payını kurumlar vergisi matrahından indirerek vergi kalkanı sağlar.

Finansal kiralama yöntemi, yasal olarak sadece bir kiralama işlemi kabul edildiğinden bilançonun pasif tarafında herhangi bir finansal yükümlülük yaratmaz ve bu nedenle işletmenin finansal kaldıraç derecesini (DFL) etkilemez.

Banka kredilerinde nakit çıkışları genellikle dönem başlarında gerçekleşirken, finansal kiralama sözleşmelerinde kira taksitleri her zaman olağan (dönem sonu) anüite yapısına sahip olduğundan iskonto faktörleri buna göre hesaplanır.

İşletmenin acil nakit ihtiyacını karşılamak üzere mevcut duran varlığını kiralama şirketine satıp kullanım hakkını tekrar geri alması uygulaması 'standart (doğrudan) finansal kiralama' olarak adlandırılır ve bu modelde anapara geri ödemeleri vergi kalkanı yaratır.

Satın alma alternatifinin net avantajı hesaplanırken, varlığın ekonomik ömrü sonundaki tahmini hurda değeri (kalıntı değer), sermaye maliyeti üzerinden

(1+i)^n

katsayısı ile çarpılarak bugünkü değere dönüştürülür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finansal kiralama işleminde kiracı, sözleşme boyunca ödediği kira bedellerinin tamamını doğrudan gider yazamaz; bunun yerine aktifleştirdiği kullanım hakkı üzerinden ayırdığı amortismanı ve kira ödemelerindeki faiz payını kurumlar vergisi matrahından indirerek vergi kalkanı sağlar.

Cevap

Doğru ifade, finansal kiralamada vergi kalkanının brüt kira bedeli üzerinden değil, aktifleştirilen kullanım hakkının amortismanı ve kira taksitlerindeki faiz payı üzerinden sağlandığını belirten seçenektir.

Türk vergi mevzuatı (VUK Mükerrer 290) ve finansal raporlama standartlarına (TFRS 16) göre, finansal kiralama işleminde kiralanan varlık aktifleştirilir (kullanım hakkı olarak) ve pasifte buna karşılık bir kiralama yükümlülüğü yaratılır. Bu nedenle kiracı, ödediği toplam nakit kira bedelini doğrudan tek seferde gider yazamaz. Tıpkı banka kredisiyle satın almada olduğu gibi, aktifleştirilen tutar üzerinden ayrılan amortisman ile kira taksitlerinin içindeki faiz payı giderleştirilerek kurumlar vergisinden düşülür ve vergi kalkanı elde edilir.

Adım Adım Çözüm

Finansal kiralamanın muhasebeleştirilme ve vergi mantığını analiz et.

TFRS 16 ve VUK hükümlerine göre finansal kiralama bir tür 'borçlanarak satın alma' olarak değerlendirilir. Varlık aktife alınır, borçlar pasife yazılır.

Yasal mevzuat, işlemin ekonomik özünü dikkate alarak kiralamayı bir yatırım finansmanı gibi konumlandırır.

Alternatif finansman türlerinin vergi kalkanı (tax shield) kaynaklarını karşılaştır.

Banka kredisinde işletme, varlığın amortismanını ve kredinin faiz giderini vergi matrahından düşer. Finansal kiralamada da aynı şekilde kullanım hakkı üzerinden amortisman ayrılır ve kira içindeki faiz payı gider yazılır.

Her iki yöntemde de anapara ödemeleri değil, sadece finansman maliyetleri (faiz) ve varlık aşınma payları (amortisman) kurumlar vergisinden indirilebilir.

Kaldıraç ve nakit akışı profillerini değerlendir.

Finansal kiralama pasifte yükümlülük yaratır (kaldıracı artırır) ve taksitleri genellikle dönem başında (peşin anüite) ödenir. Sat ve geri kirala işlemi ise standart kiralamadan yapısal olarak farklıdır.

Kiralama kararlarında bugünkü değer hesabı yapılırken nakit akışlarının zamanlaması (peşin vs. olağan anüite) ve bilanço etkileri doğru tanımlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Finansal Kiralama (Leasing) İşlemlerinin Vergi Kalkanı ve Finansal Tablolara Etkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

Delta A.Ş., hammadde alımlarını finanse etmek için X Bankası'ndan kredi limiti tahsis ettirmiştir. Şirket, bu limit dâhilinde $1$ yıl vadeli ve nominal faiz oranı $\%16$ olan $500.000\text{ TL}$ tutarında bir iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) kredi kullanmaya karar vermiştir. Kredi sözleşmesi gereği banka, kredi nominal tutarının $\%20$ 'sini telafi edici bakiye (vadesiz mevduat blokesi) olarak hesapta tutma şartı getirmiştir.

Vergi, fon ve diğer masraflar ihmal edildiğinde, Delta A.Ş.'nin kullandığı bu kredinin yıllık etkin (efektif) finansman maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

\%16,00

\%19,05

\%20,00

\%22,86

\%25,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%25,00$

Cevap

Kredinin yıllık etkin maliyeti

\%25,00

'tir.

İskontolu ve telafi edici bakiyeli kredilerde yıllık etkin maliyet hesaplanırken, nominal anaparadan hem peşin kesilen faiz hem de bloke edilen tutar (telafi edici bakiye) düşülmelidir.

80.000\text{ TL}

faiz ve

100.000\text{ TL}

bloke düşüldüğünde işletme

320.000\text{ TL}

net fon kullanabilmektedir. Katlanılan maliyet olan

80.000\text{ TL}

, kullanılan fona (

320.000\text{ TL}

) bölündüğünde oran

\%25

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

Kredinin nominal faiz tutarını hesapla.

Faiz =

500.000 \times 0,16 = 80.000\text{ TL}

İskontolu kredilerde faiz tutarı baştan kesileceği için net kullanılabilir fonu bulmadan önce kesilecek faizi bilmemiz gerekir.

Telafi edici bakiye tutarını hesapla.

Bloke Tutar =

500.000 \times 0,20 = 100.000\text{ TL}

Banka, nominal tutarın belirli bir yüzdesini bloke etmektedir, bu tutar işletme tarafından kullanılamaz.

İşletmenin eline geçen net kullanılabilir fonu bul.

Kullanılabilir Fon =

500.000 - 80.000 - 100.000 = 320.000\text{ TL}

Kredi iskontolu olduğundan hem faiz hem de telafi edici bakiye nominal anaparadan düşülür.

Yıllık etkin (efektif) maliyeti hesapla.

Etkin Maliyet =

\frac{80.000}{320.000} = 0,25 = \%25,00

Etkin maliyet, ödenen toplam finansman giderinin, işletmenin fiilen kullanabildiği fon tutarına bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet (Efektif Faiz Oranı)

Alternatif Yöntem

Tutar yerine doğrudan oranlar üzerinden de formül kurulabilir: Yıllık Etkin Maliyet = Nominal Faiz Oranı / (1 - Nominal Faiz Oranı - Telafi Edici Bakiye Oranı) formülüyle 0,16 / (1 - 0,16 - 0,20) = 0,16 / 0,64 = %25 bulunur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Bir üretim işletmesi, yurt içi piyasaya yaptığı satışlardan doğan 200.000 TL tutarındaki, ortalama 60 gün vadeli ticari alacaklarını vadesinden önce nakde çevirmek amacıyla bir finansal kuruluşla anlaşmıştır. Yapılan sözleşmeye göre, alıcıların borcunu ödememe (temerrüt) riski tamamen finansal kuruluşa devredilmiştir. Finansal kuruluş, bu işlem için %1,5 komisyon ve yıllık %30 finansman (faiz) oranı uygulayacağını belirtmiştir.

(İşlemlerde basit dış iskonto yöntemi kullanılacak olup, 1 yıl 360 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, işletmenin eline geçecek net nakit tutarı ve başvurduğu finansman yönteminin türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

187.000 TL – Rücusuz faktoring

187.000 TL – Rüculu faktoring

187.000 TL – Forfaiting

190.000 TL – Rücusuz faktoring

197.000 TL – Finansal kiralama

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 187.000 TL – Rücusuz faktoring

Cevap

İşletmenin eline geçecek net tutar 187.000 TL olup, riskin devredildiği bu işlem türü rücusuz faktoringdir.

Soruda belirtilen işlem kısa vadeli (60 gün) ve faturalı ticari alacakların devrini içerdiği için bu bir faktoring işlemidir. Ayrıca, alıcının borcunu ödememe (temerrüt) riskinin tamamen finansal kuruluşa devredildiği açıkça ifade edildiğinden, bu işlem rücusuz (gayrikabili rücu) faktoring özelliğindedir. Finansal hesaplama boyutunda ise; 200.000 TL'lik alacak üzerinden %1,5 oranında komisyon (

200.000 \times 0,015 = 3.000

TL) ve 60 günlük %30 faiz üzerinden iskonto (

200.000 \times 0,30 \times \frac{60}{360} = 10.000

TL) kesintisi yapılır. Toplam 13.000 TL tutarındaki kesinti düşüldüğünde işletmenin eline net 187.000 TL geçer.

Adım Adım Çözüm

İşlemin niteliğini (yöntem ve türünü) belirleme

İşlem yöntemi rücusuz faktoringdir.

Alacakların kısa vadeli (60 gün) ve ticari faturalı olması işlemin faktoring olduğunu; temerrüt riskinin tamamen finansal kuruluşa devredilmesi ise işlemin 'rücusuz (gayrikabili rücu)' nitelik taşıdığını gösterir.

Komisyon kesintisini hesaplama

200.000 \times 0,015 = 3.000

Faktoring şirketi işlemi devralırken alacağın nominal tutarı üzerinden peşin olarak %1,5 komisyon kesmektedir.

Faiz (iskonto) kesintisini hesaplama

200.000 \times 0,30 \times \frac{60}{360} = 10.000

Finansman maliyeti, alacağın vadesi (60 gün) ve yıllık faiz oranı (%30) dikkate alınarak basit dış iskonto yöntemiyle hesaplanır.

Elde edilecek net nakit tutarını bulma

200.000 - (3.000 + 10.000) = 187.000

Nominal alacak tutarından toplam kesintiler (komisyon ve faiz giderleri) çıkarılarak işletmeye ödenecek net nakit bulunur.

Anahtar Kavram

Faktoring İşlemlerinde Maliyet Hesaplaması ve Rücusuz Faktoring Kavramı

Soru 10Soru →

Anonim şirket statüsündeki bir firmanın finansman yöneticisi (CFO), gerçekleştirilecek yeni bir fabrika yatırımı için sermaye piyasalarından borçlanma aracı (tahvil) ihraç etmeyi planlamaktadır. CFO, yönetim kuruluna tahvil ihracının şirkete getireceği maliyetler, ihraç türleri ve piyasa koşullarının tahvil değerine etkileri hakkında bir sunum hazırlamıştır.

Bu sunumda yer alan aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Piyasada geçerli olan faiz oranları (beklenen getiri) ihraç edeceğimiz tahvilin üzerinde yazan kupon oranından daha yüksek olursa, tahvillerimizi yatırımcılara satabilmek için nominal bedelin altında (iskontolu) bir fiyat belirlememiz gerekecektir.

İhraca aracılık edecek finansal kurumlara ödeyeceğimiz komisyonlar ile yasal izin ve basım masrafları (ihraç giderleri), şirketimizin kasasına girecek net nakit tutarını azaltacağı için tahvil ihracının bize olan nihai maliyetini yükseltecektir.

Yatırımcılara yapacağımız kupon ödemelerini yılda bir kez yerine altı ayda bir gerçekleştirirsek, ara dönemlerdeki bileşik faiz etkisi yüzünden yatırımcının elde edeceği efektif getiri oranı nominal oranımızın üzerine çıkacaktır.

Yatırımcı taleplerini karşılamak için standart kuponlu tahviller yerine hiç faiz ödemesiz kuponsuz (iskontolu) tahviller veya itfada ödüllü ikramiyeli tahviller ihraç etme stratejimiz, şirket içindeki serbest nakit akışını farklı şekillerde etkileyerek hissedarlarla aramızdaki vekalet (temsil) maliyetlerinin seyrini değiştirebilir.

İhraç edeceğimiz bu tahvillerin şirketimize olan vergi sonrası maliyetini hesaplarken, yatırımcılara her dönem ödeyeceğimiz kupon faizleri ile vade sonunda yapacağımız anapara geri ödemelerinin tamamı kurumlar vergisi matrahından düşüleceği için, toplam nakit çıkışının tümüne (1-t) vergi kalkanı düzeltmesini uygulamamız yasal bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhraç edeceğimiz bu tahvillerin şirketimize olan vergi sonrası maliyetini hesaplarken, yatırımcılara her dönem ödeyeceğimiz kupon faizleri ile vade sonunda yapacağımız anapara geri ödemelerinin tamamı kurumlar vergisi matrahından düşüleceği için, toplam nakit çıkışının tümüne (1-t) vergi kalkanı düzeltmesini uygulamamız yasal bir zorunluluktur.

Cevap

Tahvil maliyeti hesaplanırken sadece kupon faizi ödemelerinin kurumlar vergisinden düşülebildiği, vade sonundaki anapara ödemelerinin ise vergiden düşülemediği ve bu nedenle (1-t) vergi kalkanı düzeltmesinin anapara ödemeleri için uygulanamayacağı gerçeğine ters düşen ifadedir.

Doğru cevap (yanlış olan ifade) anapara ve faiz ödemelerinin vergi kalkanı etkisiyle ilgilidir. Borçlanmanın vergi sonrası maliyeti hesaplanırken (1-Vergi Oranı) katsayısı ile düzeltme yapılması zorunludur; ancak bu vergi kalkanı sadece gelir tablosunda gider yazılabilen 'faiz ödemeleri' için geçerlidir. Vade sonundaki anapara geri ödemesi bilançodaki borç yükümlülüğünü (pasifi) azaltan bir işlem olup, kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülemez. Bu nedenle anapara nakit çıkışına (1-t) düzeltmesi uygulanamaz.

Adım Adım Çözüm

Tahvil maliyeti hesaplamasında vergi kalkanı prensibinin analiz edilmesi.

Vergi kalkanı (1-t) etkisinin, sadece gelir tablosunda kurumlar vergisi matrahından yasal gider olarak gösterilebilen kalemler için geçerli olduğu tespit edilir.

Borçlanma maliyetinin net etkisini bulmak için vergiden düşülebilir kalemlerin ayrıştırılması gerekir.

Tahvilin nakit çıkışlarının (faiz ve anapara) vergi karşısındaki durumunun değerlendirilmesi.

Faiz ödemelerinin gelir tablosunda giderleştirilebildiği, ancak anapara geri ödemelerinin bir bilanço işlemi (yükümlülük azaltımı) olduğu için gider yazılamayacağı belirlenir.

Hangi nakit çıkışının maliyet hesaplamasında (1-t) ile düzeltileceğini saptamak içindir.

Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunun kontrol edilmesi.

Anapara geri ödemelerinin de kurumlar vergisi matrahından düşüleceğini ve tüm nakit çıkışlarına (1-t) düzeltmesi uygulanması gerektiğini öne süren ifadenin temel muhasebe ve finansman kurallarına aykırı olduğu sonucuna varılır.

Yanlış olan ifadeyi kesin olarak belirlemek içindir.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı, Değerlemesi ve Vergi Sonrası Maliyet Hesaplaması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

Bir perakende işletmesi, tedarikçisinden "4/15, net 75" ödeme koşuluyla vadeli mal satın almıştır. İşletmenin bu iskontodan yararlanmak için kullanabileceği kısa vadeli banka kredisinin yıllık faiz oranı %20'dir. (Bir yıl 360 gün olarak kabul edilecektir.)

Buna göre, işletmenin nakit iskontosundan yararlanmayıp borcunu vadesinde (75. gün) ödemesi durumunda katlanacağı yıllık zımni (örtülü) maliyet oranı yüzde kaçtır ve rasyonel bir finansal yönetici olarak banka kredisi kullanımı konusunda nasıl bir karar verilmelidir?

Maliyet %25'tir; banka kredisi kullanılmalıdır.

Maliyet %25'tir; banka kredisi kullanılmamalıdır.

Maliyet %24'tür; banka kredisi kullanılmalıdır.

Maliyet %24'tür; banka kredisi kullanılmamalıdır.

Maliyet %20'dir; banka kredisi kullanılmamalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maliyet %25'tir; banka kredisi kullanılmalıdır.

Cevap

İşletmenin iskontodan vazgeçme maliyeti %25'tir ve bu oran banka kredisinden (%20) daha yüksek olduğu için banka kredisi kullanılmalıdır.

Ticari kredilerde nakit iskontosundan yararlanmamanın yıllık zımni maliyeti

\left( \frac{\text{İskonto Oranı}}{100 - \text{İskonto Oranı}} \right) \times \left( \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}} \right)

formülü ile hesaplanır. Veriler yerine konduğunda:

\left( \frac{4}{96} \right) \times \left( \frac{360}{75 - 15} \right) = \left( \frac{1}{24} \right) \times 6 = 0,25

yani

\%25

bulunur. İşletme, tedarikçisine %25 zımni faiz ödemek yerine bankadan %20 faizle kredi çekerek 15. günde borcunu öderse %5'lik bir net avantaj sağlar. Bu sebeple doğru seçenek maliyetin %25 olduğunu ve banka kredisinin kullanılması gerektiğini ifade edendir.

Adım Adım Çözüm

Zımni maliyet formülündeki oran kısmını hesapla.

\frac{4}{100 - 4} = \frac{4}{96} = \frac{1}{24}

İskontodan yararlanılmadığında ödenen fazla tutarın, kullanılabilecek net ana paraya oranının bulunması gerekir.

Zımni maliyet formülündeki yıllıklandırma (zaman) çarpanını hesapla.

\frac{360}{75 - 15} = \frac{360}{60} = 6

İşletmenin iskontodan vazgeçerek kazandığı ek sürenin (60 gün) bir yıl (360 gün) içindeki devir sayısının bulunması gerekir.

Yıllık zımni maliyet oranını bul.

\frac{1}{24} \times 6 = \frac{6}{24} = 0,25 \Rightarrow \%25

Bulunan oran ile zaman çarpanı çarpılarak yıllık maliyet elde edilir.

Bulunan maliyeti banka kredisi oranıyla karşılaştırarak karar ver.

Zımni Maliyet (%25) > Banka Kredisi Maliyeti (%20) olduğundan banka kredisi kullanılmalıdır.

Erken ödeme iskontosunu kaçırmanın maliyeti (%25), dışarıdan borçlanma maliyetinden (%20) daha yüksek olduğu için borçlanıp iskontodan faydalanmak işletme lehinedir.

Anahtar Kavram

Ticari kredilerde (satıcı kredisi) erken ödeme iskontosundan yararlanmamanın yıllık zımni maliyetinin hesaplanması ve alternatif finansman kaynaklarıyla karşılaştırılması.

Soru 12Soru →

Teknoloji ürünleri ticareti yapan bir işletme, kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla $90$ gün vadeli $800.000 \text{ TL}$ tutarındaki senetli ticari alacaklarını bir finansal kuruma devretmek üzere anlaşmıştır. Anlaşma şartlarına göre;

- Finansal kurum, alacakların ödenmeme riskini (kredi riskini) tamamen devralmıştır.
- Faktoring komisyon oranı $\%1,5$ olarak belirlenmiştir.
- Yıllık finansman (iskonto) oranı $\%20$ olarak uygulanacaktır.

(1 yıl $360$ gün olarak kabul edilecektir.)

Bu bilgilere göre, işletmenin bu işlem sonucunda eline geçecek net finansman tutarı ve işlemin finansal niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

748.000 \text{ TL}

/ Rücusuz Faktoring

748.000 \text{ TL}

/ Rüculu Faktoring

748.000 \text{ TL}

/ Forfaiting

628.000 \text{ TL}

/ Rücusuz Faktoring

788.000 \text{ TL}

/ Forfaiting

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $748.000 \text{ TL}$ / Rücusuz Faktoring

Cevap

İşletmenin eline geçecek net tutar

748.000 \text{ TL}

olup, risk tamamen finansal kuruma devredildiği için işlem bir rücusuz faktoring işlemidir.

Alacak tutarı üzerinden peşin olarak

\%1,5

oranında

12.000 \text{ TL}

komisyon ve

90

günlük süre için

\%20

yıllık oranla

40.000 \text{ TL}

iskonto kesintisi yapılmıştır. Toplam

52.000 \text{ TL}

kesinti sonrasında işletmeye

748.000 \text{ TL}

ödenir. Alıcıların ödememesi durumunda tüm riskin kuruma ait olması, bu işlemin kesin olarak rücusuz faktoring olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

Sözleşmenin türünü belirleme

İşlem rücusuz faktoring olarak sınıflandırılır.

Alacakların ödenmeme riski tamamen finansal kuruma devredildiği için rücusuz (geri dönülemez) faktoring işlemi söz konusudur.

Faktoring komisyonunu hesaplama

800.000 \times 0,015 = 12.000 \text{ TL}

Komisyon kesintisi, sözleşme başlangıcında toplam alacak tutarı (fatura/senet bedeli) üzerinden peşin olarak hesaplanır.

Finansman maliyetini (faizi) hesaplama

800.000 \times 0,20 \times (90 / 360) = 40.000 \text{ TL}

Faiz hesaplamasında basit faiz mantığıyla alacak tutarı, yıllık faiz oranı ve vadenin yıla oranı çarpılır.

Net finansman tutarını hesaplama

800.000 - (12.000 + 40.000) = 748.000 \text{ TL}

İşletmenin eline geçecek tutarı bulmak için toplam alacak tutarından komisyon ve faiz kesintileri çıkarılır.

Anahtar Kavram

Faktoring Türleri ve Faktoring Maliyet Hesaplaması

Soru 13Soru →

ABC A.Ş., tevsi yatırımı finansmanı için bir bankadan yıllık $\%25$ faiz oranıyla, $4$ yıl vadeli $400.000$ TL tutarında yatırım kredisi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre geri ödemeler her yıl sonunda eşit anapara ödemeli olarak gerçekleştirilecektir.

Buna göre, işletmenin 2. yılın sonunda bankaya yapacağı toplam ödeme (anapara + faiz) tutarı kaç TL'dir?

175.000

200.000

150.000

250.000

75.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 175.000

Cevap

İkinci yılın sonunda bankaya yapılacak toplam ödeme tutarı 175.000 TL'dir.

Doğru hesaplamada öncelikle yıllık anapara taksidi (

400.000 / 4 = 100.000

TL) bulunur. 1. yılın sonunda bu tutar ödendiği için, 2. yılın faiz matrahı

300.000

TL'ye düşer. İkinci yılın faiz yükü

300.000 \times 0,25 = 75.000

TL'dir. Toplam ödeme ise Anapara + Faiz (

100.000 + 75.000

) formülünden

175.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

Yıllık eşit anapara ödeme tutarının hesaplanması

\frac{400.000}{4} = 100.000

Kredi sözleşmesi 'eşit anapara ödemeli' itfa planına dayandığı için toplam kredi tutarı vadeye bölünerek her dönem ödenecek sabit anapara kısmı bulunur.

İkinci yıl başındaki (1. yıl sonundaki) kalan anapara bakiyesinin bulunması

400.000 - 100.000 = 300.000

Faiz, her zaman ilgili dönemin başındaki kalan anapara üzerinden hesaplanır. İlk yıl 100.000 TL anapara ödendiği için bakiye azalır.

İkinci yıla ait faiz giderinin hesaplanması

300.000 \times 0,25 = 75.000

Kalan 300.000 TL anapara üzerinden yıllık

\%25

faiz oranı uygulanarak o dönemin faiz yükü bulunur.

İkinci yıl toplam ödeme (taksit) tutarının bulunması

100.000 + 75.000 = 175.000

Banka taksidi; o dönemin anapara ödemesi ile faiz ödemesinin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Eşit Anapara Ödemeli Kredi İtfası (Amortismanı)

Soru 14Soru →

Yatırım malları ihracatı yapan bir işletme, yurt dışındaki alıcıdan olan 3 yıl vadeli ve emre yazılı senetlere (bono) bağlanmış alacaklarını likide çevirmek istemektedir. İşletme, bu alacakları iskonto ettirirken ithalatçının ödememe riskini (ticari, politik ve transfer riskleri) tamamen finansman kurumuna devretmek ve olası bir temerrüt durumunda kendisine kesinlikle rücu edilmemesini (başvurulmamasını) talep etmektedir.

Bu özelliklere ve işletmenin talebine en uygun finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Forfaiting

Faktoring

Finansal kiralama

Ticari kredi

Finansman bonosu ihracı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Forfaiting

Cevap

İşletmenin talebine en uygun finansman yöntemi forfaiting'dir.

Forfaiting, genellikle yatırım malları ihracatından doğan, poliçe veya bonoya bağlı orta ve uzun vadeli alacakların, forfaiter (finansman kurumu) tarafından rücusuz (geri dönülemez) olarak satın alınması işlemidir. Bu işlemde ticari, politik ve transfer riskleri tamamen finansman kurumuna geçer. Sorudaki vade (3 yıl), rücusuz olma şartı ve uluslararası satış senaryosu doğrudan forfaiting işleminin temel özellikleridir.

Adım Adım Çözüm

İşletmenin ihtiyaç duyduğu finansman vadesi ve ilgili malın türü analiz edilir.

3 yıl vadeli (orta vadeli) ve yatırım malı ihracatından doğan bir alacak söz konusudur.

Kısa ve orta/uzun vadeli finansman türlerini (özellikle faktoring ve forfaiting ayrımını) yapabilmek için.

İşletmenin risk devri ve rücu şartları incelenir.

İşletme tüm riskleri (ticari, politik, transfer) finansman kurumuna devretmekte ve kendisine rücu edilmemesini şart koşmaktadır.

Rüculu (satıcıya geri dönülebilen) ve rücusuz (satıcıya geri dönülemeyen) işlemleri birbirinden net olarak ayırmak için.

Elde edilen veriler finansman yöntemleriyle eşleştirilir.

Orta vadeli, yatırım mallarına dayanan ve tam rücusuz (without recourse) finansman sağlayan yöntem forfaiting olarak belirlenir.

Sorudaki tüm özelliklerin literatürdeki karşılığını bularak doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Forfaiting, ihracatçının orta ve uzun vadeli, poliçe veya bonoya bağlı alacaklarının bir finansman kurumu tarafından rücusuz olarak satın alınması işlemidir.

Soru 15Soru →

Büyük ölçekli bir kapasite artırımı projesini finanse etmek amacıyla bankadan uzun vadeli bir yatırım kredisi kullanmayı planlayan bir işletme, geri ödeme planı alternatiflerini değerlendirmektedir. Banka, faiz oranı ve vadesi aynı olan iki farklı ödeme planı sunmuştur:

I. Eşit taksitli (olağan anüite) ödeme planı
II. Eşit anaparalı ödeme planı

Bu iki kredi geri ödeme planı karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eşit anaparalı ödeme planında, vade boyunca katlanılacak toplam faiz maliyeti eşit taksitli plana göre daha düşüktür.

Eşit taksitli ödeme planında, dönemler itibarıyla ödenen taksit tutarı içindeki anapara payı vade sonuna doğru giderek azalır.

Kredinin ilk yılındaki toplam nakit çıkışı (anapara ve faiz toplamı), eşit anaparalı planda eşit taksitli plana kıyasla daha düşüktür.

Projenin nakit girişlerinin ilk yıllarda yetersiz olması bekleniyorsa, işletmenin eşit anaparalı ödeme planını tercih etmesi likidite açısından daha avantajlıdır.

Her iki ödeme planında da dönemler itibarıyla hesaplanan faiz tutarları sabit olup, nakit çıkışlarındaki farklılık yalnızca anapara ödemelerinden kaynaklanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eşit anaparalı ödeme planında, vade boyunca katlanılacak toplam faiz maliyeti eşit taksitli plana göre daha düşüktür.

Cevap

Eşit anaparalı ödeme planında, vade boyunca katlanılacak toplam faiz maliyeti eşit taksitli plana göre daha düşüktür.

Doğru ifadede belirtildiği gibi, eşit anaparalı geri ödeme planında kredinin anaparası eşit taksitli (anüite) plana kıyasla çok daha hızlı ödenir. Faiz, daima kalan anapara bakiyesi üzerinden hesaplandığı için, anaparanın hızlı erimesi vade boyunca bankaya ödenecek toplam faiz tutarının daha düşük olmasını sağlar.

İki yöntemin karşılaştırması aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Özellik	Eşit Taksitli (Anüite)	Eşit Anaparalı
Taksit Tutarı (Nakit Çıkışı)	Vade boyunca sabittir.	Giderek azalır.
Anapara Payı	Giderek artar.	Vade boyunca sabittir.
Faiz Payı	Giderek azalır.	Giderek azalır.
İlk Yıl Nakit Çıkışı	Daha düşüktür.	Daha yüksektir.
Toplam Faiz Yükü	Daha yüksektir.	Daha düşüktür.

Adım Adım Çözüm

İki ödeme planının nakit akışı yapısını analiz et.

Eşit taksitli planda toplam taksit (anapara + faiz) sabittir. Eşit anaparalı planda ise sadece anapara ödemesi sabittir, faiz azaldığı için toplam taksit tutarı giderek azalır.

Karşılaştırma yapabilmek için nakit akışlarının zamanlamasını ve tutarlarını anlamak gerekir.

Anapara geri ödeme hızlarını karşılaştır.

Eşit anaparalı planda anapara borcu ilk yıllardan itibaren daha hızlı kapanır. Eşit taksitli planda ise ilk taksitlerin büyük kısmı faizden oluştuğu için anapara daha yavaş azalır.

Toplam faiz maliyeti, kredinin anaparasının ne kadar süreyle bankada kaldığına (kalan anapara bakiyesine) bağlıdır.

Anapara kapanma hızının toplam faiz yüküne etkisini değerlendir.

Faiz her zaman kalan anapara bakiyesi üzerinden hesaplanır. Anaparası daha hızlı eriyen 'eşit anaparalı' planda, vade boyunca bankaya ödenecek toplam faiz tutarı daha düşük olur.

Her iki yöntemin finansal maliyet açısından nihai avantaj ve dezavantajlarını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Uzun Vadeli Kredilerde İtfa (Geri Ödeme) Planları

Soru 16Soru →

Yüksek büyüme potansiyeli taşıyan ancak henüz tohum (seed) veya başlangıç (start-up) aşamasında olan yenilikçi bir teknoloji girişimi, yeterli maddi teminatı bulunmadığı için finansman ihtiyacını geleneksel banka kredileri yerine risk sermayesi (venture capital) fonları aracılığıyla karşılamaya karar vermiştir.

Buna göre, risk sermayesi finansman modelinin işleyişi ve temel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Finansman, işletmenin mevcut ticari alacaklarının fon sağlayan şirkete temlik edilmesi karşılığında yaratılan, kısa vadeli ve genellikle rücu edilemez nitelikte bir kaynaktır.

Fon sağlayan yatırımcı, girişime yalnızca sermaye desteği sunmakla kalmayıp yönetime aktif olarak katılır ve hedeflenen değere ulaşıldığında genellikle halka arz (IPO) veya stratejik satış (trade sale) yoluyla yatırımdan çıkış yapar.

Girişime sağlanan kaynak, işletmenin dönem sonundaki kârlılık durumundan bağımsız olarak, önceden belirlenmiş bir ödeme planına ve sabit bir faiz yüküne sahip yabancı kaynak niteliği taşır.

Yatırımcı ile girişimci yönetici arasında doğabilecek temsil (vekalet) maliyetlerini önlemek adına, fon sağlayan tarafın şirketin yönetim kurulunda yer alması veya stratejik kararlara müdahil olması sözleşmelerle engellenir.

Sistemin temel amacı, riskleri en aza indirmek için yalnızca faaliyetlerini kanıtlamış ve olgunluk aşamasına erişmiş şirketlerin ikincil piyasalarda işlem gören hisse senetlerine pasif portföy yatırımı yapmaktır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fon sağlayan yatırımcı, girişime yalnızca sermaye desteği sunmakla kalmayıp yönetime aktif olarak katılır ve hedeflenen değere ulaşıldığında genellikle halka arz (IPO) veya stratejik satış (trade sale) yoluyla yatırımdan çıkış yapar.

Cevap

Doğru cevap, yatırımcının girişime sadece sermaye sağlamakla kalmayıp yönetime aktif katıldığını ve halka arz (IPO) veya stratejik satış (trade sale) gibi yöntemlerle yatırımdan çıkış yaptığını belirten ifadedir.

Risk sermayesi, henüz yeterli geçmişi ve maddi teminatı olmayan, ancak yüksek büyüme vaat eden girişimlere sermaye (özkaynak) katılımı şeklinde yapılan yatırımlardır. Bu sistemin iki belirleyici özelliği vardır: Birincisi, fon sağlayanın tecrübelerini firmaya aktararak yönetime aktif şekilde (hands-on) müdahil olmasıdır. İkincisi ise hedeflenen büyüme sağlandığında yatırımcının hisselerini halka arz ederek (IPO) veya sektördeki başka bir şirkete blok halinde satarak (trade sale) kârını realize edip yatırımdan çıkış (exit strategy) yapmasıdır.

Adım Adım Çözüm

Risk sermayesi (Venture Capital) kavramının temel dinamiklerini analiz et.

Risk sermayesinin bir özkaynak yatırımı olduğu, erken aşama girişimlere (tohum, start-up) yapıldığı ve aktif yönetim katılımı (hands-on) gerektirdiği belirlenir.

Risk sermayesini borçlanma, faktoring veya ikincil piyasa işlemlerinden ayıran temel özelliklerin tespit edilmesi gerekir.

Seçeneklerdeki çıkış (exit) stratejilerini ve yatırımın niteliğini değerlendir.

Girişime sağlanan paranın sabit faizli bir borç olmadığı, kâr elde etme hedefinin hisse değerinin artışı ve ardından gelen halka arz (IPO) veya blok satış (trade sale) stratejilerine dayandığı doğrulanır.

Yatırımcının fondan çıkış amacını ve şirketteki pozisyonunu doğru tanımlayan seçeneğin bulunması amaçlanmaktadır.

Temsil sorunu ve yönetimsel müdahale ilişkisini test et.

Yatırımcıların asil-vekil (temsil) sorunlarını çözmek için yönetimden uzak durmak yerine bizzat yönetime müdahil oldukları (aktif katılım) gerçeği kullanılarak çeldiriciler elenir.

Risk sermayesi yatırımcılarının davranışsal özelliklerinin doğru yorumlanması sağlanır.

Anahtar Kavram

Risk Sermayesinin Özellikleri ve Çıkış Stratejileri

Soru 17Soru →

ABC Lojistik A.Ş., filosuna katacağı yeni ağır vasıta araçlarının tedariki aşamasında, bankadan ticari kredi çekmek ile bir leasing şirketiyle sözleşme yapmak arasında kararsız kalmıştır. Şirketin finans müdürü, yönetim kuruluna bu iki alternatifin vergisel avantajları, yasal mülkiyet durumu ve bilançoya etkileri üzerine bir sunum yapmıştır.

Bu sunumda yer alan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi finansal kiralama (leasing) ile banka kredisinin karşılaştırılması bağlamında hatalı bir bilgidir?

Finansal kiralamada araçların yasal mülkiyeti sözleşme süresince kiralayanda kalırken, banka kredisi kullanımında mülkiyet baştan itibaren işletmeye geçer.

Banka kredisinde ödenen anapara taksitleri gider yazılamazken, finansal kiralama yönteminde işletmenin kiralayana ödediği dönemsel kira bedellerinin tamamı (anapara payı dâhil) doğrudan faaliyet gideri olarak kaydedilerek vergi kalkanı sağlar.

Her iki alternatifte de edinilen duran varlıklar işletmenin bilançosunda aktifleştirilir ve şirket tarafından bu varlıklar üzerinden ayrılan amortismanlar vergi matrahından düşülür.

Finansal kiralama yükümlülükleri, tıpkı banka kredilerinde olduğu gibi bilançonun pasif karakterini değiştirerek işletmenin finansal kaldıraç derecesinin artmasına yol açar.

Şirket dışarıdan yeni araç almak yerine, kendi mülkiyetindeki mevcut araçları leasing şirketine satıp kullanım hakkını tekrar kiralasaydı, bu işlem literatürde 'sat ve geri kirala' olarak adlandırılırdı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Banka kredisinde ödenen anapara taksitleri gider yazılamazken, finansal kiralama yönteminde işletmenin kiralayana ödediği dönemsel kira bedellerinin tamamı (anapara payı dâhil) doğrudan faaliyet gideri olarak kaydedilerek vergi kalkanı sağlar.

Cevap

Finansal kiralama yönteminde kira bedellerinin tamamının (anapara dahil) doğrudan faaliyet gideri olarak kaydedileceğini belirten ifade hatalıdır.

Doğru cevap, finansal kiralama taksitlerinin tamamının anapara dâhil gider yazılacağını iddia eden seçenektir. Yasal mevzuata ve finansal standartlara göre, finansal kiralamada tıpkı banka kredisinde olduğu gibi ödemeler anapara ve faiz olarak ayrılır. Anapara ödemesi borcu azaltır, gider yazılamaz. Vergi avantajı, varlık üzerinden ayrılan amortisman ve ayrıştırılan faiz gideri ile sağlanır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki ifadelerin finansal kiralama (leasing) ve banka kredisi özellikleri açısından doğruluklarını değerlendirmek.

Yasal mülkiyet, bilançoda aktifleştirme, amortisman ayırma, finansal kaldıraç etkisi ve 'sat ve geri kirala' kavramlarına dair ifadelerin teorik ve yasal çerçeveye uygun olduğu tespit edilir.

Finansal kiralama, özünde bir finansman yöntemi olduğu için muhasebeleştirilmesi ve vergi etkileri banka kredisi ile büyük benzerlikler taşır.

Vergi kalkanı ve gider yazılabilme durumunu detaylıca analiz etmek.

Banka kredilerinde sadece faiz giderleştirilir. Finansal kiralamada ise ödenen taksitler basit bir kira ödemesi gibi doğrudan gider yazılamaz; anapara ve faiz olarak ayrıştırılmak zorundadır.

Mevzuat uyarınca kiracı, kiralama yükümlülüğünün anapara kısmını borçtan düşerken, sadece faiz kısmını finansman gideri olarak kaydedebilir.

Anahtar Kavram

Finansal Kiralamada (Leasing) Vergi Kalkanı ve Muhasebeleştirme

Soru 18Soru →

Enerji sektöründe yatırım projelerini finanse etmek isteyen Omega A.Ş., sermaye piyasalarında tahvil ihraç etmeyi planlamaktadır. Şirketin ihraç etmeyi öngördüğü tahvilin nominal değeri 1.000 TL, kupon faiz oranı yıllık %18 ve tabi olduğu kurumlar vergisi oranı %20'dir.

Tahvil ihracı ile finansman süreci, maliyet unsurları ve tahvil türleri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İhraç anında piyasa faiz oranı %22 seviyesine çıkarsa tahviller başabaşın altında (iskontolu) fiyatlanır; tahvilin işletmeye olan vergi sonrası kupon maliyeti

(1-t)

katsayısı kullanılarak %14,4 hesaplanırken, yatırımcıya faiz dışında kura vb. yollarla ek menfaat sağlayan türlerine ikramiyeli tahvil denir.

Tahvil ihracı ile yaratılan sabit faiz yükü şirketin faaliyet kaldıracı derecesini (DOL) artırır; ayrıca ihraç sırasında katlanılan komisyon ve basım gibi ihraç giderleri (flotation costs) işletmeye kalan net fonu artırdığı için tahvilin maliyetini düşürür.

Piyasa faiz oranları %18 olan kupon oranının altına indiğinde tahvilin piyasa değeri de düşer; bu değer hesaplanırken gelecekteki kupon ödemeleri

(1+i)^n

faktörü ile çarpılarak bugünkü değere getirilir.

Tahvilin yılda bir yerine üç ayda bir kupon ödemeli ihraç edilmesi durumunda yatırımcının elde edeceği efektif faiz oranı düşer; çünkü nominal faizden efektif faize geçiş formülünde dönem sayısı (m) arttıkça toplam getiri azalır.

Vade boyunca faiz ödemesi içermeyen kuponsuz tahvillerin ihracı, yöneticiler ile ortaklar arasındaki temsil (vekalet) sorunundan kaynaklanan olağan hammadde ve üretim maliyetlerini artırdığı için vergi kalkanı avantajı yaratmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhraç anında piyasa faiz oranı %22 seviyesine çıkarsa tahviller başabaşın altında (iskontolu) fiyatlanır; tahvilin işletmeye olan vergi sonrası kupon maliyeti $(1-t)$ katsayısı kullanılarak %14,4 hesaplanırken, yatırımcıya faiz dışında kura vb. yollarla ek menfaat sağlayan türlerine ikramiyeli tahvil denir.

Cevap

Doğru ifade, piyasa faiz oranının kupon oranını aşması halinde tahvilin iskontolu işlem göreceğini, vergi kalkanı nedeniyle net maliyetin %14,4 olacağını ve ek menfaat sağlayan tahvillere ikramiyeli tahvil dendiğini belirten seçenektir.

Bu ifadede üç doğru bilgi harmanlanmıştır: 1) Piyasa faiz oranının (%22), tahvilin kupon oranından (%18) yüksek olması durumunda tahvilin satılabilmesi için başabaş değerinin altında (iskontolu) fiyatlanması gerekir. 2) Yabancı kaynak kullanımında faizler vergi matrahından düşülebildiği için vergi sonrası maliyet (Kupon Oranı × (1 - Vergi Oranı)) formülüyle

18 \times (1 - 0.20) = \%14,4

olarak hesaplanır. 3) Yatırımcıya kura vb. yollarla ilave ödül sağlayan tahvillere literatürde ikramiyeli tahvil adı verilir.

Adım Adım Çözüm

Tahvilin vergi sonrası fiili kupon maliyetini

(1-t)

katsayısı ile hesapla.

Vergi Öncesi Maliyet: %18. Vergi Oranı: %20. Vergi Sonrası Maliyet =

18 \times (1 - 0.20) = \%14,4

Yabancı kaynak kullanımından doğan faiz giderleri kurumlar vergisi matrahından indirilebilir, bu nedenle maliyet vergi kalkanı kadar düşer.

Piyasa faiz oranı ile kupon oranı ilişkisini değerlendir.

Kupon oranı (%18) < Piyasa faiz oranı (%22) olduğu için tahvil yatırımcıya cazip gelmek adına nominal değerinin altında (iskontolu) ihraç edilir.

Sabit getirili menkul kıymetlerin fiyatı ile piyasa faiz oranları arasında ters yönlü bir ilişki vardır.

Tahvil türlerinin tanımlarını analiz et.

Anapara ve kupon dışında yatırımcıya kura vb. yöntemlerle ilave ödül veren tahvillere 'ikramiyeli tahvil' denir.

Borçlanma aracı tanımlarının doğru kullanımı finansal yönetim teorisinde temel bir gerekliliktir.

Anahtar Kavram

Tahvil Maliyetinin Vergilendirme Etkisi ve Fiyatlama

Soru 19Soru →

Alfa A.Ş., kapasite artırımı yatırımı için bir bankadan $1.000.000$ TL tutarında, $5$ yıl vadeli bir yatırım kredisi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre;

* Bankanın uygulayacağı yıllık nominal faiz oranı $\%20$ 'dir.
* Faiz tahakkukları altı ayda bir (yılda iki kez) yapılacaktır.
* Kredi geri ödemeleri, ilki kredinin kullanıldığı gün (peşin) olmak üzere, her yılın başında yapılacak toplam 5 eşit taksit halinde gerçekleştirilecektir.

Buna göre, işletmenin her yıl ödeyeceği sabit taksit tutarını ( $A$ ) veren matematiksel ifade aşağıdakilerden hangisidir?

\frac{1.000.000}{\left[ \frac{1 - (1,21)^{-5}}{0,21} \right] \times 1,21}

\frac{1.000.000}{\left[ \frac{1 - (1,21)^{-5}}{0,21} \right]}

\frac{1.000.000}{\left[ \frac{1 - (1,20)^{-5}}{0,20} \right] \times 1,20}

\frac{1.000.000}{\left[ \frac{1 - (1,10)^{-10}}{0,10} \right] \times 1,10}

\frac{1.000.000}{\left[ \frac{(1,21)^{5} - 1}{0,21} \right] \times 1,21}

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\frac{1.000.000}{\left[ \frac{1 - (1,21)^{-5}}{0,21} \right] \times 1,21}$

Cevap

İşletmenin ödeyeceği taksit tutarını veren doğru ifade, %21 efektif faiz oranı ve peşin anüite bugünkü değer formülünü kullanan seçenektir.

Kredi taksitleri yıllık ödendiğinden, öncelikle altı aylık tahakkuk eden %20 nominal faizin yıllık efektif karşılığı bulunmalıdır (

1,10^2 - 1 = \%21

). Ödemeler yıl başında (ilki kredinin alındığı gün) yapıldığı için "Peşin Anüite" formülü kullanılmalı ve başlangıçta alınan 1.000.000 TL kredi bugünkü değer (PV) olduğu için, taksit tutarı bugünkü değer peşin anüite faktörüne bölünerek formülize edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

Yıllık efektif faiz oranını hesapla.

i_{eff} = \left(1 + \frac{0,20}{2}\right)^2 - 1 = (1,10)^2 - 1 = 1,21 - 1 = 0,21

(Yani

\%21

)

Kredi ödemeleri yıllık yapılmasına rağmen faiz tahakkuku altı ayda bir olduğu için, taksit hesaplamasında yıllık efektif faiz oranı kullanılmalıdır.

Anüite türünü ve referans değeri belirle.

Peşin Anüite ve Bugünkü Değer (

PV = 1.000.000

TL,

n = 5

Ödemeler "kredinin kullanıldığı gün" başlayıp "her yılın başında" yapıldığı için bu bir Peşin Anüitedir. Alınan kredi tutarı ise

t=0

anındaki Bugünkü Değerdir.

Peşin anüite bugünkü değer formülünü kur ve

A

'yı yalnız bırak.

PV = A \times \left[ \frac{1 - (1+i)^{-n}}{i} \right] \times (1+i) \implies A = \frac{PV}{\left[ \frac{1 - (1+i)^{-n}}{i} \right] \times (1+i)}

Kredi geri ödeme planlarında sabit taksit tutarı, kredi anaparasının anüite faktörüne bölünmesiyle bulunur.

Verileri formülde yerine koy.

A = \frac{1.000.000}{\left[ \frac{1 - (1,21)^{-5}}{0,21} \right] \times 1,21}

Hesaplanan %21 efektif faiz oranı ve 5 yıllık vade süresi ilgili yerlere yerleştirilir.

Anahtar Kavram

Efektif Faiz Oranı ve Peşin Anüitelerin Bugünkü Değeri

Soru 20Soru →

Uzun vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla sermaye piyasalarında tahvil ihraç etmeyi planlayan bir anonim şirketin finansal yönetimi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tahvilin üzerinde yazılı kupon faiz oranı piyasa faiz oranından düşük olduğunda tahviller primli fiyatla ihraç edilir ve bu tahvillerde altı ayda bir kupon ödemesi yapılması yıllık nominal faiz oranını efektif faiz oranından daha yüksek hale getirir.

Tahvil ihracı ile sermaye yapısındaki yabancı kaynak oranının artırılması, yöneticiler ile hissedarlar arasındaki çıkar çatışmalarından doğan temsil (vekalet) sorununu tamamen ortadan kaldırdığı için finansman riskini düşürür.

Tahvil ihracı ile sağlanan finansmanın işletmeye olan gerçek maliyeti hesaplanırken, ödenecek faiz giderleri vergi matrahından düşülebildiği için hesaplanan borç maliyetinin mutlaka

(1 - t)

katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesi zorunludur.

Düzenli ödeme yapan kuponlu tahvillerden farklı olarak, dönem içinde faiz ödemesi yapmayan kuponsuz (iskontolu) tahvillerin ihraç fiyatı gelecek değer formülü ile bulunurken; ikramiyeli tahvillerde bu fiyat bugünkü değer formülü ile hesaplanır.

Tahvil ihracı aşamasında katlanılan aracılık komisyonları gibi ihraç giderleri (flotation costs), şirketin eline geçen net fon tutarını azaltarak finansman maliyetini düşürür ve bu durum firmanın faaliyet kaldıracı derecesini doğrudan artırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracı ile sağlanan finansmanın işletmeye olan gerçek maliyeti hesaplanırken, ödenecek faiz giderleri vergi matrahından düşülebildiği için hesaplanan borç maliyetinin mutlaka $(1 - t)$ katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesi zorunludur.

Cevap

Doğru ifade, vergi avantajından dolayı tahvil maliyetinin hesaplanmasında vergi matrahı düzeltmesi olan (1-t) katsayısının kullanılması gerektiğini belirten ifadedir.

İşletmeler açısından tahvil ihracının (yabancı kaynak kullanımının) özkaynaklara göre en belirgin avantajı, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilmesidir. Bu vergi kalkanı (tax shield) etkisi nedeniyle tahvilin işletmeye olan net gerçek maliyeti, hesaplanan vergi öncesi borç maliyetinin

(1 - t)

katsayısıyla çarpılması sonucu bulunan vergi sonrası maliyettir ve finansal planlamada bu düzeltmenin yapılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Tahvil maliyeti ve vergi ilişkisinin değerlendirilmesi.

Faiz ödemelerinin kurumlar vergisinden düşülebilmesi sebebiyle maliyetin (1-t) ile çarpılması finansal bir zorunluluktur.

Yabancı kaynak maliyeti hesaplanırken, borcun sağladığı vergi kalkanının dikkate alınması gerçek maliyeti bulmak için şarttır.

Diğer seçeneklerdeki finansal kavramların analiz edilmesi.

Diğer ifadelerin fiyatlama yöntemleri, kaldıraç dereceleri, faiz dönüşümleri ve temsil maliyeti gibi temel kavramları yanlış açıkladığı saptanır.

Kavramsal çeldiriciler, finansal teorilerin tersine veya birbirine karıştırılarak kurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı ve Yabancı Kaynak Maliyeti

Sayfa 1 / 4Sonraki

Finansman Kaynakları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm